η παρέμβαση

Ο «όσιος» του στασιδίου κι ο «μάρτυρας» του ψαλτήριου

2012-02-20T09:52:00.000+02:00

Η Σαρακοστή έρχεται κι εμπρός με βήμα ταχύ

να την προϋπαντήσουμε στων φανών την ιαχή:

«Μπρε μπρε άξιτι πως πέντε αδέλφια παν στο μύλο

Με τη θειά τους τη Βασίλω...κλπ.

Είναι η πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή του παλιού ναού. Πίσω από το θρόνο του δεσπότη τρία, τέσσερα στασίδια. Αδειος να είναι ο ναός αλλά εκεί οι ανάσες των πιστών να περιπλέκονται. Μήπως κι οι σκέψεις των; Τα σιγομορμυρίζοντα ποικίλως καταληκτικά των τροπαρίων, σίγουρα. Μόνιμη και σταθερή αναφορά το στασίδι του κ. Ν., όπως το στέζιρο στα πλακόστρωτα αλώνια των χωριών, γύρω από το οποίο

έφεραν γύρες τα βαριά βόδια ή τα αγέρωχα άλογα κι αλώνιζαν τα γεννήματα. Κάτω από τον ξυλόγλυπτο φανοστάτη (θυμίζει παρόμοιους στην παλαιά, ελληνική πρωτεύουσα όπου στηρίζονταν οι σκιτσογραφημένοι στο Ρομάντσο, οινόφλυγες) κι έναντι του Ευαγγελιστού και ζωγράφου («την ιστορηθείσαν υπό του αποστόλου Λουκά ιερωτάτου...») τον οποίο ο λαϊκός, μεταβυζαντινός ζωγράφισε ζωγραφίζοντα την εικόνα της Οδηγήτριας ως επί γραμματοσήμου με οδοντωτό περίγυρο. Το στασίδι εκ της πολυετούς καθημερινής (εσπερινής) παρουσίας του, κατέστη άβατον (ακάθιστο κατ’ αρχήν από άλλον). Απ’ όλο το γνωστό εκκλησίασμα κανείς δεν «τολμά» να το προσεγγίσει. Αλίμενος τόπος για πάσα εκκλησιαζόμενη στον καθεδρικό, ανθρώπινη θαλασσοδερμένη αλλά στη στεριά, σκαμπαβίαν. Αν και καμιά φορά κάποιο, εντελώς αθώο ανθρώπινο δεμάτι άχυρο, το πιάνει, ενώ όλος ο ναός είναι άδειος, (η αναποδιά που λεν) και τότε μια αθυμία κατέχει τον νομέα και ίσως θυμηδία τους ελάχιστους γείτονες που «ενοχλούνται» από την καθιστική ανορθογραφία και περιμένουν, εις μάτην όμως, την αντίδραση του προσωρινά αποβληθέντος. Αλλά στα στασίδια δεν υπάρχει κυριότητα, νομή και κατοχή. Οποιος το προλάβει το κατέχει διανοία κυρίου και κατά πλάσμα δικαίου, λέει το Πηδάλιον. Γι αυτό ας μη ραθυμούν οι στασιδιολάτρες ότι οι ευκαιριακοί, έστω, στασιδιοκλάστες καιροφυλακτούν και κτυπούν πάνω από δύο φορές.

Παλιότερα στο μόλις εμπρός του σύχναζε, όχι και τόσο τακτικά, υποτονθορίζων την ακολουθία του ιερού Χρυσοστόμου, κατάλοιπο της κατηχητικής νεότητάς του, ο διαπρεπής ιατρός οφθαλμών της πόλεως Χρ. Μπ., με τα κάπως χρυσά γυαλιά, τα εντυπωσιακά μαλλιά των χρόνων του, και την χαμηλογένεια όψη του, μια δυό φορές φενακισθείσα ανεπιτυχώς· οικο-πνευματο- λόγιος αλλά εντελώς ξένος με τα σημερινά οικολογούντα κι οικολογημένα οντάρια.

(Σημ. ένδον. Για καιρό έβλεπα μια δωρεά του σε άλλο ναό, τον περικαλλή άγιο Δημήτριο μετά την πυρκαγιά του, στη γειτονιά μας, ένα στασίδι που έφερε σε εγχάρακτο μέταλλο το όνομά του. Το πήγαινα με χίλια αλλά δεν το προλάβαινα πάντα, για να χάνομαι στο άλλοτε (το παρελθόν που πάντα ωραΐζουμε) σ’ εκείνη την εν τόπω στάση και «προσευχή» με την ανάμνηση παραμάσχαλα εκείνου του αλήστου μνήμης φίλου. Ηταν αυτό και το μοναδικό ένυλον αγαθόν του δώρημα, δι’ ου διαιωνιζόταν η υπόστασή του. Το σάρωσε ο καιρός και Κύριος οίδε που κείται κι αυτό κι αυτός.

Από τότε που πέρασε στη μνήμη των άλλων –ποιός τον θυμάται πια;- είχε ήδη αφήσει τη δική του να διασκορπιστεί κονιορτός στο πουθενά της μικροϊστορίας, η θέση του είναι αδειανή, αφού ο εφ’ όλης της ύλης των διαδρομών, συνοδός του, κολλά σαν η μύγα στο πίσω του κ. Ν. στασίδι σχεδόν ενοχλητικά για τον προσηλωμένο στα λόγια και τα έργα της τελετής. Παλιότερα από κοινού είχαν δώσει μια μάχη λάθος αλλά με έμφαση και πάθος νεοφώτιστων. Νόμισαν πως οι άγιοι επίτροποι θα άλλαζαν όλα τα στασίδια του ναού («πόσες προσευχές άκουσαν, πόσα δάκρυα στέγνωσαν σ’ αυτά» έλεγε ο λυρικός κι αισθηματίας ιατρός και ποιητής μιας ανέκδοτης συλλογής, αλλά και κάτοχος μιας έκδοτης σε τρυφερότητες ψυχής) και το έριξαν από κοινού στις δημοσιεύσεις και καταγγελίες. Ο και δασολόγος όμως του καθοριστικού μας στασιδιού, κ. Ν., είχε επισημάνει προς το ιερόν επιτροπείον πως τα στασίδια είχαν υποστεί επίθεση σκόρων κι εκινδύνευαν με εσωτερική κατάρρευση. Εδόθησαν προς συντήρηση και ταυτόχρονα σκοροαπολύμανση. Αυτό ελήφθη από τους βιαστικούς ρέκτες ως επιχείρηση αντικατάστασης και σήκωσαν τη δημόσια διαμαρτυρία. Την πάτησαν τελικά.

Προχωρούμε.

Στο έναντι αναλόγιο των αριστερών ψαλτών κολλημένος βδέλλα δίπλα του, η άλλη μυστήρια περίπτωση του καθημερινού εσπερινού αλλά και των πρωινών ακολουθιών. Με το αυτό όνομα αλλά όχι και με την αυτή γεραρά φωνή του κύριου και του επικουρικού ψάλτη, ο δικός του ψαλτικός πετεινός είναι κάπως υψίφων, βιώνει μια εσωτερική, ψυχική υπερορία και ταπεινωτικούς, ορισμένως, αποκλεισμούς. Αυτά υπό προϋποθέσεις τον τοποθετούν στη μοίρα του κάπως «μάρτυρα», σε εισαγωγικά σε εισαγωγικά ενοοείται, των ψαλτηρίων.

Εξηγούμαι όσο δύναμαι σε πρώτο πρόσωπο αλλά σε τρίτο αναλύομαι.

...Χρόνια τον βλέπει και τον ακούει στις σποραδικές εσπερινές του εμφανίσεις στην ανωτέρω πυκνοκατοικημένη περιοχή πίσω από τον όσιο Ν. όπου και κουρνιάζει. Διέγνωσε καθήμενος κι αυτήκοος αλλά και νύσταξ, το πως και πόσο θέλει η ψυχή του να διαδηλώσει κι αυτός τη δική του ψαλτική ύπαρξη και ουσία, αλλά δεν του επιτρέπεται, ποιός ξέρει γιατί; Να διαβεί τη χύμα ανάγνωση να χωθεί, να χαθεί, να διαχυθεί στην ουράνια μελωδία, την οποία κατέχει φυσικά, όπως γνωρίζει και το τυπικό σχεδόν καλά. Οι συγκύριοι δεν του ρίχνουν κανένα κομμάτι απ’ τη δική τους δόξα (λόξα που την έχουν οι ψάλτες του θεού, τους ειπώθηκε άραγε ή γράφτηκε σε καμιά «αφλάδα» πως θα τύχουν ιδιαίτερης μεταχείρισης κατά την μέλλουσα κρίση. Μήπως όσο περισσότερες χιλιάδες τροπάρια πουν, τόσο το καλύτερο, μιαν που πιθανόν αυτά να διαγράψουν από το χριστιανικό αμαρτωλογικό τους μητρώο, (κατά τους ιεροκήρυκες αμαρτίες διαπράττουν μόνον οι χριστιανοί ψηφοφόροι ενώ τους άθεους και τους πολιτικούς καρφί δεν του καίγεται) όχι βέβαια ισόποσες, όμως ένα κρίσιμο μέρος από τις γήινες αμαρτίες τους, ώστε να μην τα «γυαλίζουν» στις παρυφές του Δαντικού Καθαρτηρίου και να τους έχει ο άγιος Πέτρος συνεχώς στο περίμενε;

Ισως και να εκκρεμεί σε βάρος του κάποιος μικρός «εξοβελισμός», γιατί κάποια αποκριά εφωράθη (υπό του παντεπόπτη καθεδρικού αγίου, κολλητού με την πλατεία) μαζί με άλλους συνήλικους, τρόφιμους του δημοτικού ΚΑΠΗλείου, να ορχείται στην εξέδρα της, άδων κεφάτος τολμηρά της ημέρας άσματα.

Τέλος πάντων. Εκλιπαρεί αξιοπρεπώς, λάθρα βιών κι ευλαβώς υποτονθορίζων, για κανένα ψαλτικό κόκαλο, ένα τροπάριο ν’ ακουστεί κι αυτός εις δόξαν θεού κι αγίων. Είναι δε τόσο τακτικός εκεί που και μόνον η σωματική του παρουσία τον καθιστά δικαιούχο. Αλλά οι άλλοι είναι αδηφάγοι, μοναχοφάηδες των θείων αίνων και του ολίγιστου εκκλησιάσματος των επαίνων .

Σε κάποιες περιπτώσεις του αφαιρείται εντελώς ακόμα κι ο χύμα λόγος του, όπως στο «Αγιος ο Θεός», ή το «Καταξίωσον Κύριε...», όταν εφημερεύει ο μη φίλιος προς αυτόν εφημέριος. Οπότε είναι ωσεί απών. Βωβός λουφάζει και περιμένει να περάσει η εβδομάδα του ολικού αποκλεισμού· την επόμενη θα τα πάει λίγο καλύτερα. Του αφήνουν να λέει τα χύμα, αυτά τα οποία συνήθως λένε τα λιγνόφωνα μειράκια και μαθητευόμενα των ψαλτηρίων, αν κι εδώ προς το τέλος τον παίρνει σβάρνα ο ιερέας στο «Ευλογία Κυρίου...», όστις έχει φτάσει στη μέση της απολυτήριας κατεβασιάς των αγίων, ενώ αυτός λίαν ευλαβής, συνεπής και κάπως πείσμων, επιμένει να σέρνει ως βόμβο που σβήνει, την «Τιμιωτέρα των Χερουβίμ» (χύμα πάντα) από το καπίστρι της ευγενούς μωροφιλοδοξίας του. Την τρίτη εβδομάδα βρίσκεται σε φιλικό έδαφος όποτε λέει όλα τα χύμα του (ως και το «Φως ιλαρόν» του παραχωρείται) ακωλύτως με άνεση, με αργό κι ευλαβικό τρόπο (λες και βρίσκεται στο καθολικό του Πατριαρχείου, άρχων πρωτοψάλτης, ενώ όλοι βιάζονται να τελειώνουν). Λέει, δηλαδή γλείφει με άφατον, ευλαβή ηδονή, όλα τα γυμνά βυζαντινών ήχων, κόκαλα που του ρίχνουν.

Το πράγμα το συνδιασκεδάζουν δίχως δόσιν κακίας τα κολλητά στασίδια και χωρίς να παίρνουν θέσιν υπερ τινός. Μεταξύ των προϊσταμένων των ακολουθιών και των υφισταμένων τους στα ψαλτήρια, αλλά ισταμένων όρθια ακοίμητοι κι ανύστακτοι, εμφιλοχωρεί κατά καιρούς και σε όλες τις προεξοχές της λατρείας, ο εγωισμός, τόσο ανθρώπινο στοιχείο, τυπικά ασυγχώρητος αλλά επί της ουσίας συγχωρητέος, αφού όλοι από κοινού κοινωνούν του ιερού μυστηρίου και το διακινούν προς τους παρακολουθούντες αυτούς έτσι ή αλλιώς, πιστούς εκατό τοις εκατό ή σε μικρότερο ποσοστό.

Περιπλέον οι κύριοι έμμισθοι και οι συγκύριοι άμισθοι του αριστερού πάντα, αναλογίου, φορές μεροληπτούν βάναυσα σε βάρος του, όταν εντελώς, μα εντελώς σποραδικά, εμφανίζονται, διάφοροι τυχάρπαστοι, αλλά που έχουν γεραράν φωνή, κάμνοντες ένα πέρασμα από κει, τους προχωρούν ασμένως και με ρεβεράντζες μάλιστα, όχι μόνον τα χύμα του, αλλά κι ολόκληρα τροπάρια (το ευλογημένο απωθημένο και το άγιο πένθος του δηλαδή), τα οποία κι εκτελούν κορδακιζόμενοι. Και τότε δίκαια λυπάται λύπην πηχτή για την αδικία που του γίνεται και μέσα στο ναό, όπου δεν προσδοκά πλέον ανά(σ)ταση, και λογάριασε τι γίνεται στον απλό κοσμάκη έξω, στην κοινωνία της έσχατης παρακμής χωρίς καμιά ελπίδα για επανάσταση.

Αυτά δεν είναι ψαλτών πάθη ούτε ιερατικά λάθη. Είναι συνέπειες της εκ της μ(ν)υσταγωγίας και του θυμιάματος μίξεως των ιερών πραγμάτων με των ανθρωπίνων σωμάτων τις ψυχικές αναθυμιάσεις, που κάνουν τα αδύναμα ανθρωπάρια του κόσμου τούτου, να μη στέκονται στερεά ακόμα και σε χώρους και τρόπους ηγιασμένους, με τη ματαιοδοξία, τη φιλαυτία, τη φιλοπρωτία, το φωνητικό διαγκωνισμό, το γελοίο ευσεβισμό, από τα βλαβερά εν επαρκεία συναισθήματα σε έξαρση. Παρότι ο μέγας ασκητής Ευάγριος ο Ποντικός (για τον άσχετο όχι μόνον της «Φιλοκαλίας» αλλά και της στοιχειώδους «γεροντικής» γνώσης, Ποντικός ως εκ του Πόντου κι όχι από τυχόν ποντικόφατσα- ήμαρτον) παραγγέλλει πως: «Μέγα μεν το απερισπάστως προσεύχεσθαι· μείζων δε και το ψάλλειν απερισπάστως».

Ας το φιλοσοφίσουμε κατά τι.

Ο αποκλεισμένος ολικά ή μερικά νομιμοποιείται να νιώθει, τηρών υπακοήν μόνιμη κι υπομονή αδιάλειπτον, ως «νεομάρτυς» της ψαλτικής καθημερινότητας· στο κάτω κάτω ανιδιοτελώς προσεγγίζει προς τους έμμισθους ασματολόγους του θεού, και μόνον από εσωτέρα κλήση εφορμά προς τη ζυγιά τους. Τι φταίει αν αυτή τη λόξα τού την εμφύσηξεν ο Κύριος των δυνάμεων· αν δεν τον ήθελε στη δούλεψή του ψάλτην, ας μην του έδινε το κατά Ματθαίον τάλαντο (λεπτοφυές και λεπτόφωνον δε λέω) το οποίο και καλλιέργησε δεν το έθαψε στ’ αμπέλια και τους μπαξέδες να το ψάχνουν οι λαθροκυνηγοί με τους μηχανικούς ερευνητές λιρών. Ούτε και το επένδυσε στο χρηματιστήριο την εποχή που αυτό ήταν η μεγάλη ιδέα του έθνους των νεοελλήνων μη προνομιούχων· ούτε και στα ιατρεία της Βαβυλώνος κατά τον ψαλτολόγιον του αγίου Ελισσαίου Αλέξανδρον Ππδ. και τον οιονεί διάδοχο του στη συγγραφική πράξη και ψαλτικό λόγο, ελλόγιμον Π. Β. Πάσχο, του ναού της Μεταμορφώσεως Βριλησίων. Εκεί αν και μη ακαδημαϊκός εισέτι προεδρεύει μετά την Κυριακάτικη απόλυση, αυτοσχέδιας ακαδημίας λόγων, λογίων και καφέδων (αυτών προϊσταμένη κατασκευής είναι η κ. Αφροδίτη, ιατρός παιδικών οφθαλμών και ποιήτρια παρακαλώ). Η ολομέλεια λαμβάνει χώρα στο νάρθηκα ή σε καμαράκι του ναού.

Ο κ. Ν. του στασιδίου ειρηνικά και μυσταγωγικά διάγων εκεί, δικαίως θα μπορούσε να φέρει τον όσιον στέφανον (και τον γιό του) εκ της αδιάλειπτου, στωικής, σωματικής παρουσίας, βρέξει χιονίσει ή καλοκαιριάσει, αγόγγυστα γονυκλινών πλειστάκις και σταυροκοπούμενος χιλιάκις, εντελώς υπάκουος των διαδικαστικών κάτσε σήκω κι ουδέ κατά χιλιοστόν παραβάτης τους.

Στην αντίπερα όχθη ο ψάλτης υφίσταται το πεπρωμένο του με καρτερία. Αν οι παλαιοί μάρτυρες οι καλώς αθλήσαντες ελιθάσθησαν, επρίσθησαν, επειράσθησαν, εν φόνω μαχαίρας απέθανον, περιήλθαν εν μηλωταίς, εν αιγείοις δέρμασιν υστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ων ουκ ην άξιος o κόσμος, εν ερημίαις πλανώμενοι και όρεσι και σπηλαίοις και ταις οπαίς της γης...(απ. Παύλος), ετούτου, τηρουμένων των αναλογιών και των εποχών, του έκαναν τα νεύρα (άρα και την ύπαρξή του) σμπαράλια, την δε αξιοπρέπεια, κουρέλι. Απορία περιφέρεται στα στασίδια, πως δεν ξέσπασε καμιά φορά για να κάνει κατάληψη της Παρακλητικής, του Ψαλτηρίου ή του Τριωδίου, (τι θα του κάνουν στο κάτω κάτω;) ασκών ακόμα και βία και να τραβήξει ένα ουρανομήκη δοξαστικό σαν αυτό των ημερών εκ των Αποστίχων του εσπερινού της Κυριακής των Απόκρεω (συν Φιλοθέης Αθηναίας και Χλόης οσίας) σε πλάγιο δ’: «Οίμοι μέλαινα ψυχή, έως πότε των κακών εκκόπτεις; Εως πότε τη ραθυμία κατακείσαι...»

- Ελα ντε, ως πότε;

Το βράδυ που καιγόταν η Ελλάδα εμείς στο ρεσιτάλ πιάνου του Π. Δημόπουλου

2012-02-14T12:52:00.001+02:00

“…Δεν θα γίνεις ποτέ μουσικός. Δεν έχεις ταλέντο και ό,τι και να κάνεις αυτή είναι η αλήθεια. (Borislava Taneva. Σύγχρονο Ωδείο Κοζάνης,1989. Λόγος βαρύς!). Ετσι είχε προβλέψει η τότε δασκάλα μουσικής. Ευτυχώς! Ολοι οι μεγάλοι της μουσικής-μάλλον αρκετοί- αλλά και στις άλλες επιστήμες και τέχνες έχουν υποστεί στα μικρά τους χρόνια αυτή τη διάγνωση μαζί με τις παιδικές τους ασθένειες. Η διάψευση είναι ο λαμπρός κανόνας πίστεως κι η εικόνα πραότητος που ψέλνουν του επιχωρίου αγίου.

Γράφω την επαύριο του μοναδικού ρεσιτάλ πιάνου που έδωσε ο Παναγιώτης Δημόπουλος (Π.Δ.), άρα ακόμα είμαι φορτισμένος από το ακρόαμα και το θέαμα, γιατί όχι, και δεν φημίζομαι για την αντικειμενικότητα (ποιά είναι αυτή η βουτηγμένη στο παραλήρημα της υποκειμενικότητας) για τα πράγματα που αγαπώ μόνιμα ή με θέλγουν εφήμερα. Αρα «δημοσιογραφώ» ατιμωρητί μπαίνοντας στους ξένους αύλακας των τοπικών της βιαστικής γραφής, φωνής κι εικόνας που τόσο «επαρκώς» καλύπτουν άπασαν την ενημερωτική ύλη της ημέρας, της κάθε μέρας, αφού δεν αφήνω λίγο καιρό να κατακάτσει εντός μου το πράγμα, να το χωνέψω αρκούντως μήπως και συντεθεί κάτι το λογιότερον. Αλλά ασυγκράτητος αφήνομαι κι ό,τι ήθελε προκύψει.

Είχε φυσικά χιόνι που έλιωνε λασπερώς, και μόλις είχε λήξει η περιήγηση στους δρόμους της πόλης, των τρίχα διαμαρτυρομένων –διαχωρισμένοι μέχρι ναυτίας- και φυσικά πως θα γινόταν κι αλλιώς αφού ο καθένας κάνει το κομμάτι του κόμματός του σ’ αυτά τα καθημερινά γυμνάσματα, αλλά ας είναι- της βρόμικης Κυριακής 12/2, του Ασώτου (μνήμη Μελετίου επ. Αντιοχείας) την ώρα που στην Αθήνα καιγόταν το παν και στη Βουλή των νεοελλήνων διαλυόταν (λίγο ακόμα θέλει δηλαδή) το αντίστοιχο επίθετο

Αλλά εμάς, παρά ένας τεσσαράκοντα, όπως οι ραβδιές των ρωμαίων, οι καθήμενοι στην αίθουσα του Ωδείου Δ. Δημόπουλου- καρφί δεν μας καιγόταν (λες;), ξεχασμένοι στην μουσική του εξαίσιου, μονομελούς θιάσου μετά γυρίστριας σελίδων.

Το έντυπο πρόγραμμα της βραδιάς λίαν λιτά καλαίσθητο στο τέλος του είχε σε τρίτο πρόσωπο μια πνευματώδη αυτοβιογραφία του Π.Δ. («... Ιδιαίτερες μουσικές αναζητήσεις του είναι η μουσική σημειογραφία, η παλιά μουσική, η μη-συγκερασμένη μουσική, ο συλλογικός αυτοσχεδιασμός και το πιάνο στην περίοδο της κοινής πρακτικής» και «πιστεύει στη ρήση του Ferenc Liszt «πως η ζωή είναι πάντα μια αυτοκτονία που με τη δύναμη της πίστης μετατρέπεται σε αυτοθυσία»). Επίσης φιλοξενεί γνώμες ειδικών επί της μουσικής έως και ανειδίκευτων του είδους ή και προπονητών καλαθοσφαιρίσεως μέχρι κι από επιλοχίες του Νεοελληνικού στρατού). Αλιεύω κάποιες που μιλούν εντελώς καλύτερα από το πως εμείς θα λέγαμε (αν το μπορούσαμε φυσικά) για το έργο του αλλά και περί των ...ικανοτήτων του στις παιδιές και στις σκοπιές.

«Υψηλή νοημοσύνη...ένας ξεχωριστός πιανίστας» ( Anthony Gilbert, RNCM, 2003) και δεν ήταν ανάγκη να μας το πει. Εκτελώντας τις συνθέσεις το βλέπουμε κάθε φορά με ποιά άνεση αλλά και πάθος ρίχνεται στο κλαβεσιέ και με τι τεταμένο ύφος διασχίζει τις παρτιτούρες, όταν δεν τις εκτελεί από μνήμης.

Σκίστηκε για να επιβεβαιώσει στη μουσική πράξη πως γνώριζε ό,τι εκτελούσε σε βάθος και μας το κοινωνούσε· ένα κοινό χωρίς πολλά μουσικά κενά (κανένα λάθος χειροκρότημα) κι αυτός ιεροφάντης, άνετος, κινητικός δια το οικείο του ζητήματος, καθημερινά ενδεδυμένος, εξηγούσε συν τοις άλλοις, τις μουσικές ιστορίες που αφηγούνταν στο πιάνο πότε έντονα, πότε χαλαρά, πότε τρυφερά ρομαντικά κι όπως οι συνθέσεις έρχονταν από το άλλοτε στο σήμερα, στη μικρή εκείνη καλαίσθητη αίθουσα ακροάσεων. Σημειώνω κατά σειρά: Κλωντ Ντεμπυσσή «Η λάμψη του φεγγαριού», Φρανζ Σούμπερτ «Τέσσερις αυτοσχεδιασμοί», Γουίλιαμ Μπέηνς «Το ναυάγιο», Ανωνύμου του 1320, «Εσταμπί», Φρ. Σοπέν «Νυχτερινά αρ. 2,13,20», Γιοχ. Μπραμς «Μουσικό φύλλο», Γκουρτζίεφ-Χάρτμαν «Μουσική των Δερβίσηδων», Γ. Μπέρντ «Χορός Πάδοβας». Αυτά και δεν ήταν λίγα κι άφησαν στους ακροατές μια αίσθηση μουσικής πληρότητας κι απόλαυσης, αφού τα έργα όλα ήταν στα μέτρα της πρόσληψής τους.

«Αυτός ο πιανίστας είναι ικανός για μεγάλη ατμόσφαιρα. προβολή, εκφραστικότητα και ζωντανή προσωπικότητα...απομυθοποιεί με αυτοπεποίθηση και αποκαλύπτει μια ιδιαίτερη φωνή» (Mark Tanner, International Rekord Review, 2009).

Ιντερμέδιο.

Τις προάλλες και κάτι, ο Π.Δ. έγραψε στον τύπο κι είπε στο Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης, του οποίου στο Δ.Σ εξελέγη ανήμερα του ρεσιτάλ, ελπιδοφόρα) για τις «Συγκεχυμένες αγάπες» μου λόγους περί της μουσικότητάς τους ορισμένως. Μ’ άρεσε το καινοφανές της εκδοχής του (λίγο πριν μου το είχε επισημάνει επιστολικώς ο κ. Β. Βασιλικός αλλά γενικά κι ατεκμηρίωτα), κι ας μη πολυκατάλαβα στην πρώτη ακουστική αφή τα λόγια του. Αλλά ήταν πιο διευκρινιστικά στο διάβασμά τους. Τώρα μου ‘ρχεται με τη σειρά μου να πω για τη μουσική ποιητική του. Ομως φρόντισε ο ίδιος στο πρόγραμμα της βραδιάς του (αφιερωμένη στο μονοετές θυγάτριόν του), ελαφροσέλιδο περιοδικό θαρρείς, να καταχωρίσει κείμενα ποιητικά που συνόρευαν ή συγγένευαν με τη μουσική που εκτελούσε.

(«Η ψυχή σου είναι η πιό εκλεκτή χώρα» Π. Βερλαίν, «Αύριο και αύριο και αύριο,/σέρνουν το ελεεινό τους βήμα από την μέρα ως την άλλη/μέχρι την τελευταία συλλαβή του χρόνου/και όλα τα χθες έχουν φωτίσει, ανόητα, τον δρόμο για τη σκόνη» Σαίξπηρ -Μάκμπεθ, «Ποιό είναι το ταξίδι του παραδείσου; Η πίστη των αγαπημένων και η ανυπαρξία τους.» Ρούμι, Μασναβί VI, 1528.)

Αλλά σε τέτοιους δύστηνους καιρούς ο Π.Δ. βρήκε να διατελεί και κρυπτοποιητής εν επιγνώσει άρα και εν απογνώσει. Ακούγεται όπως οι κρυπτοχριστιανοί άλλων καιρών και τόπων αυτή η πνευματική πολυτέλεια.

Καθώς σχεδιάζω αυτά επί χάρτου είμαι σ’ ένα μικρό, γλυκό φυλάκιο-όταν το βρίσκω άδειο, ώρες απογευματινές δεν το αρνούμαι- ενός καφέ στην κεντρική πλατεία εκεί που ο εσπρέσο παρόλες τις ανατιμήσεις και τους ΦΠΑδες είναι στα 2 ευρώ. Εργατικοί του Δήμου στήνουν την εξέδρα του αποκριάτικού τρόπου μας. Θα μας τρελάνουν πάλι στον μουσικό κουρνιαχτό, στη βαρβαρότητα που τη λεν παράδοση, τη λαογραφία, τη φανοκρατία, τον καρναβαλικό πολιτισμό, και τη χοντροκομμένη ψυχαγωγία. Ερρέτω τοιαύτη οχλαγωγία. Μια αμεριμνησία δια της αποκριάτικης μοιρολατρίας θέλουν να μας διαχύσουν ότι σωθήκαμε ως έθνος από του έθνους τους πατεράδες (που έσωσαν πρόσκαιρα το τομάρι τους, αλλά για πολύ λίγο) τους οποίους περιμένουν τα βράδια των φανών να τους ευχαριστήσουν «δεόντως» οι πολίτες που αγκομαχούν ακόμα και στα φανικά τους ξεσπάσματα με την συνοδεία ξινόκρασου.

Νιώθω αποσυνάγωγος αυτών των ζητημάτων. («Καλά κάνεις ίσως πει ακόμα και φωναχτά ο παρά πόδας του κειμένου σχολιοσυρφετός»)

Ομως παιδιά μην ξεχαστείτε ας βγούμε στους δρόμους

με μάσκες, κλαρίνα, αλλά και με γκλίτσες στους ώμους

το αποκριάτικο λάβαρο μας οδηγεί στους γύρω φανούς

εκ του σύνεγγυς να τους παιδέψουμε κι εκ του αφανούς

Επιστροφή.

Αλλαξοαγκαλιές, λοιπόν;

Μπορεί! Από τις αθλιοφυλές των πολιτικών και πολιτευτών του μόλις διημέρου (και του πάντα) κάποιοι (και τοπικά) σκέτα ξεράσματα, χίλιες και μία φορές καλύτερα οι αλλαξοαγκαλιές με ό,τι αγαπούμε έστω και γεμάτες υποκειμενική μεροληψία και φιλότεχνη ιδιοτέλεια. Η τέχνη θα μας σώσει, η ομορφιά της δηλαδή. Ποιός το λέει, όποιος το νιώθει τελικά αλλά και κατά μόνας. Ομως έξω, γύρω, παντού φωνάζουν, πως πεινάνε κι εσύ για μουσική τελαλείς με το χωνί της ατομικής σου απόλαυσης και της εμαυτού αισθαντικής, ονειρικής περιπλάνησης.

Ναι, εκεί είμαι. Ο Παναγιώτης Δημόπουλος μπορεί και να το κατάλαβε εκείνο το βράδυ κι ίσως να μη το ήθελε, αφού είναι λίαν ενεργός κι αποφασιστικός πολίτης με τα όλα του (η θλιβερή δημοτική ασχετοσύνη και πολιτισμική μπρεμπρεαξιοσύνη θα τον χρησιμοποιούσε άραγε στα 100της ή ξεπερνά τις πνευματικές προδιαγραφές τους;) αλλά μας, με, έχωσε βαθιά σ’ αυτό το αίσθημα. Αραξα για μια ακόμα φορά στου Οδ. Ελ. το «Ιδιώτευε μέσα στο ανερυθρίαστο» των λέξεων, αφού τίποτε δεν μπορείς να κάνεις ως πανταχόθεν ηττημένος.

«Ο καλλιτέχνης είναι ασθένεια. Ο Δημόπουλος, 30 χρονών, είναι καλλιτέχνης. Θα τον θεραπεύσω ή θα τον ξεφορτωθώ. Δημόπουλε διάλεξε: ένα μήνα τουαλέτες ή κάνε την μπαλαρίνα εδώ και τώρα για όλους». (Επιλοχίας Αργυρίου, Σαμοθράκη 2007).

- Απίθανος...

Οι "μάνες" όλων των καιρών και τόπων

2012-02-13T12:06:00.000+02:00

Η περιοχή "Μάνας" στη Λευκοπηγή από τον Χρ. Λαμπριανίδη

...Και μπαίνει ο μέγας τράγος της ΔΕΗ με το πριόνι

2012-02-06T13:06:00.000+02:00

Χιόνι φυσικά, πολύ χιόνι και δεν είναι κάτι καινούργιο για τον τόπο. Σαν ευλογία ορισμένως. Ούτε οι βροχές, τα κρύα, τα γλιστρήματα και τα σπασίματα των ανωκάτω άκρων, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Ομως όταν το πρώτο πέφτει βαρύ κι ακολουθεί υγρασία τότε βαραίνουν τα κλαδιά των μη φυλλοβόλων δέντρων στα περιαστικά αλσύλλια, τις μοναδικές πηγές της μικροαστικής μας ωραιότητας. Κι αφού τα γυμνά ηλεκτροφόρα καλώδια, τα οποία διασχίζουν αυτές τις μικροοάσεις των θλιμμένων πόλεων μας, που δεν

έχουν ποτάμι ή άλλο νερό, κι η κυρία ΔΕΗ δεν φροντίζει ν’ αντικαθιστά με καλυμμένα καλώδια, φυσικά κάποτε τα κλαδιά με το βάρος του καιρού γέρνουν κι ακουμπούν στα σύρματα· και να το βραχυκύκλωμα. Να γίνεται σκοτάδι μερικό ή ολικό, να αλλοφρονούν οι μικροαστοί, όλοι μας δηλαδή, και τι θα γίνει, θα παγώσουμε, δεν έχουμε φως, νερό, τηλέφωνο (ως οικόπεδα στο παραθαλάσσιο νεκροταφείο της ύπαρξής μας), δεν έχουμε τηλεόραση, ίντερνετ κι όλα αυτά που μας δένουν (ή μας έδεναν) με τις αλυσίδες του ασυλλόγιστου καταναλωτισμού ή συνθέτουν τη μικρή μας, γκρίζα ευτυχία με την οποία αγκαζέ πηγαίνουμε «ζώντας και ψευτοζώντας» σ’ αυτήν την «Ερημη χώρα» μας, πλέον. Οπότε αναλαμβάνει η ομάδα κρούσεως που εφημερεύει ως στρατός του φωτός μας φρουρός, το συνεργείο δηλ. επιδιορθώσεων βλαβών και εκκαθαρίσεων του θολού τοπίου, της κυρίας ΔΕΗ. Οπλίζονται με τα πριόνια, θωρακίζονται με την ενόχληση, ότι τους χάλασαν και πάλι την ησυχία τους τα κωλόδεντρα και ορμούν. Ο εχθρός έχει εντοπιστεί εύκολα στους υπολογιστές τους. Ακροβολίζονται, σχεδιάζουν επί του ποδαριού την επίθεση κι ορμούν στα τυφλά πάνω στα ανυπεράσπιστα πεύκα, που είχαν την ατυχία τα κλαδιά τους να μην αντέξουν το βάρος του χιονιού και να ακουμπήσουν στα σύρματα. Τίμημα θάνατος εξ ολοκλήρου κι από τον πάτο στον φέροντα τους ένοχους κλάδους, πεύκο. Συλλογική η ευθύνη. Κι όλα γύρω του. Γιατί δεν μπορούν να χασομερούν οι ευκαιριακοί χασάπηδες για να ξεδιαλέγουν τα κλαδιά, είναι νύχτα οι καταναλωτές (εμείς) αγωνιούν, φωνάζουν, βρίζουν, διαμαρτύρονται. Στο κάτω κάτω δεν είναι κι άνθρωποι δέντρα είναι, δεν έχουν ψυχή κι ας είναι μεγάλα, σεβάσμια, ιερά. Οπως αυτά τέρμα και γωνία αριστερά της Λαϊκής αγοράς στην περιοχή του άλλοτε Σιδηροδρομικού Σταθμού (άλλος αμαρτωλός, χρεοκοπημένος και καταληστευμένος οργανισμός, ο οποίος πριν χρόνια με τα ξερά τους έκοψαν τις φλαμουριές τους γιατί ξεράθηκαν, είπαν και μοιράστηκαν τα ξύλα τους προφανώς). Αυτά είναι που είχαν την ατυχία να λυγίσουν τα κλαδιά τους και να φιλήσουν θανατερά τα σύρματα. Αδιακρίτως τ’ αλυσοφόρα πριόνια δουλεύουν στη νύχτα και καθαρίζουν την κατάσταση. Κορμιά δέντρων 60 και άνω ετών, πέφτουν καταγής από το μίσος, γιατί περί αυτού πρόκειται, των πριονοφόρων ΔΕΗσφαγέων.

Διότι απεχθάνονται τα δέντρα κάθε φύσης (ακίνητα και ριζωμένα) ότι έπαιξαν πιθανόν κι αυτοί στον εργασιακό τους βίο πολλάκις το ρόλο τους, όταν δηλαδή ψήφιζαν προβατοειδώς την πολυεπίπεδη συνδικαλιστική τους δολιότητα (κατ’ ευφημισμόν επαναστάτες) οι οποίοι επαναστατούν συχνά πυκνά για το «δίκιο» τους και μόνον, γενόμενοι οι σύγχρονες μάστιγες του καιρού και του παραδομένου στα χέρια τους λαού.

Κι όμως με λίγη προσοχή και κατανόηση θα προκαλούσαν ελάχιστη ζημία. Θα έκοβαν τα κλαδιά, θα ειδοποιούσαν το δασαρχείο, την πυροσβεστική, το Δήμο με την καθαριότητά του, κάποιον από τους συνήθως μακαρίως υπνώττοντες και πάντα εκ των υστέρων ληρολογούντες, δημόσιους και δημοτικούς θεσμούς. Ομως πανικόβλητοι οι ίδιοι, τα είχαν συν τοις άλλοις και χαμένα. Αλλά έτσι είναι επικίνδυνα φορτία για τους πολίτες που τους πληρώνουν. Ας αργούσε άλλη μισή ώρα το φως. Δεν θα πεθαίναμε από την έλλειψή του. Ομως δεν είναι στην απουσία συντονισμού, ευαισθησίας και στην περίσσια αγραμματοσύνης κι ετσιθελισμού, το θέμα, όσο στο γνήσιο μίσος που διακρίνει αυτούς κι όλους τους κατά περίστασιν δενδροκτόνους, κατά των δέντρων, δηλαδή και των συνανθρώπων άμα το φέρει η «ανάγκη» τους. Αυτοί έχουν το πριόνι αλλά κρατούν και το μέγα διακόπτη του ρεύματος. Η κοινωνία οφείλει να πέσει και να προσκυνήσει τα βρομοπόδαρά κάθε μικρής ή μεγάλης εξουσίας σε κάθε περίσταση, όπως τα δεμάτια στάχυα στο όνειρο του Ιωσήφ.

Και να ορμούν οι γείτονες των δέντρων να σώσουν ό,τι μπορούν απ’ αυτά, καθώς οι μακελάρηδες μπήκαν στο αλσύλλιο αποφασισμένοι να το ισοπεδώσουν (δεν έχουμε μόνο μακελάρηδες των λαών). Με φωνές, κλάματα, απειλές, ικεσίες, να καλούν το Εκατό, ποιό 100 δηλαδή όμοιος ομοίω αεί βελάζει. Ούτε δε η πρώτη ούτε κι η τελευταία φορά θα είναι.

Εδώ είναι ΔΕΗ και μάλιστα στα Βαλκάνια δεν είναι παίξε γέλασε.

Κι εδώ είναι που ο πολίτης νιώθει ένα τίποτα, αδύναμος όσο ένα σκουλήκι που το πατούν με ηδονή. Κανείς δεν πρόκειται να προστατεύσει το δημόσιο, κοινό καλό κι άδολα ωραίο. Κανένας εντεταλμένος δημόσιος θεσμός δεν θα πάρει το μέρος σου. Τα υποκείμενα τους είναι σκυμμένα στα εκκαθαριστικά τους και μετρούν τις ευρωαπώλειές τους. Οχι, αδικαιολόγητα. Νιώθεις ένα μίσος να σε σκάβει εκ της προσωπικής ανημπόριας και της συλλογικής ήττας. Να σώσεις εαυτόν και μόνον. Και τίποτε άλλο. Η Αυτοδικία του καλού μαζικά και ως το σημείο η αυτοδικία του νόμου εκεί που σε παίρνει δηλαδή και ίσως λίγο παραπέρα, κατά του κάθε εισβολέα στα ατομικά σου δικαιώματα. Ο δημόσιος χώρος και τρόπος είναι δικός σου. Μόνος σου θα τον κρατήσεις σε ύπαρξη και λειτουργία, αν το μπορείς, άλλως μείνε ν’ αναμηρυκάζεις το μίσος σου μέχρι να ‘ρθει ο καιρός...

Οι επιφανείς ταραμάδες κάθε αρχής χτυπημένοι πολλαπλώς στα γουδιά της ιδιοτέλειας και της διαδικαστικής ευτέλειας (μπήκε και το Τριώδιο κι ετοιμάζονται δια τα εαυτών καρναβάλια) πρησμένοι από το φαΐ, ζαλισμένοι από τους χορούς, τις πίτες, τα γλέντια, κάθε μορφής κι έκτασης, από τον πριονοσφαγέα ως τον ανώτατο τοπικό ή κρατικό παράγοντα, για το μόνο που καίγονταν είναι για την πάρτη και το πάρτυ τους.

Το φως επέστρεψε, οι τηλεοράσεις άνοιξαν και νάτη πάλι η χρεοκοπημένη λέρα που θαλασσοπνίγει την ελληνική γαλέρα. Σου χαμογελούν και σε σοβαρολογούν. Ας φάμε όμως για μια φορά, έστω, τη μάπα τους.

***

Εκεί στη επαρχία μπορείς να γίνεις φίλος με ένα δέντρο, ένα βράχο, ένα ρυάκι μας έλεγε πριν πολλά χρόνια ο Γιάννης Ρίτσος.

- Μ’ ένα δέντρο!

Κι ο Κ. όταν ήταν παιδί έπαιζε με τον φίλο του Α. εκεί στο αλσύλλιο καουμπόηδες και ινδιάνους. Μια φορά με ένα σχοινί μεγάλο έδεσε με εκατό γύρες τον Α. σ’ ένα πεύκο, με το οποίο είχε γίνει φίλος. Το στοίχημα ότι θα λύνονταν αμέσως. Στην εξέλιξη του παιχνιδιού η μάνα του τον μάζωξε σπίτι για διάβασμα κι ο δεμένος ξεχάστηκε άλυτος. Τον έλυσε η γαλατού η οποία περνούσε από το μονοπάτι.

Ενα από τα 6 δέντρα εκείνης της σφαγής ήταν κι αυτό.

Το πόνεσε σαν να έχασε ένα δικό του άνθρωπο, ένα φίλο, ένα σύντροφο.

Σου καταστρέφουν και τις μνήμες οι αλητήριοι.

Εν τω μεταξύ οι πριονόσαυροι της ΔΕΗ θα το διασκέδαζαν ολονυκτίως.

Υ.Γ. Επί του θέματος των περαστικών αλσυλλίων της πόλεως. Κόβουν δέντρα, κτίζουν παράνομα, εισχωρούν μέσα τους με καλύβες και παραπήγματα, παρκάρουν μόνιμα σάπιες νταλίκες και κοντέινερ, κάνουν πάρκιν για τ’ αυτοκίνητα τους με το κόψιμο των δέντρων κι η δημοτική υπηρεσία χτενίζεται και καλά κάνει. Είναι τόσο άσχημη και άσχημοι άλλωστε.

"Συγκεχυμένων" εσπέρας προκείμενον

2012-01-31T19:00:00.002+02:00

Αυτό το εσπέρας είναι ακόμα η εορτή εκείνων των αγίων που θεωρήθηκαν φωστήρες της τρισηλίου θεότητος. Είναι όμως και γιορτή των γραμμάτων εν γένει αλλά και των αγραμμάτων εν είδει. Αλήθεια πότε εορτάζουν τα γράμματά μας; Σήμερα λ.χ. στην εορτή τους οι χώροι στους οποίους κυρίως παράγονται το διασκεδάζουν με την αργία και τη μακαριότητα τους. Η ακυρολεξία και η ρουτίνα της προσεγγίζει την εορτή του Πολυτεχνείου. Οταν οι θεσμικοί άγιοι της ημέρας (αυτοί οι μέγιστοι όντως συγγραφείς και φιλόσοφοι) κωδωνοταλαιπωρούμενοι και μεθυσμένοι από το θυμίαμα, αποσύρονται μαζί με τη μέρα τους, στο μέγα τίποτα εκ νέου και στις νεφέλες της λατρευτικής τους αοριστίας ή όταν ένας απλός άνθρωπος, ανοίγει ένα βιβλίο, όχι εξ ανάγκης αλλά από εσωτερική λαχτάρα, και το διεξέρχεται μυστικά και μυσταγωγικά. Θεωρώ ότι σε παρόμοιες μ’ αυτές εδώ κι απόψε, συνυπάρξεις – και δεν παρασύρομαι από την οικεία σύμπτωση- τιμώνται ουσιαστικά τα γράμματα ακόμα και στην «κολυβογράμματη» εκδοχή τους, σε αντίθεση με εκείνες τις εξωστρεφείς με βαρύγδουπους διατυμπανισμούς και με τις υποχρεωτικές, χάριν πρωτοκόλλου, παρουσίες, όπως, καλή ώρα, αυτές των ανωτάτων, πνευματικών μας καθιδρυμάτων, τα οποία επιδίδονται τη μέρα αυτή σε επιδείξεις ευσεβισμού κι ορισμένως ημιμάθειας.

Τα γράμματα τιμώνται μ’ όλους εσάς που είστε εδώ και τα διακονείτε στον τρόπο του ο καθένας, μέτοχοι της γραφής, της ανάγνωσης, της κρίσης και κυρίως της απόλαυσής τους. Τι άλλο ιερότερο απ’ αυτό;

Διατελώ εν επιγνώσει ένοχος της ασάφειας του τίτλου του βιβλίου αλλά κι εν πλήρει αθωότητι συγκεχυμένος. Ηρθε με βρήκε και με βάρεσε κατακούτελα κάπως αυτή η λέξη, με μια εμμονή δυσεξήγητη, παρμένη από το βίο ενός πραγματικού, αλλά εκτός της νυν ζωής, ήρωος στο πρώτο διήγημα, αλλά δεν μπορώ να την ψυχολογήσω στην ουσία της και να την τεχνολογήσω στη σημασία της και σ’ όλη την έκταση του βιβλίου. Τι σημαίνει «συγκεχυμένες αγάπες» αφού αυτές επί του ατομικού είναι συνήθως συγκεκριμένες υλικές και νοητικά προσδιορίσιμες γιατί διαφορετικά είναι νεφελώματα διαθέσεων και χασμωδίες προθέσεων. Είναι όπως οι θρησκευτικές αγάπες προς όλο τον κόσμο, δηλαδή κανέναν. Οσο προσπαθώ να την κάνω πιο λιανή στη σκέψη την έννοια, αυτή περιπλέκεται και όλο διαρρέει προς το γλυκό ασαφές.

Είναι απόψε εδώ πολλοί γνωστοί και φίλοι· κάποιοι ως ένα βαθμό, διετέλεσαν βοηθοί εκπληρώσεως, με τον νομικό όρο, αυτού του συγγραφικού πράγματος. Στάθηκαν δηλαδή αρωγοί μου και χωρίς να το γνωρίζουν.

Ανοίγω το ειλητάρι των επισημάνσεων και ταυτόχρονα των ευχαριστιών. Πρώτα ευχαριστώ τον ζωγράφο Κώστα Ντιό. Τις προάλλες έλεγα μετά φόρτου σε κάτι κύματα μαθητών που επισκέπτονταν την έκθεση ζωγραφικής των ποιητών του στο πατάρι του Συνεταιριστικού βιβλιοπωλείου, πόσο τυχεροί είναι, αλλά δεν το καταλαβαίνουν ακόμα, που έχουν δάσκαλο ένα τόσο σημαντικό ζωγράφο, τον οποίο και θα θυμούνται σαν περάσουν σ’ άλλες φάσεις του βίου τους. Οταν όλα θα σβήνουν, θα χάνονται ή θα ξεθωριάζουν, αυτός θα υπάρχει στα έργα του και στην αθανασία που επιφυλάσσουν τα δημιουργήματα στους δημιουργούς τους.

Ο ζωγράφος δεν πρωταγωνιστεί μόνον στο εξαίσιο εξώφυλλο του βιβλίου αλλά είναι κι «ο πατών επί πτωμάτων κι ο περιπατών επί χρωμάτων». Στο ενδιάμεσό των δύο μετοχών πηγαινοέρχονται, μια σειρά υπαρκτά ή φτιαχτά πρόσωπα του νυν ή διαφυγόντες της ζωής και του κέρδους της.

Στην Κύπρο οι «Κολόκες» της, κολοκύθες δηλαδή, μαρτυρούν μιαν εν σπέρματι, ιστορία του φίλου μου Αλέξανδρου.

Στην ιστορία του τράγου και της απόδρασης του, περνά από τη μνήμη ο απών του κόσμου τούτου, Κυριάκος, ιδιοκτήτης κι εκμεταλλευτής του, όπως κι άλλοι παρόμοιοι της περιοχής αλλά και άλλων τρόπων, της ζωικής επικονιάσεως.

Μια φορά η γυναίκα μου, μου ανέθεσε να ξεναγήσω μια ομάδα φίλων της Ιταλών εκπαιδευτικών (κι η Ευαγγελία εκεί δηλ. η Νούντσια) στην Αθήνα, όπου ευρισκόμην. Διεξήλθα αυτό το διακόνημα γνωρίζοντας μόνον την ιταλική λέξη άκουα! Το διήγημα είναι ανταπόδοση της επίσκεψης και ξενάγησής μας στη Σικελία και όπως αυτό πέρασε στο διήγημα «Σικελικός εσπερινός» στο «Χρώμα της νοσταλγίας».

Η όπερα του Πουτσίνι «Μποέμ» από το μυθιστόρημα του Αν. Μυρζέ «Σκηνές από την ζωή των Μποέμ», αυτών των φτωχοανέμελων καλλιτεχνών των Παρισίων, στάθηκε το υπόβαθρο για τη σύνθεση μιας ελεγείας, ας πούμε, των περασμένων, παιδικών μας καιρών και τόπων. Ο κεντρικός ήρωας Νίκος Κ. ερήμην του οποίου γράφτηκαν σκηνές του βίου του, έφερε το προσωνύμιο των ηρώων του Μυρζέ, είναι τώρα εδώ, αλλά και στο άλλοτε, το οποίο όλοι μας ξύνουμε το χώμα του με τα νύχια της μνήμης, τα οποία κάποτε ματώνουν.

Στη δίκην ταξιδιώτικου λεξικού αγιορείτικη αναφορά σώματος και ψυχής οι συντροφικές σκιές των κ. Νίκου, Αντωνίου και Αλέξανδρου, πάντα προπορεύονται ακόμα κι όταν πεζοπορούν κι εγώ μουλαροφέρομαι. Τους ακολουθώ ακόμα κι όταν λόγω της ηλικιακής εφεδρείας του κ. Ν., οδηγώ τη συνοδεία στα μονοπάτια, τ’ αρχονταρίκια, τα λιμανάκια, τους νάρθηκες των ναών στα αθωνικά μοναστήρια.

Στο αγροτικό έγκλημα τιμής «Πες αμάν» οι αλληλοσυμπληρούμενες πληροφορίες (με τις αλληλοσυγκληρούμενες δεκαετίες κοινής τους ευτυχίας κι ύπαρξης) του πατέρα και της μητέρας μου (μητέρα, άκου όρος κρύος, τη μάνα θέλω να πω) μαζί με τις εφημερίδες της εποχής, στάθηκαν οι πηγές άντλησης της ιστορίας. Θέλω, όμως, κάπως να κρύβομαι από τους θολά ενημερωμένους απογόνους εκείνης της ιστορίας.

Στα 6,6 της σκηνοπηγίας, σε πιστή επανάληψη εδώ, συμπρωταγωνιστούν πρόσωπα και χώματα της πόλης και του χωριού, τα οποία οι υπόγειες δυνάμεις κονιορτοποίησαν και τους υποχρέωσαν από μια συνθήκη ηρεμίας σε μια γνώση άγνωστη ως τότε, αλλά και αναίμακτα,ευτυχώς, οδυνηρή.

Λοιπόν.

Οποία επίδειξη, διάτρητη από τρύπες ματαιότητας, κι αυτή των ανθρώπων της όποιας συγγραφικής επιφανείας, να επιθυμούν διακαώς να διαδηλώνουν τις δημιουργίες τους προς τα έξω, σε όλους ή όπου τους παίρνει δηλαδή! Υπήρξα θύτης και συνεργός άπειρες φορές αυτού του ρόλου και 2 φορές συν τώρα, θύμα, αυτής της διάθεσης. Μόλις θα κυκλοφορήσει το έργο, προς γνώσιν κι όχι μόνον, καλούμε φίλους, συγγενείς ξένους και αδιάφορους, να τους ανακοινώσουμε της τέχνης και της τεχνικής μας τα φαρμάκια. Ανθρώπινη αδυναμία στην οποία λίγοι αντιστέκονται. Δηλαδή κανένας. Ως άνθρωποι εκτός από αδιόρθωτα λάθη μικρά ή μεγάλα, γεμάτοι από αξεδίψαστα χωμάτινα πάθη, είμαστε.

Προς ικανοποίηση των ούτω πως ματαιοδοξιών μου, παρακάλεσα να με «διεξέλθουν», όπως το επιθυμούν, φίλους παλιούς και νέους αγαπημένους. Τον εκ Θεσσαλονίκης Ηλ. Κουτσούκο, παλιά κι ανοξείδωτη καραβάνα της λογοτεχνίας και της γραπτής ή ζώσας δημοσιογραφίας και τον Παν. Δημόπουλο που θέλει κι έχει λόγο πέρα από την κλασική μουσική του. Τους ευχαριστώ από καρδιάς.

Σημειώνω την κατάθεση μετοχής στην αποψινή μας τράπεζα του νεότευκτου θεσμού του «Λαϊκού Πανεπιστημίου Κοζάνης Γεώργιος Παρακείμενος», του μόνου ζωντανού, έστω και οιονεί πανεπιστημίου του τόπου μας, και στην δημιουργό του κ. Ολγα Κούρτογλου. Τέλος στο Συνεταιριστικό Βιβλιοπωλείο το οποίο συνδέθηκε με αυτές μου τις πράξεις, όπως η μουσική της Καραΐνδρου με τις ταινίες του Αγγελόπουλου, μέρες του 2012 του που είναι. Υπερβολή, αλλά μου κάθησε ως λυπημένη υπόμνηση.

Γράφουμε για τη ζωή μας ή στις ζωές των άλλων εισχωρούμε. Τη μικρή μας ύπαρξη τη διοχετεύουμε στις στιγμές των γύρω μας για να προκύψει μια διαφορετική φάση συνέχειας. Είναι η τεχνητή ζωή των λέξεων που συνήθως είναι υπέρτερη της πραγματικότητας αφού (στη λογοτεχνία) κανείς δε σου ζητάει επαλήθευση όσων γράφεις, όπως στις εξισώσεις των μαθηματικών. Επομένως μπορείς ν’ αφεθείς εν φαντασία στο λόγο σου και να περιπλέξεις τα δεδομένα σου κατά το δοκούν, αρκεί να μην ξεπερνούν τους στοιχειώδεις κανόνες της γραφής.

Εζησα τις αφηγήσεις αυτές, όσες έχουν ένα ρεαλιστικό υπόβαθρο αναφοράς, σαν δικές μου. Μπήκα έτσι στη ζωή κάποιων άλλων φανταστικών ή πραγματικών ως ένα σημείο και τις έκανα βίωμά μου. Θυμάμαι τώρα περισσότερο όχι τα γεγονότα και τις σκέψεις στα κείμενα αλλά τους τόπους γραφής τους ή δράσης τους, δηλαδή όσα ήταν εκτός του κυρίου θεάτρου σύνθεσής τους -το γραφείο μου. Είναι οι τόποι συνάντησης με ό,τι σε θέλγει προσωρινά και κατακάθεται μέσα σου ως ίζημα ιαματικό. Εκεί υπάρχουν τα άυλα εικονοστάσια της γραφής που κτίζονται εις ανάμνηση των αναμνήσεων μας, όπως εκείνα που φυτρώνουν στους τόπους των οδικών, θανατηφόρων ατυχημάτων. Ο,τι γράφεται και δημοσιεύεται χάνεται πλέον από εσένα κι υπάρχει εκεί που υπάρχουν οι άνθρωποι που φεύγουν. Στο επέκεινα του τίποτε ή του παντός, του ελάχιστου ή του μέγιστου, του άγνωστου σίγουρα κι ως κονιορτός διαλύεται σε ό,τι προϋπήρξε ή κι όπως η μουσική, η οποία μαζεύεται στους συσσωρευτές του σύμπαντος χώρου της ευαισθησίας.

Από κει το απόσταγμα ομορφιάς της δημιουργίας διαρρέει προς τη γη κι οι τυχεροί όσοι τη δέχονται ευλογούνται από δροσιά έαρος, αύρα θερινή, πάχνη φθινοπώρου και λεπτή στρώση χιόνος που περιθάλπει τους σπόρους της γης.

Φεύγοντας από το εγωιστικά προσωπικό μας κέλυφος και λόγο, στον οποίο νομίζουμε πως αλώβητους μας διαπερνά το συλλογικό, τα πράγματα γύρωθεν μας εξακολουθούν να διατελούν συγκεχυμένα και καταθλιπτικά. Αυτό νιώθεται. Κι είναι μια πολυτέλεια το ότι απολαμβάνουμε απόψε μια κάπως εύχαρι κατάσταση. Προφανώς και δεν είναι ο καιρός για φιλολογικές ανατάσεις και λογοτεχνικές διαλάμψεις. Αγώνας γίνεται αμυντικός να υπάρξεις μέσα σε ό,τι έμαθες, έζησες, αγάπησες. Η σύγχυση, η διάλυση, η διάχυση του είναι μας, είναι το κυρίαρχο τοπίο στην αιθαλομίχλη μας. Δεν ξέρω ποιός θα σταματήσει αυτήν την φορά των πραγμάτων. Μέχρι τότε οι λόγοι παραμυθίας της λογοτεχνίας, οι επιδιώξεις της τέχνης γενικά, ίσως ν’ αποτελούν τα λίγα μας ψυχικά διαθέσιμα αντοχής. Οπως κι ο λόγος παρηγορίας Ι. Χρυσοστόμου, ενός εκ των τριών μεγίστων της σήμερον: «Νεφίδιον εστί και ταχέως παρελεύσεται πάσα θλίψης».

Γένοιτο.

Σημ. Χώρος Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης
Οι φωτογραφίες είναι του Χρ. Λαμπριανίδη
Σχέδιο πρόσκλησης κι αφίσας Σ. Σουτζιούκης
Εκτύπωση Καραδίσογλου

Πρόσκληση ή απλώς ενημέρωση

2012-01-28T09:44:00.001+02:00

Την Δευτέρα 30 Ιανουαρίου, των Τριών Ιεραρχών θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου του Β. Π. Καραγιάννη

«Συγκεχυμένες αγάπες»

Η εκδήλωση διοργανώνεται από το «Λαϊκό Πανεπιστήμιο Κοζάνης Γ. Παρακείμενος» και το Συνεταιριστικό Βιβλιοπωλείο της πόλης.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Ηλίας Κουτσούκος συγγραφέας, δημοσιογράφος

Παναγιώτης Δημόπουλος συνθέτης κλασσικής μουσικής

Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης

Ωρα έναρξης 7.30 το βράδυ

Κύριε Δήμαρχε γιατί για 650 ευρώ σιωπά το ΤΡΙΤΟ Πρόγραμμα στην πόλη της Κοζάνης;

2012-01-23T13:05:00.000+02:00

Επιστολή προς τον κ. Γαζιβέλη

προϊστάμενο Τεχνικών υπηρεσιών της ΕΡΑ

Αξιότιμε κύριε Γαζιβέλη

Εκπροσωπώντας περισσότερους από 300 καθημερινούς, τακτικούς ακροατές της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και ειδικά του Τρίτου Προγράμματος στην πόλη της Κοζάνης (τηρουμένων των αναλογιών είναι το υψηλότερο ποσοστό ακροαματικότητας στην Ελλάδα), σας παρακαλούμε να κάνετε πράξη (ως προϊστάμενος τεχνικών υπηρεσιών) την υπόσχεση που δώσατε στις υπηρεσίες του Δήμου Κοζάνης και να στείλετε την κάρτα για τη δωρεάν λήψη του σήματος του ΤΡΙΤΟΥ. Ετσι ώστε να επανέλθει αυτό στους φυσικούς «δέκτες» του οι οποίοι (μαζί με όλο τον ελληνικό πληθυσμό) είναι εκτός από ακροατές ταυτόχρονα κι αυτοί που τη συντηρούν με την ειδική φορολογία τους, την Ελληνική ραδιοφωνία είτε ως υλική υποδομή είτε ως εργαζόμενους σε όλες τις παραλλαγές της.

Εδώ και πολλά χρόνια, κι αυτό το γνώριζαν οι υπηρεσίες του ΤΡΙΤΟΥ κι ειδικά από την εποχή του αείμνηστου διευθυντή Γ. Τσαγκάρη, στην πόλη μας ακούγαμε το ΤΡΙΤΟ ιδίοις αναλώμασι ελλείψει αναμεταδότη, ο οποίος παρόλες τις παρακλήσεις μας δεν τοποθετήθηκε ποτέ. Αργότερα με τη χορηγία του Δήμου Κοζάνης ακούγαμε αυτό από το NOVA και ο δήμος πλήρωνε τη συνδρομή (κάποιες φορές την πληρώναμε οι ίδιοι). Τώρα δυσκολεύεται ν’ ανταποκριθεί σ’ αυτό και σας ζήτησε την κάρτα. Αν δεν γίνει δυνατό να την στείλετε θα αναγκαστούμε και πάλι με έρανο να επωφεληθούμε μιας παροχής, η οποία όμως είναι δικαίωμά μας απαιτητό από την Ελληνική Ραδιοφωνία, η οποία ανήκει σ’ όλους μας, όπως άλλωστε ισχυρίζονταν οι πολύμηνοι απεργοί της.

Το ΤΡΙΤΟ πρόγραμμα ήταν ίσως η μοναδική παροχή τόσο υψηλού αισθητικού και πολιτισμικού λόγου που παρείχε ο Δήμος σε μια μερίδα πολιτών του υποκαθιστώντας την ΕΡΑ στις υποχρεώσεις της και με ελάχιστη επιβάρυνση. Σήμερα φαντάζει τόσο κακόγουστο πολιτικά να μην μπορούμε ν ακούμε το ΤΡΙΤΟ, λες και είμαστε σε τριτοκοσμική χώρα και περιοχή είτε από την αδυναμία του Δήμου Κοζάνης είτε κυρίως από την αβελτηρία της δημόσιας Ελληνικής Ραδιοφωνίας.

Β. Π. Καραγιάννης

Δικηγόρος Κοζάνης

Χ. Μούκα 1 2461034691

Κοινοποίηση

Πρόεδρο του Δ.Σ. της ΕΡΑ

Βουλευτές του Ν. Κοζάνης

Γ.Γ. Περιφέρειας Δ. Μακεδονίας

Δήμαρχο Κοζάνης

ΜΜΕ Δυτικής Μακεδονίας

«Η αρπαγή της κούτας» στο ΤΕΙ

2012-01-19T18:36:00.000+02:00

Ως γωστόν στους συνήθως ψηφίζοντες κάθε τετραετία κατά Σύνταγμα και κάθε τόσο κατά το δοκούν και το καραδοκούν των δύο τ. μεγάλων μας κομμάτων, τα οποία έφεραν την Ελλάδα στην χρεοκοπία (την οικονομική γιατί την ηθική ποιός τη λογαριάζει πλέον ως μια πάγια συνθήκη του νεοελληνικού μας βίου) απειλούν δε να συνεχίσουν το έργο τους και την πορεία αυτή, δηλαδή τι άλλο θα της (μας) κάνουν, η κάλπη στην οποία επιλέγουν συνήθως τα ανωτέρω χρεοκοπημένα κόμματα είναι ένα κουτί, μεγάλο κάπως, μια κούτα δηλαδή (κι όχι όπως η άλλοτε σμικρή κούτα τσιγάρων από την οποία οι νέοι λαθροφτωχοκαπνιστές αγόραζαν χύμα μια τζούρα από τον πόθο τους).

Θυμηθήκαμε το πράγμα καθώς στο ημέτερον ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας και περιχώρων σε εσωτερική, εκλογική διαδικασία, διαρπαγή έγινε, δηλαδή αρπαγή της κάλπης, δηλονότι της κούτας μέσα στην οποία οι ευλαβείς και δύσμοιροι σπουδαστές κατέθεταν τις δημοκρατικές επιλογές τους.

Η αρπαγή, κατά τα ρεπορτάζ των τοπικών δικτυοτόπων, έγινε από γνωστούς αγνώστους. Για το πράγμα ερίζουν νυν, πρώην κι ερχόμενοι πρόεδροι του ευαγούς αυτού και λίαν μελετηρού καθιδρύματος.

Δεν είναι πρώτη φορά, όμως, που έχουμε αρπαγή κούτας.

Ο αλησμόνητος ποιητής ο οποίος θέλησε σχεδόν, να πεθάνει τόσο νέος (ήταν και λίαν ωραίος ως νέος αλλά και ποιητής) Ηλίας Λάγιος, είχε δημοσιεύσει σε μια αυτόνομη έκδοση ένα θυελλώδες ποίημα - ποταμός με τον τίτλο «Η αρπαγή της κούτας» (στίχοι 424 και από 30 συλλαβές και βάλε κάθε στίχος) πριν όλο το έργο του συμμαζευτεί (μετά τον θάνατό του) στην τελική έκδοση «Ποιήματα» σελ. 765 στις εκδόσεις Ικαρος.

Σε μια εαρινή ποιητική μας υπόθεση, κατά την εορτή της παγκόσμιας ημέρας ποίησης αφιερωμένη στους ποιητές Μ. Αναγωστάκη. Μίλτο

Σαχτούρη και Ηλία Λάγιο εκθέταμε σε πάγκο του Λαογραφικού Μουσείου βιβλία αυτών, μεταξύ τους δε και την «Αρπαγή της κούτας». Ηταν εκεί από την προσωπική μας βιβλιοθήκη φερμένο. Κάποιος όμως φιλακόλουθος της ποίησης και της με κάθε θυσία απόκτησης, την άρπαξε κι ουδέποτε την επέστρεψε παρά τις δημόσιες εκκλήσεις μας. Καλά να πάθω ας πρόσεχα που εκθέτω και σε τι εκτίθεμαι.

Τώρα με την αρπαγή της κούτας του ΤΕΙ θυμήθηκα το συμβάν κι αντιγράφω τυχαία κάποιους στίχους αφιερωμένους εξαιρετικά στους τεϊζόμενους άρχοντες (όχι αστεϊζόμενους φυσικά παρότι προκαλούν την πανελλήνιο θυμηδία τα αρπακτικά καμώματα διοίκησης και σπουδαστών.) αλλά εν πλήρει σοβαρότητι κουταλγούντες.

«...Για χρόνια φυλλοροούσα νωρίς

κύτταζα την εικόνα του κατατρεγμού και το πορτραίτο του χαμού εμπροθέτως δεν αδίκησα, ευεργέτησα απλόχερα,

δεν υφήρπασα ψιχάλα ή ψίχουλο ζωντοχήρα ή ανάγκη, υπερπλεόνασεν η δωρεά, κέρμα φράγκο, δινάριον, λίρα,

λουδοβίκειο και τάλαντον, αμύθητο, προσεφέρθην και βωμολοχήσατε ενεθυμήθην και βαρβαριστί βιαιοπραγήσατε,

εθελουσίως χρησίμευσα και ωμοβόρος διεμοιράσθην, ανεδέχθην, τοις σοις άλγοις εσταυρώθην κι υπέφερα. Δεν φέρνω

τ’ ορνέου φάμπρικας που εκμίσθωσε κι αρνιέται, μοιάζω της πετροπέρδικας, της πικροκυματούσας...»

κ.λπ συγκεχυμένα, όπως άλλωστε είναι κι οι αγάπες μας.

Αντώνιοι σε μείζονα κι ελάσσονα

2012-01-16T13:16:00.000+02:00

Οσες φορές η διάθεση με βρίσκει υπολανθάνοντα ψυχικώς κι ελαφρώς υποκρυπτώμενον (μήπως και κοιμώμενον) σωματικώς στο στασίδι του εσπερινού, στον καθεδρικό της πόλεως, δίπλα από τον πάσχοντα από διαρκή, σωματική και ψυχική ακουρασία (κι ακορεστία) περί των θεοτικών, εκκλησιαστικών κι αγιονορείτικων ζητημάτων κ. Ν. Κ., κάθομαι κάπως αδόκιμα, σταυροποδητί δηλαδή, προκαλώντας την ήπια ενόχληση και χλεύη των ελάχιστων μετόχων της επιλύχνιας τελετής συνήθως έναντι ζεύγους αγίων ζωγραφισμένων εφ’ υγροίς. Είναι οι άγιοι Αντώνιοι, ήγουν ο Μεγάλος, Καθηγητής της ερήμου (ο όρος καθηγητής χρησιμοποιείται και στην ποδοσφαιρική τρέχουσα και την χαρτοπαικτική συντρέχουσα για τους βιρτουόζους του είδους) κατά τον Συναξαριστή (318 μ.Χ.) και ο Νέος, προστάτης Βεροίας και περιχώρων (15^ος-16^ος αι). Εχουν μία συντριπτική ομοιότητα λες κι έχουμε να κάνουμε με εξ αίματος συγγενείς. Ο λαϊκότροπος καλλιτέχνης της μεταβυζαντινής τεχνικής του κατάγραφου ναού, ο οποίος λάμπει από φως εικαστικό και μυσταγωγικό (κυρίως όταν απουσιάζουν οι θρησκευτικοί άνακτες) μπορεί και να υπέθεσε ότι επρόκειτο περί μακρινών συγγενών μεταξύ τους, αν και τους χωρίζουν οι αιώνες του άυλου καιρού και οι απέραντες γεωγραφικές εκτάσεις· ή έτσι θα του βόλεψε καθώς η απεικόνιση είναι αποτέλεσμα θεωρητικής περιγραφής των αγίων παρά μίμηση ή αντιγραφή αόριστων ή ανύπαρκτων προτύπων. Εννοείται πως δεν ακολουθεί και τόσο πιστά τις οδηγίες του κανόνα της ορθόδοξης αγιογραφίας, όπως διατυπώνονται στου Φωτίου Κόντογλου την δίτομη «Εκφραση», ένθα ο μ. Αντνς αποτυπώνεται ως «Γέρων, κοντοδιχαλογένης, έχων άτριχο το σαγόνι κρατεί ειλητάριον οπού γράφει: «Είδον εγώ τας παγίδας του διαβόλου ηπλωμένας εν τη γη. Και είπον: τις άρα φεύξεται ταύτας; Και ήκουσα φωνής λεγούσης: Η ταπεινοφροσύνη». Στην ερειπωμένη μονή του αγίου παρά την Σιάπκα Σερβίων-Κοζάνης, όπου φιλοξενούσαν τους επιχώριους δαιμονισμένους προς ίασιν της ψυχής των-ακόμα υπάρχουν οι κρίκοι και οι αλυσίδες- στο ειλητάρι του γράφει: «Μην απατάσθε εις αχορτασίαν κοιλίας» προτροπή η οποία ήδη κατέχει το ρεκόρ των παραβιάσεων. Ο δε Αντώνιος ο Νέος, ο εν Βέροια εικονογραφείται ως «γέρων κοντογένης».

Τη συντομία του Συναξαριστή μεταχειριζόμενοι αναφέρουμε πως: «Ο Μέγας ούτος πατήρ ακόμη το θνητό σώμα φορών, αρπάζετο έξω του σώματος, και έβλεπε τας αναβάσεις των ψυχών, όταν έβγαιναν από τα σώματα των ανθρώπων. Και ότι άλλων μεν ανθρώπων αι ψυχαί ανέβαινον υψηλότερα από τους δαίμονας, οπού εζήτουν να πιάσουν αυτές. Άλλων δε, επιάνοντο από αυτούς φευ! και εκαταβιβάζοντο εις χάσμα βαθύτατον...»

Οι μυστακογενειάδες στην τοιχογραφία του ναού είναι ταυτόσημες με καρμπόν λες ανεφύησαν στα ηγιασμένα σαγόνια και ορίζουν πρόσωπα όμοια και μαυριδερά. Είναι τόσο ίδιες ώστε ούτε στο μουστάκι δεν διαφέρουν, για να θυμίζουν στους, ποιούς τελικά, πόσοι άραγε μπορούν και στέκονται προς στιγμήν σε τέτοιες λεπτομέρειες της ασήμαντης ιστορίας στη τέχνη λ.χ.; τον Θεόφιλο εκ Μυτιλήνης, σαλόν του χρώματος, ο οποίος άρχιζε να ζωγραφίζει με τις τέμπερες και τα λάδια τους ήρωες του ‘21 από τα πόδια κι ανέβαινε... Ερωτώμενος δε ποίον απαθανατίζει, «αντί ημίσεως δωδεκάδος παστών ιχθυδίων», (αυτό είναι του Αλεξ. Ππδ. το οποίον τιμά (και τσιμπολογά) δεόντως ο άλλος Αλέξανδρος εκ Λ. μεσημέρια Κυριακής με τη διμελή παρέα τσίπουρου) έλεγε ο μέγιστος: «Αυτό θα το δείξει το μουστάκι». Είπα λάδια και μόλις με σκόνταψε μια ποιητική στροφή του παλιού καιρού, του Αργύρη Εφταλιώτη για τον μυτιληναίον λάδι, την οποία και κοπανώ έτσι στο άσχετο.

Λαδάκι μου, που έρχεσαι απ' τις ξανθές ελιές,

που βύζαξαν οι ρίζες τους το χώμα που με βλάστησε,

αγάπες μού ξανάφερες και θύμησες παλιές,

που λέγω και το μάγιο σου από νεκρό μ' ανάστησε.

Ο Νέος φερώνυμος του Μέγα, χαμηλότερης αγιοσύνης, χωρίς αυτό να σημαίνει κι αξιοσύνης (στον κόσμο των αγίων κι εκεί έχουμε ιεραρχίες, τάξεις, διατάξεις μέχρι και παρατάξεις), εγγύτερος γεωγραφικά και χρονικά στα δικά μας -μισή ώρα δρόμος τώρα με την Εγνατία (το τμήμα της αυτό δεν πιάνει ανεμοσούρια) η Βέροια του- έχει μιαν διαφορετική μαθητεία στην ασκητεία. Αντί της αχόρταρης (κι αχόρταγης βασάνων) ερήμου της Αιγύπτου, σε βουνό της, ήμερο και γλυκό εγκαταβίωσε το είναι του, κι εντός ευάερου κι ευήλιου σπηλαίου, άνευ φάτνης, εναπέθεσε το σαρκίον του στον τόπο αυτό της μετανοίας του. Παραθέτω σύντομα τον βίον του –δεόντος παραποιημένον- όπως αυτόν εκθέσαμε, άκουσον άκουσον, σε μια διήγησή μας σε συνέδριο για τον Γ. Σεφέρη στην Κέρκυρα, το οποίο έλαβε χώρα στο τέλος του μόλις απελθόντος ενιαυτού:

«...Στην αρχή (ο ασκητής) υπέστη άγρια επίθεση (το στενό μαρκάρισμα της σήμερον) από τους δαίμονες (ιδίως ως εικός από τον «Δαίμονα της πορνείας») για να εγκαταλείψει το σπήλαιο· όμως με την προσευχή και τη νηστεία κατενίκησε αυτούς και τους ανάγκασε να τον αφήσουν ήσυχο. Εκεί έζησε 50 χρόνια και σε ηλικία 90 ετών παρέδωσε το πνεύμα, θέλω να πω πέθανε. Μετά από καιρό κυνηγάρικα σκυλιά βρήκαν το σκήνωμά του και οι κύριοι κυνηγοί τους, είδαν από μακριά μια οπτασία να τους καλεί προς τα κει. Προσεγγίζοντας αυτή χάθηκε, εννοείται, αλλά βρήκαν το ευωδιάζον λείψανο κι ειδοποίησαν πάραυτα τον κατά τόπον αρμόδιον Μητροπολίτη. Αυτός επιτοπίως εγνωμάτευσε περί του θαύματος και θέλησε να το πάρει δια τα περαιτέρω στην έδρα της Μητροπόλεως στην πόλη, από την οποία στο κάτω κάτω πέρασε κι ο απόστολος Παύλος καθώς γράφεται. Ομως διαβάντες τον Αλιάκμονα μετά της πολυανθρώπου κουστωδίας, οι πιστοί τσακώθηκαν μεταξύ τους αφού οι ντόπιοι ήθελαν να κρατήσουν εκεί το ηγιασμένο λείψανό τους και να κτίσουν προσκυνηματικό ναό στα χωριά τους, ότι δικό τους ήταν το θαύμα αφού βρέθηκε στην κτηματική τους περιοχή και κατά το Ρωμαϊκό δίκαιο, τους ανήκε. Ομως θεία επινεύσει ήρθη το αδιέξοδο κι άφησαν στα αγαθά βόδια ν’ αποφασίσουν γι’ αυτούς. Έζεψαν μια άμαξα και απάνω της έθηκαν το λείψανο. ‘Οπου αυτά θα σταματούσαν εκεί θα κτιζόταν ο ναός. Κάποιες εκατοντάδες χρόνια μετά για να χαράξουν το δρόμο πάνω από τη δύσβατη περιοχή της Καστανιάς, έναντι της μονής του Τιμίου Προδρόμου, οι γεωμέτρες κι οι χωροτάκτες έβαλαν μπροστά τους ένα μουλάρι κι όπου αυτό τραβούσε ακολουθούσαν οι άνθρωποι και χάραζαν πορεία. Μουλάρι που «εσύ χάραξες πορεία» αλλά αυτό ήταν μια άλλη παλιά ιστορία. Τα οιονεί ιερά βόδια, όπως τα Ομηρικά «του ‘Ηλιου τα αργά γελάδια», ξεκίνησαν για τον κάμπο της Βέροιας. Γύριζαν τον άγιο από μέρος σε μέρος, περνούσαν από τα χωριά της περιοχής και το ιερό σκήνωμα ευλογούσε τις διερχόμενες κοινότητες, όσο του το επέτρεπε η προ της επισήμου αγιοποιήσεώς, ευλογητήρια τάξη. Η πομπή διέσχισε διάφορα χωριά τα οποία εκ του λόγου τούτου έλαβαν και τ’ όνομα όπως τα Διαβατά όταν τα διέβησαν στα γρήγορα, το Ραψομανίκι γιατί κάπου πιάστηκε το μανίκι του ράσου του αγίου, σχίστηκε και το έραψαν, Μέση γιατί πέρασε από τη μέση της ο άγιος. Οταν η ηγιασμένη βοϊδοπομπή έφτασε στο μέρος της νυν κοινότητας Ξεχασμένης τα βόδια ξεχάστηκαν κι άρχισαν να βόσκουν, διότι πεινούσαν τα ζωντανά. Η παρασπονδία αυτή δεν θεωρήθηκε βέβηλη κι ως εκ τούτου δεν είχαν το τέλος που είχαν εκείνα τα γελάδια στην ακρογιαλιά από τους «συντρόφους του Οδυσσέα στον Αδη». Απλά «Πεινούσανε στης Βέροιας γης την πλάτη» κι ως εκ τούτου από αυτή την ολιγόλεπτη και εκ της πείνας λησμονιά , γιατί κάποια στιγμή συναισθάνθηκαν την ιερή αποστολή τους και συνέχισαν το δρόμο ως τη Βέροια, έλαβεν ο τόπος το όνομα «Ξεχασμένη». Τους πολύ μακρινούς απογόνους αυτών των ελλόγων βοδιών είδε ο Σεφέρης εκείνο το πρωινό της 16^ης Νοεμ. 1936, όταν το τραίνο μετά το Πλατύ, πέρασε την «Ξεχασμένη» που κάπως τον συγκίνησε το όνομά της το ποιητικό και άνοιξε μια αυλακιά στον τόπο αυτό και στις ακόμα πιο εύφορες «Μέρες» του.

Στα δικά μας και στο γήινό τους τώρα, με αφορμή την εορτή των αγίων.

Εχω δύο φίλους, ίσως και κάτι περισσότερο, καθηγητάς (όχι της ερήμου αλλά της ελληνικής κι αγγλικής φιλολογίας) κατοικοϋπάρχοντες στις γύρωθεν πόλεις και μητροπόλεις με τις οποίες συνορεύει ο τόπος μας και ως εντελώς Αντώνιους τους γνωρίζει ο Θεός. Αυτός, ως γνωστόν, αγνοεί εν επιγνώσει Του, τα επίθετα των ανθρώπων και όπως τ’ αστέρια του σύμπαντός του όλα (όλα; ναι όλα) ένα ένα τα ονομάζει, έτσι και άπαντα τα επίγεια ονόματα των κτισμάτων του τα θυμάται. Ασχετα αν αυτό το λεν οι ποιητές (ποιό διαισθητικοί) κι όχι οι θεολόγοι (οι γραφειοκράτες της πίστεως), έτσι είναι.

Ο εκ της μητροπόλεως Κίτρους, Πλαταμώνος και Κατερίνης, ο οποίος παραθερίζει, διαβάζει, γράφει, νυστάζει, κοιτά τη θάλασσα του Μακρύγιαλου -απωθημένο παραθαλάσσιο θέρετρον όσων παλιότερα σε χερσαίους τόπους αθαλάσσιους κι άυγρους τα σώματά τους αφυδατούσαν- Αντώνιος Κάλφας (γενική του Κάλφαντος), είναι μια ξεχωριστή, ανθρώπινη πολλαπλότητα. Πανφιλολόγιος δημιουργός με λαμπερές δημοσιεύσεις υψηλής (είναι και ψηλός) εγγραμματοσύνης, ποιητής έξοχος, ερευνητής ακάματος (ως αβουκέντρωτο καματερό στο γεωργείν εν γένει και σπείρειν εν είδει). Πρόξενος ή συμμέτοχος συμβάντων, εφ’ όλης της πνευματικής ύλης κάποτε και πολιτικής, φαρμακοποιητολόγιος (παλαιάς υφής φαρμακοτρίφτης) αφού με λέξεις κατασκευάζει ψυχικά καταπλάσματα («Πληγώματα και Φαρμακείες» τα ονομάζει, κάτι σαν μια ποιητική του ομολογία πίστεως), τα οποία όσοι διεξέρχονται παρηγορίαν πρόσκαιρη και παραμυθίαν, διαρκή λαμβάνουν από χέρι. Ξένος πάσης προσπάθειας διακρίσεως, οι έξωθεν επιβραβεύσεις -προς τις οποίες τρέχουν όλοι οι σαλιάρηδες του γένους- είναι στο ανεπιδίωκτόν του. Γνήσιος εκπρόσωπος εκείνων που υπάρχουν σε κάθε πόλη της υπαίθρου ένας έως δύο το πολύ, οι οποίοι κινούνται στο ενοχλητικά αφιλοκερδές της ξεχωριστής δημιουργίας τους. Δεν τους ονομάζω αν και καίγομαι από εκτίμηση γι’ αυτούς.

Ο της μητροπόλεως Γρεβενών (μόνον;) Αντώνιος Παπαβασιλείου περί την αγγλική διατρίβων δια τον επιούσιο, συμπλήρωσε ήδη δέκα χρόνια εκδότης και διευθύνων του λίαν αισθαντικού εντύπου εβδομαδιαίας περιοδικότητας «Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας» (της αυτής ωραιότητας με την ΟΔΟ Καστοριάς) από τον άγιο Κοσμά του νομού ερχόμενος. Διακονεί μια πίστη του ορθώς, γράφειν, λέγειν και δημοσιεύειν στον τύπο σε μια εντελώς βάρβαρη εποχή και βάναυση συγκυρία, όταν ο κύριος (και καίριος λόγος) πνίγεται στην ακυριολεξία του δευτερεύοντος νοήματος και την βρωμολεξία της πράξης. Οι εξαιρετικές σελίδες που φροντίζει και παραδίδει ταχυδρομικά στους αναγνώστες της πόλεως και χώρας, όμως «κυματίζουν», κατά τον ιερομόναχο Ιλαρίωνα, αφού η ελληνική ταχ. υπηρεσία με τις σφαγιαστικές αυξήσεις τελών δεν απειλεί να στερήσει τα «Χ.Δ.Μ.» από τους παραλήπτες αλλά απλά και σαδιστικά να σβήσει κάθε έντιμη έντυπη φωνή της επαρχίας. Το τερατώδες στην εγκληματική του αμεριμνησία παρακράτος των αθλίων, πολιτικών μηδενικών αφού ρήμαξαν συνολικά τον τόπο, ρημάζουν και κάθε ευγενή τρόπο του υπάρχειν κατά μόνας. Στο περιθώριο των εκδοτικών κι εκτυπωτικών χρόνων του, τυπώνει μονόφυλλα με κείμενα άξια γι’ αυτόν λόγου, και τα διανέμει ιδίοις χερσίν, ενταγμένα στην σειρά των εκδόσεων της «Φαιδράς συντεχνίας», κατάλοιπο κι αυτό του άδολου και ανέφελου φιλοπαδιαμαντισμού που δεν έχει σχέση με τίποτε το αγοραίο και φτηνό περί Αυτού, που διεπράχθη το επετειακόν του έτος που πέρασε.

Η γιορτή του μείζονος και του ελάσσονος αγίου έριξε στα «δίχτυα της σκέψης» (κλοπή κανονική του Π. Νερούντα εδώ) τους ανωτέρω φίλους, οι οποίοι στους περιθαλάσσιους ή μεσόγειους τόπους τους (κάποτε χωμένοι στην φοβερή ερημία του πλήθους) ο καθένας με τα όπλα του κυνηγώντας το εφήμερο του ατομικού, κατακτούν και προωθούν το διαρκές του συλλογικού. Μ’ αυτούς μπερδεύεται ορισμένως κι ο δικός μας χρόνος κι ό,τι κυλάει από κοινού αφήνει χνάρια νοσταλγίας.

ΥΓ. Στους ήρωες του Συναξαριστή Αντώνιους που προσκυνούμε κανονικά, έχουμε και τον Αντώνιο της ιστορία και της λογοτεχνίας που ασπαζόμαστε συμβολικά κι ιδίως στην καβαφική του εκδοχή καθώς αποχαιρετά την Αλεξάνδρεια που χάνεται, αφού λίγο πριν, όπως σημειώνει ο Ρήγας Βελεστινλής πάνω στη «Χάρτα» του και στο σημείο του ακρωτηρίου Ακτίου: «Ακτιον Πούντα. Εδώ ενικήθη ο Μάρκος Αντώνιος από τον Αύγουστο. Εχασε και την Κλεοπάτρα»... Τι του στοίχησε περισσότερο, διαφωνούν οι ποιητές κι οι ιστορικοί.

Ολόγυρα στη μνήμη του...

2012-01-08T19:28:00.000+02:00


χειρ Κ. Ντιός

«Ήμην πτωχόν βοσκόπουλον εις τα όρη

Δεκαοχτώ ετών και δεν ήξευρα ακόμα άλφα κ.λπ.»

Ήμουν μέτριος μαθητής από εκείνο το Πλατανοχώρι (με τον ευρωστότερο πλάτανο των Βαλκανίων στο κέντρο του, δίπλα σε λάκκο γεμάτο νερό, ο οποίος το διέσχιζε όπως οι ποταμοί τις μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης)· υιός βιομηχανικού εργάτη στου Μποδοσάκη τα Λιγνιτωρυχεία Πτολεμαΐδος πριν τα ρουφήξει (ευεργετικά) η κραταιά ΔΕΗ. Εκείνο τον καιρό του 196...μαθήτευα

μεταξύ τρίτης και τετάρτης του εξαταξίου Γυμνασίου του εντελώς, μα εντελώς Αρρένων, της πόλεως. Παιδιόθεν έπασχα από ωτίτιδες. Τον καιρό της εμφανίσεώς των ο πατέρας τύλιγε σε χωνί ένα φύλλο του «Ελληνικού Βορρά» που είχε συνήθως τη συνέχεια του «Τσακιτζή», ενός εκ των Βασιλέων των Ορέων, την οποία διάβαζαν στο καφενείο με άφατον ηδονή κι ενδιαφέρον, φωναχτά όπως οι προ του Αμβροσίου Μεδιολάνων και του ιερού Αυγουστίνου αναγνώστες βιβλίων, εις επήκοον όλων των θαμώνων, οι οποίοι με ευλάβεια παρακολουθούσαν, και τη μυτερή άκρη έχωνε εντός του πονεμένου ωταρίου. Την ανοιχτή του άκρη άναβε κι ο καπνός εισερχόμενος μ’ ανακούφιζε ορισμένως από το ώτιον άλγος.

Ηταν ένα γιατροσόφι του από το διπλανό χωριό προσφύγων, γερο-Γεωργιάδη, συνήθως δραγάτη στ’ αμπέλια, ο οποίος ήταν σε παρέα με τον γείτονα Τσιώμο, αποτελούσαν δε τόσο κολλητό και οινοφλεγές ντουέτο που οι παίδες εκείνου του καιρού τους τραγουδούσαν στην ποντιακήν: «Ναθαναήλ και Φίλιππος, Θωμάς και Γεωργιάδης /στο Λάκκο τους ευρήκανε έναν πρωίν Τετράδης...». Οτι και διότι φορές ξημερώνονταν πηγαινοφέρνοντας ο ένας τον άλλον στο χωριό του, καθώς τίγκα στο οινόπνευμα λίγα αντιλαμβάνονταν περί του παραλόγου πηγαινέλα του ενός στον άλλο και τ’ ανάπαλιν και τ’ απρόοπτα πάντα καιροφυλακτούσαν.

Κάπνιζα δηλονότι απ’ τ’ αφτιά κι αυτό μ’ έκανε να μην καπνίσω από το στόμα δια βίου πλέον. Τα άλγη της ψυχής ελάφρυνα έκτοτε όχι δια των «σιγάρων» αλλά με άλλα ηδύποτα κι ηδύπονα καταπλάσματα ήγουν διαβάσματα εξωσχολικά μικρός, εξωεπαγγελματικά μεγάλος.

- Τι κατάλαβα;.

Σε μια τέτοια αφτοκρίση, δημοτικόπαις, οδηγήθην απ’ τ’ αφτί για τ’ αφτί στο ΙΚΑ της πόλεως προς εξέταση και θεραπεία. Μετά από κείνες τις οδυνηρές σκάλες και τους «παθιασμένους» διαδρόμους του ιδρύματος προς αναψυχή, με αφήκε και χάθηκα σε μια βιτρίνα βιβλιοπωλείου έναντι του Καθεδρικού του αγίου Νικολάου. Μαγεμένος κοιτούσα μια γλυκιά γενιοφόρα φυσιογνωμία στο εξώφυλλο του βιβλίου «Παιδικά διηγήματα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, εκδ. Άγκυρα ή μήπως Πεχλιβανίδη; Η πωλήτρια και δασκάλα ταυτοχρόνως, μας τράβηξε μέσα κι έπεισε (αυτό έλειπε να μην) τον πατέρα να μου πάρει το βιβλίο, αφού με αυτό κι όσα άλλα θ’ ακολουθούσαν (ήταν βεβαία περί αυτού), «ο γιός σου θα γίνει μεγάλος άνθρωπος» του είπε. Πείστηκε, κι εγώ μεγάλωσα έτσι κι αλλιώς και μάλιστα πολύ.

Τώρα;

«Και τι δεν θα ‘δινα να μου ‘ρχόταν στη μνήμη

κείνος ο χωματόδρομος με τις ξερολιθιές...»(1)

καθώς από εκείνη την αρχαία μέρα μου διάβηκαν όλοι οι πόνοι (παιδικοί φυσικά) αφού εμβήκα εις την αρπαχθείσα φελούκαν της «Νοσταλγού», οιονεί Μαθιός άνηβος κι άτολμος, με το όνειρο στο κύμα και σ’ αυτήν μέσα, το Λαλιώ εννοώ φυσικά (το κάθε Λαλιώ μη γελιόμαστε), πεταχτό, νεανικό, θηλυκό ύπανδρον μάλιστα, το οποίον «ήρχισε μετά τρυφεράς μεσοφωνίας, μετά ψιθύρου παθητικού τόνου να υποτερετίζει».

«Πότε θα κάνουμε πανιά, να κάτσω στο τιμόνι

να ιδώ τα πέρα τα βουνά να μου διαβούν οι πόνοι».

Πότε άραγε;

Έκτοτε δεν ξανάπιασα ποτέ στεριά περιπλέοντας σε πάσα στάση του βίου τα αρχιπέλαγα της νοσταλγίας Του και μου.

Χύθηκα, χώθηκα, χάθηκα (και χάνομαι ακόμα εντός Του).

Τρία ρήματα παρήχηση του «χ» να παρηχούν τον εν αναγνώσει βίο, εν επιγνώσει αλύτρωτον και τελικά εν απογνώσει διαπιστωμένα ακατόρθωτον, δια το απέραντόν του αφ’ ενός και του εντελώς πεπερασμένου μας αφ’ ετέρου.

Πέρασαν χρόνια πολλά και χιόνια ακόμα πιο πολλά επέσαν, έλιωσαν, γίνανε νερό, ατμίστηκαν κι έγιναν βροχή, πέσαν απάνω μας όχι μόνον στάγδην αλλά και σε μπόρες –ευτυχώς όχι σαρωτικές καταιγίδες- και δόξα να ‘χει ο Θέος.

Ησχολούμην με την καλλιέργεια των βιβλίων και των γραμμάτων θεσμικά σε πόλη και πολιτεία επί μισθώ, παρακαλώ - ό,τι ωραιότερο θα μπορούσε να τύχει σε άνθρωπο, να κάνει δηλαδή αυτό που αγαπά μέχρι τρέλας, μεθ’ αμοιβής... Στην οκταετή μου θητεία και μαθητεία στην υπηρεσία των βιβλίων μεταξύ άλλων διοργάνωνα εκδηλώσεις περί δια γραμμάτων. Εκατοντάδες. Γιατί όχι μια χιλιάδα; Το ισχυρίζομαι με κάποια θρασύτητα αυτό, αφού ο άλλος, ο οιοσδήποτε, δεν έχει καμιά διάθεση να αμφισβητήσει αυτόν τον αριθμό, μιαν και τον απασχολούν πολύ σοβαρότερα προβλήματα, γενικώς. Προλόγιζα σε κάθε εκδήλωση μ’ έναν ιδιαίτερο τρόπο (πάντα γραπτά), τον οποίο ο αξιότιμος καθηγητής Λογοτεχνίας (και ποιητής) καθήμενος στο Φλωρίνησι Πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας και ιπτάμενος δε έως και της Λευκωσίας, Μίμης Σουλιώτης, θεώρησε τους προλόγους εκείνους, άξιου λόγου λογοτεχνήματα και ...προλόγισε (ας το πούμε έτσι) περίπου σε μια εκατοντάδα απ’ αυτούς, οι οποίοι εκδόθηκαν με τον τίτλο «Προλογύδρια παντός καιρού».

(Τώρα καθώς είμαι οριστικά έξω απ’ αυτόν τον κόσμο της διαρκούς μέθης εκ των βιβλιοδράσεων κι αποδράσεων, σκέφτομαι πως ξεκόλλησα βίαια από ένα βιότοπο στον οποίο ζούσα σε μια διεγερτική μακαριότητα. Η νοσταλγία εκείνου του τρόπου μου φορές με κάνει να νιώθω πως «διασχίζω το πένθος μου» (2) εκ της απολεσθείσης νεότητας κι ωραιότητας των βιβλίων).

Τω καιρώ εκείνω, λοιπόν, βασάνισα κόσμον και κοσμάκη με τις προλογοαδολεσχίες μου, αλλά όλοι τις άκουγαν ευχάριστα και πρωτίστως καθιστοί. Ελάχιστες φορές ιστάμενοι όπως οι εισαγγελείς εν αγορεύσει.

Πως άραγε προέκυψε αυτή μου η έφεση για εκδηλώσεις και λογύδρια η οποία για δύο τετραετίες με συνείχε μέχρι αλλοφροσύνης (υγιεινής).

- Μα από τα παιδικά τραύματα, ίσως και τα λανθάνοντα θραύσματα έπαρσης και ματαιοδοξίας, θα ισχυριστούν οι διερμηνευτές ψυχών και λοιπών άυλων μερών του ανθρωπίνου όντος.

Ας γίνω ελαφρώς πιο σαφής.

Στην έναρξη της δικτατορίας (στην κυριολεξία εκείνη την Παρασκευή, 21 Απριλίου 1967, ήμουν χωμένος, αφού γύρισα πεζός από την πόλη στο χωριό -είχαν κοπεί οι συγκοινωνίες- κάτω από τις κουβέρτες και διάβαζα τα «Πασχαλινά διηγήματά» Του, εκδ. Μαρή-) σαν ξερική σπορά κρομμύων μεταφυτεύτηκε στην ύπαιθρο χώρα από τις πόλεις ο αγροτοπροσκοπισμός. Μ’ άρεσε αυτός ο τρόπος κι εκείνα μου τα λίγα χρόνια κι έκανα φιλίες και σχέσεις που μένουν ακόμα, κυρίως με τους απλούς και περίπου συνομηλίκους μου. Τον καιρό της βιβλιομεγαλοσύνης, αργοτέρα δηλαδή, επιμελήθηκα δύο πολυσέλιδους τόμους με την Ιστορία του επιχώριου προσκοπισμού, ενός παθιασμένου πολίτη στον κόσμο των προσκόπων, ο οποίος στο τέλος μου άφησε όλο το πολύτιμο αρχείο της υπόθεσης -τι να το κάνω κι αυτό με τα τόσα άλλα;

«Καρδία του χειμώνος. Χριστούγεννα, Αις- Βασίλης. Φώτα...»

Ετοίμασα μια εκδήλωση κοπής πίτας της ομάδος μας, και κάτι σαν ένα δημόσιο αφιέρωμα στον άγνωστο άγιό μου. Ήμην παιδάριο, ουδέ είχα μεσιάσει το Γυμνάσιο κι όλο έξω από το τερέν της εγκύκλιας γνώσης έστελνα τη μπάλα της μάθησης· στα αναγνώσματα φυγής διαρκώς δραπέτευα.

Όπως τότε, ώρα μαθήματος, απολησμονημένος απ’ ό,τι γινόταν στην τάξη, σκυμμένος στα γόνατά μου και χαμένος στις σελίδες της «Φόνισσας» (εκδ. Μαρή πάντα, ας είναι ευλογημένες) με τσάκωσε ο καθηγητής όστις αντιλήφθηκε την απουσία μου από τον κόσμο του κι ενόμισε πως με άλλα, εντελώς προσωπικά καθήκοντα, ασχολιόμουν στο θρανίο κρύφα. Δε θυμάμαι αν με τιμώρησε ή απλώς με κοίταξε με περιφρόνηση ή απορία.

Άλλοτε πάλι στους χρόνους μας, ένα παρόμοιο «τσάκωμα» έλαβα από την Ελληνική Αστυνομία πόλεων και γύρω λόφων, απόγευμα μιας Κυριακής των Βαΐων περιμένοντας τον Νυμφίο που ερχόταν, και σε λοφίδιον έξω της πόλεως. Στο αυτοκίνητο ακούγοντας τα μελαγχολικά του Τρίτου, διάβαζα τον «Βίο του Ιησού» του Φ. Φαράρ σε μετάφραση Αλεξ. Ππδ. (εκδ. Δόμος φροντίδι Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλου). Ανέβηκαν το λόφο δύο της διώξεως νομίζοντες προφανώς πως ο εν λόγω εγώ, κάτι αμαρτωλό θα διέπραττα όπως λ.χ. να καπνίζω παράνομα χασισοσιγαρέτα ή άλλως πως να φτιαχνόμουν. Ιδόντες το βιβλίο κι ελαφρώς ζεματισμένοι «ε, όχι ρε π...η» θα είπαν μέσα τους, ή θα αναρωτιούνταν για τα ψώνια που κυκλοφορούν στους λόφους κι εγώ να σκεφτόμου, υπομειδιών, για των «Μεγαλείων τα οψώνια» που υφίστανται παρόμοια γελοία καψόνια.

Στο παλιό Δημοτικό σχολείο των πατέρων, το νέο γεννήθηκε ένα χρόνο πριν τη δική μου γέννηση, απέναντι από το ναό του Τιμίου Προδρόμου -και να θυμίζει ο χώρος Καθολικόν αγιορείτικης μονής με την έναντί του Τράπεζα- μια Κυριακή πριν τα Φώτα, «Καρδία χειμώνος...», στο ημιυπόγειό του -γεμάτοι οι τοίχοι με χάρτινες κορδέλες «Ζήτω η Επανάσταση της 21^ης Απριλίου», «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών»- μαζεύτηκαν οι ενωμοτίες εν στολή μαζί με τις αρχές της Κοινότητας ακριβώς μετά την απόλυση της εκκλησίας με το αντίδωρο ακόμα στο χέρι. Πρόεδρος, κοινοτικοί σύμβουλοι, γραμματέας, κλητήρ, ο ιερέας μόλις τέλειωσε την κατάλυση, γονείς κ.α. Όρθιοι όλοι με το υγρό κρύο καθισμένο σε όλα τα σώματα αλλά όχι και στις νεανικές μας ψυχές.

Κοιτώ τις παραμορφωμένες φυσιογνωμίες στη φωτογραφία τραβηγμένες με μια μηχανή ευτελούς αξίας. Τα μάτια της ψυχής μου κάπως κάνουν. Πρόσωπα περασμένα που έφυγαν προς το άδηλο, αόρατο κι αχόρταγο επέκεινα. Ο Γ. Κουτρώτσιος, λαϊκός ποιητής αριστερός ψάλτης, ο οποίος στις Παρακλήσεις του Αυγούστου αντί για το «Άλαλα τα χείλη των ασεβών των μη προσκυνούντων κ.λπ», διάβαζε, μάλλον έψελνε: «Εύλαλα τα χείλη των ευσεβών των προσκυνούντων την εικόνα Σου την σεπτή» κι ουδείς τον επιτίμησε ποτέ γι’ αυτή την αλλοίωση του ψαλτικού κανόνα· ο πολυχρόνιος κοινοτικός Γραμματέας Ζήσης Δουγαλής και οι λοιποί συχωριανοί ευτυχώς ακόμα παρόντες επί κι όχι υπό, γης· κι ο Πατέρας εννοείται αντιπρόεδρος διορισμένος μεν αλλά εκ των εκλεγμένων της δημοτικής εκλογής του 1964.

Είχα την ιδέα, ο επηρμένος, ως επιμελητής του πράγματος συν τοις άλλοις, να διαβάσω στο ενήλικο ακροατήριο, τους ομήλικους και τους γύρωθεν της ηλικίας μου παίδας, ένα διήγημα από τη συλλογή του Αλεξ. Ππδ «Πρωτοχρονιάτικα διηγήματα» (εκδ. Μαρή) : «Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη». Οι μεγάλοι όρθιοι, κρυωμένοι κι ενοχλημένοι μιαν κι ο καθείς μάλλον ήταν στον κόσμο του (κι εγώ στο δικό μου) αφού μετά την «υποχρεωτική» εκκλησία ακολουθούσε το προσφιλές τους καφενείο το οποίο ήδη στερούνταν. Θα αναρωτιόνταν: πού βρέθηκε αυτή η μαγάρα και τους εγκλώβισε τοιουτοτρόπως; Αλλά εγώ υπό προώρου οίστρου δημοσιότητας διακατεχόμενος -αργότερα μου έγινε μέθη- που να σταματήσω στην ματαιοσπουδαρχία μου;

Διάβαζα συνεχώς με τον από τότε γνωστό κακό τρόπο μου, την γλυκιά εκείνη γλώσσα, την κανονική Του πια, κι όχι αυτή της διασκευής των παιδικών διηγημάτων. Πολλά δεν κατανοούσα αλλά περισσότερο τα ένιωθα σε έξαρση διατελών από την «ζάλη» των λέξεων.

Το ακροατήριο με κοιτούσε ασκαρδαμυκτί μεν αλλά ένδον σαφώς οχλημένο από την εξέλιξη.

-Σώνεεε, άκουγα πίσω μου να μου κτυπούν την πλάτη τα βλέμματα των ορθίων και βαρυθυμούντων ενηλίκων.

- Τέλειωνε, μου ένευαν με οργή από κάτω με τα μάτια τους οι επί του ορθίως φίλοι, που έφταναν μέχρι το απειλητικό.

Αλλά το διήγημα δεν τέλειωνε αμέσως, δεν ήταν και ποίημα, κι έπρεπε ο μαστρο-Παυλάκης να λάβει τα επίχειρα δια το ψεύμα, τα πάθη και τα πάθια του...

«Αλλ’ έχουν τελειωμό τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου» διάβαζα ένα πρωί στην ανάγλυφη παράσταση Του στο λαιμό, στο Μπούρτζι, κατά την πρώτη μου επιβίβαση επί της νήσου Σκιάθου, στρατιώτης εν κανονική αδεία διατελών. Στην παραλία της Χρυσής Άμμου, όπως τη λέγαν, με την αγαπημένη όλων των καιρών στην άμμο ξάπλα γειτονεύαμε με ένα χοντρό κούτσουρο θαλάσσης, λείον εντελώς και με ελαφριές ρωγμές χρόνου. Όχι, δεν ήταν απ’ τα «Μαύρα κούτσουρά» Του. Πήρα μαύρο μαρκαδόρο και ζωγράφισα τη μορφή Του. Εχάραξα περιπλέον του Ο. Ελύτη το οιονεί επιτύμβιο των αιώνων: «Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί /όπου και να θολώνει ο νους σας/μνημονεύετε κ.λπ.» και κοιτούσα τη θάλασσα. Σπανίως έμπαινα μέσα της, δεν ήξερα κολύμπι ο χωρικός, και την ντρεπόμουν να με νιώθει αδέξιον εντός της, πρωτόβγαλτον επ’ έρωτι κι αμήχανον εν γένει. Ίσως το κούτσουρο να το πήρε η πρώτη, πρωινή παλίρροια για ν’ αλμυρίσει θάλασσα κι έβαψε στιγμιαίως αυτήν από το μελάνι, όπως αλμύριζεν ο «Φτωχός άγιος» τα γίδια στον αιγιαλό, αλλά και το χώμα με το αίμα του, με το οποίο «έλουσε τα άνθη και τους χλωρούς κλάδους και ζέον ρείθρον εκοκκίνησεν την γην, ήτις ευμενής το εδέχθη» (εδώ κάνω το σταυρό μου πάντα υπέρ του αγαθού κι άξεστου Τζιόμπανου, νεομάρτυρα). Αλλά μήπως οι στίχοι διαχύθηκαν (τίποτε δε χάνεται οριστικά άλλωστε) στη θάλασσα εκείνη που λάτρεψε, μίλησε, φίλησε, ονειρεύτηκε κι έκτοτε κάπου κάπου στις βραχώδεις παραλίες της νήσου όπου τα κύματα με τον απόηχο των λέξεων τις γλείφουν, σκάνε μύτη κάτι μικρά άνθη που το ονομάζουν «Το άνθος του αιγιαλού»;

Μήπως αυτό το έρημο κούτσουρο ταξίδευσε, μόνο του τελικά, σε διαφόρους κόλπους και λιμάνια αλλά επέστρεψε, έχοντας πάνω του τους τρεις μεγάλους πλέον «Νεκρούς ταξιδιώτες» της λογοτεχνίας μας, της ψυχής και της γλώσσας, νεοφανέντες οσίους Διονύσιον, Αλέξανδρον, Οδυσσέαν.

Έγιναν όπως τα σχεδίασα τότε και τ’ αφηγούμαι τώρα ή τα ονειρεύτηκα απλώς; Αν ναι, τότε δεν θα ήταν φυσικά και το «Όνειρο στο κύμα» μου. «Ήμην ο άνθρωπος, όστις κατόρθωσε να συλλάβει με την χείρα του προς στιγμή εν όνειρο το ίδιον το όνειρόν του»;

- Δε θα το ‘λεγα.

Όμως ήμουν μικρός κι έπεσα σε πλάνη και σε έπαρση αναντίστοιχη της ηλικίας και των δυνάμεών μου· κι ήταν πολύ πιο πεζή και σαφώς προς το χαζή η έλλειψη κι η αναζήτησή μας τότε επ’ αυτών τούτων και άλλων που βασάνιζαν τη μαθητική εφηβεία και τη συνακόλουθη εξ αυτών (και πάλι τούτων) φοβία κι απειρία στις συνθήκες της μεταπολεμικής υπαίθρου. Τότε ακόμα τα μάτια δεν είχαν δει ούτε καν πως είναι η θάλασσα, αυτή η γνωστή, η γαλάζια, πολύ δε περισσότερο η άλλη, η άγνωστη, εκείνη η αλλόφυλη και θηλυκή, μυστήρια και μαγική και έως πέρας του βίου, ανεξάντλητη. Όνειρα και πάλι όνειρα

Μου έμεινε όμως φαίνεται το χούι (μαζί με τα άλλα της νεότητας) των εκδηλώσεων και των προλόγων.

***

Φυσικά και δεν σταματά ο χρόνος.

Έτσι στα 90χρονα της Κοιμήσεώς Του πήρα σβάρνα και γύριζα τη μνήμη του όπως ο γύφτος τη μαϊμού κι από πίσω αγυόπαιδες, ας πούμε, μάλλον αγιόπαιδες σίγουρα, σε ναΰδρια λόφων, μονύδρια σε ποτάμια, βιβλιοθήκες, σε ταβέρνες (όπως μέχρι πρότινος με τη «Φαιδρά Συντεχνία» εις αναστήλωσιν των γουβετσίων Του), κάμνοντες μνημόσυνα κανονικά («υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του δούλου σου Αλεξάνδρου»), μετά κολλύβων και με φιλολόγιες παρέες. Ηταν τότε που έψαχνα την έξωθεν καλήν μαρτυρίαν των εγκόσμιων εξουσιών, ο ανοήμων, και με φίλα διακείμενους στο πράγμα (όλοι βρίσκουν ή νοσταλγούν τον παιδικό τους άλλο, χωμένο σε κάποια διηγήματά Του ή σε απόηχους αυτών) μητροπολίτες, νομάρχες, καλόγερους, ιερομόναχους και με σεσημασμένους λογίους όπως τον ελλογιμότατον κι οριστικόν εκδότην Του, τον διευθυντήν της γηραιάς πλην νεαροτάτης κυρίας «Νέας Εστίας», ενωρίτερον δε τον εν Εσπερία κατοικοεδρεύοντα συγγραφέα και διευθυντήν του Atelier du Roman με την «Αναγεννησιακή του αύρα». Χορούς ιεροψαλτών κι απλών γυναικαρίων τα οποία στη Μονή Ιλαρίωνος ως ακροάτριες- προσκυνήτριες ερωτούσαν «ποιόν άγιο γιορτάζετε» κι έλεγαν αλήθεια -μισή έστω- οι φιλακόλουθες, απλοϊκότερες ορνιθίων και τη Μάννα μου δε στον αυτό παραποτάμιο εσπερινό να μου λέει: «Παιδί μου δεν κατάλαβα τίποτα αλλά μ’ άρεσε», ότι όλα αυτά ενιώθονταν μάλλον παρά κατανοούνταν. Δε βαριέσαι.

Τη φετινή μάλιστα ποιητική, εαρινή ισημερία κι ενώ όλοι λιγώνονταν με του Οδ. Ελύτη το «Μονόγραμμα» ή τον «Αγράμματο και την ωραία» ημείς ποίησην Αλεξ. Ππδ. διαβάζαμε, οι βαρεμένοι του Παπαδιαμαντοδιαπράγματος.

Σχεδόν τέλος καθότι:

«Αγάπες ταξιδιάρες στο κύμα το θολό –

κι εβούλιαξε η βαρκούλα κι επέσαν στο γιαλό...»

«Ω! ας ήμην ακόμη βοσκός εις τα όρη!...»

- Αχ, και ας ήμουν ακόμη μαθητής σ’ εκείνο το γεμάτο Λεύκες και Πηγές Πλατανοχώρι!...

- Αμήν!

Ο Λευκοπηγής και Κοζάνης

Β. Π. Καραγιάννης

Χ. Λ. Μπόρχες. «Το ελεγείο της ανέφικτης ανάμνησης», μετ. Δ. Καλοκύρη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα
Αρετής Γκανίδου «Ορυκτό φως» εκδ. Μελάνι.

“Συγκεχυμένες; oι συγκεκριμένες να δεις...

2012-01-04T09:34:00.000+02:00

Στο τέλος του 2011 ένα νέο βιβλίο του Β. Π. Καραγιάννη, εμφανίστηκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων της πόλης και της χώρας. Είναι μια νέα σειρά διηγήματα που έρχονται σαν συνέχεια του προηγούμενου βιβλίου του «Το χρώμα της νοσταλγίας», το οποίο κυκλοφόρησε το 2008 (να σημειωθεί πως αυτό είχε επιλεγεί στη βραχεία λίστα των βραβείων του περιοδικού «Διαβάζω» στην κατηγορία του διηγήματος). Η νέα συλλογή έχει τίτλο «Συγκεχυμένες αγάπες» και όπως και το προηγούμενο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη έχει δε 226 σελίδες.

Περιλαμβάνει επτά διήγημα και μια εκτενή αφήγηση, κάτι σαν νουβέλα μέσα στο κυρίως σώματα του βιβλίου. Σε όλα τα διηγήματα πριν από τον κυρίως τίτλο υπάρχει μια εισαγωγική του θέματος έκφραση, η οποία εισάγει ή τα προσδιορίζει θεματολογικά.

Κατά σειρά τα διηγήματα είναι:

1. «Ο πατών επί πτωμάτων κι ο περιπατών επί χρωμάτων» (Μια διακειμενική περιδιάβαση). Αναφέρεται στις περιπέτειες ενός ζωγράφου που του ανατίθεται να ζωγραφίσει ένα επιτύμβιο σε τάφο στην ύπαιθρο. Από αυτό το διήγημα και ο τίτλος της συλλογής: « ...να θυμίζει, εντελώς χύμα αφημένος (αλλά πήγε νωρίς· μόνο νωρίς;) στη γωνία του κοινωνικού καταμερισμού, χυμένος στις αισθήσεις του αλλότριου έφυγε με συγκεχυμένες τις αγάπες του...)

2. «Κολόκες στην άμμο» (Κύπρια Επ(ε)ια). Μια ολιγοήμερη, αισθηματική ιστορία που διαδραματίζεται στην Κύπρο.

3. «Ο Μποέμ και οι Βοημοί της μνήμης μας» (Μνήμη δικαίων μετ’ εγκωμίων). Περιγράφονται πρόσωπα και καταστάσεις του μικρού βιότοπου του σ. που πέρασαν στη μνήμη αλλά είναι και μια διαρκής υπόμνηση νοσταλγίας στο τώρα.

4. «Τσιάο Νούντσια» (Κινητόν ωραίον). Η περιπέτεια μιας παρέας Ιταλών επισκεπτών στην Αθήνα που πέφτει θύμα της «κινητικής» τους αδυναμίας.

5. «Πες αμάν» (Αιματηρή ηθογραφία). Ενα έγκλημα τιμής η πληγωμένου φιλότιμου που λαμβάνει χώρα στην προπολεμική ύπαιθρο.

6. «Τράγου απόδραση» (Ερωτικόν ποιμενικόν δράγμα). Τα ήθη και οι τρόποι του άλογου κόσμου που φορές εγγίζουν ίσως και ξεπερνούν στις αντιδράσεις, τον λογικό αντίστοιχο.

7. «Τα 6,6 της σκηνοπηγίας» (Τα σεισμογενή εδάφη της ψυχής μας). Μια ενθύμηση του σεισμού των 6,6 ρίχτερ που τάραξε τη Δυτικομακεδονική χώρα τον Μάιο του 1995. Ξανακοιταγμένη αφήγηση (μέρος της δηλαδή) από το ομότιτλο βιβλίο του Β.Π.Κ. που κυκλοφόρησε το 2001.

8. «Αγιορείτικη πραγματολογία» ( Αγιονορείτικον ημερολόγιο οδοστρώματος). Ενα πρωτότυπο διαχρονικό ταξιδιωτικό στις μονές του αγίου Ορους.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου ένας ωραίος πίνακας του ζωγράφου Κώστα Ντιό.

Η Ειρήνη ημίν και υμίν

2011-12-28T17:42:00.000+02:00

Παλαιά «δρόμο έπαιρναν», οι αφηγήσεις, «δρόμο άφηναν» και τα παραμύθια αλλά έφταναν στο κάπου τους. Τώρα οι συζητήσεις χρόνο παίρνουν, χρόνο αφήνουν, πως θα μπορέσουν να τον (ή να τα) οικονομήσουν στην κυριολεξία, ακόμα απ’ αυτόν. Εντελώς άυλον ως φενάκη, διάστημα μεταξύ δύο συμβάντων ή συνέχεια μιας θλίψεως διό «και μια στάλα λυπημένοι(η) γιατί πέρασε ο καιρός». Υπάρχει και τράπεζα χρόνου. Εκεί τον αγοράζουν ανταλλακτικά ότι χρόνος = χρήμα (= ευρώ;) με τη μέθοδο του «υπηρεσίαν διδόναι και λαμβάνειν». Δίδω πλύσιμο ρούχων λαμβάνω υδραυλικές επιδιορθώσεις. Ετσι μια ανθρώπινη ύπαρξη, Ειρήνη ας πούμε, λίγο πιο κάτω του ασήμαντου που δεν μπορούσε να πει (το Μπρεχτικόν) στις τράπεζες χρήματος: «τι είναι μια ληστεία της από την ίδρυσή της», με τον ενικό, απελπισμένο αριθμό της, εισήλθε στην τράπεζα τρόπου που διακινεί πλατωνικές ιδέες διαπράττει δε αριστοτελικές πράξεις· βιβλιοπωλείο ήγουν.

- «Πεινώ, βοήθεια χριστιανοί»! σιώπησε.

- «Δεν πιστεύουμε, είμαστε ορθολογιστές» σκέφτηκαν.

– «Καλά κάνετε» είπε η πραγματικότητα στην όψη της ζητιάνας με το ανθρώπινο πρόσωπο της τραγωδίας, κι έχωσε το καρφί της στην πατούσα της βιβλιοϋποδηματοπερπατημένης. Τέσσερα ανήλικα ανυπόδητα. Φάνταζε δυχατέρα της θείας Αχτίτσας του Αλεξ. Ππδ. που μεγάλωσε και πολλαπλασίασε τη λογοτεχνική οδύνη. Θέλησε να κερδίσει χρόνο. Ομως οι εν λόγω τράπεζες κλειστές. Τη χρεώθηκε, δάνειον επαχθές. Μικρές δόσεις, ύπαρξης ανάσες· κι άλλοι πιστωτές κατέθεταν το χρόνο στο αδήλωτο ταμείο. Εν τω μεταξύ τα βιβλία παρατηρούσαν αμείωτα από τα ράφια και τους πάγκους την εξέλιξη. Εμείς τώρα τι γράφουμε; Γλιστρούσε από την πόρτα ως άδηλη απελπισία, ομίχλη που μπαίνει στην ψυχή. Μια μέρα είπε πως της φύτεψαν κι άλλο στην κοιλιά. Αλλοφρόνησαν οι ωραιολόγοι της εξέγερσης και πλιατσικολόγοι του ωραίου. Τώρα;

Εβρισαν χύμα το σύστημα.

Ενας ένας οι σύντροφοι μάζεψαν τα αναπεπταμένα φτερά της ουτοπίας κι άνοιξαν εκείνα τα προσγειωμένα της αλληλεγγύης.

Δος μου το χρόνο να σταθώ τη γη αυτή ν’ αλλάξω

κι όταν η αγάπη με φωνάξει στα πόδια της θ’ αράξω.

Το κείμενο είναι δημοσιευμένο στο ετήσιο ημερολόγιο της Εταιρείας Συγγραφέων, 2012 με θέμα: Η δική μας Ελλάδα. Επίσης υπάρχουν κείμενα των: Τατιάνα Αβέρωφ, Κατερίνα Αγγελάκη - Ρουκ, Ρούλα Αλαβέρα, Δημήτρης Αλεξίου, Μαριγώ Αλεξοπούλου, Ανδρέας Αντωνιάδης, Διαμαντής Αξιώτης, Κώστας Αρκουδέας, Θανάσης Βαλτινός, Γιώργος Βέης, Γιώργος Γαβαλάς, Κωστής Γκιμοσούλης, Ηλίας Γκρης, Τάκης Γραμμένος, Βερονίκη Δαλακούρα, Αλεξάνδρα Δεληγιώργη, Γεράσιμος Δενδρινός, Κατερίνα Ζαρόκωστα, Λεύκιος Ζαφειρίου, Κλείτος Ιωαννίδης, Ρούλα Κακλαμανάκη, Τασούλα Καραγεωργίου, Βασίλης Π. Καραγιάννης, Διονύσης Καρατζάς, Τάκης Καρβέλης, Αγγέλα Καστρινάκη, Νίκος Κατσαλίδας, Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου, Γιώργος Κεχαγιόγλου, Γιάννης Κιουρτσάκης, Δημήτρης Κόκορης, Λίλα Κονομάρα, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Στάθης Κουτσούνης, Μαρία Λαμπαδαρίδου - Πόθου, Κώστας Λογαράς, Ευτυχία - Αλεξάνδρα Λουκίδου, Νίκη Μαραγκού, Ελένη Μαρινάκη, Λία Μεγάλου - Σεφεριάδου, κ.ά. · εικονογράφηση Γιώργος Λαζόγκας. - 1η έκδ. - Αθήνα : Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 2011.

Του Αργυρίου το Χιόνη(ι)

2011-12-27T18:47:00.000+02:00

Του Αργυρίου Χιόνη
που έφυγε με το χιόνι
η ανάμνηση δε λειώνει
αν κι η καρδιά του μόνη
σταμάτησε αιφνιδίως
-Θεέ μου τι αηδίως
για έναν ποιητή...

Ολο τον καιρό –βρέξει χιονίσει (πότε;) -οι χελώνες στις πλαγιές και τις υπώρειες της μικρής κοιλάδας με τις σιδηροδρομικές ράγες, αγωνίζονται να συν-ευρεθούν· και όλο να γλιστρούν, ν’ ανάβουν, να φωνάζουν με μια κοφτή στοναχή σαν σφύριγμα, να σκαρφαλώνουν στην πλαγιά αγωνιζόμενες να ανεβούν η μια πάνω στην άλλη, να πέφτουν δίπλα στις ράγες και ξανά πάλι στη σισύφεια, θαρρείς, ερωτική τους δοκιμασία. Κι από την ένταση της τριβής και τα αγκομαχητά, τα καβούκια-σπίτια τους βγάζουν σπίθες καυτές και λάμψεις έντονες, κι άμα λάχει παίρνουν φωτιά χόρτα και δάση. Μην ψάχνετε αιτίες πυρκαγιάς στα δάση· είναι από τις χελώνες και τον επιδιωκόμενό τους έρωτα, όπως το τεκμηριώνει ποιητικά ο κύριος Αργύρης Χιόνης, κάτοικος Θροφαρίου Κορινθίας, γεωργός και ξυλοκόπος στο επάγγελμα από το οποίο ζει καθημερινά, συζώντας με την ποίηση εσαεί.

25 χρόνια «Παρέμβαση» κ.λπ.

2011-12-24T12:31:00.002+02:00

Του Παναγιώτη Δημόπουλου

Μια συλλογή διηγημάτων του Β. Καραγιάννη, οι «Συγκεχυμένες Αγάπες» εκδόθηκαν πρόσφατα από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη. Οκτώ διηγήματα που συγχέουν με αριστοτεχνικό και αριστοκρατικό – χρησιμοποιώ την λέξη σωστά και όποιος καταλάβει, κατάλαβε – τις καταβολές, υπερβολές και παραβολές ενός συγγραφέα. Δεν θα χαρακτηρίσω τον συγγραφέα με επίθετα γιατί φτάνει το ότι είναι συγγραφέας για να τοποθετηθεί σε μια δεδομένη μοναδικότητα στον χρόνο και χώρο μας. Τον ευχαριστώ για την αφιέρωση στην πρώτη σελίδα και τον βάζω στο ίδιο ράφι με τον Καμύ και τον Μπουλγκάκοφ για καλή παρέα και λαογραφικό χιούμορ με περιεχόμενο.

Κρίνω πως κάτι πρέπει να ειπωθεί για αυτά όλα, αν και η ανάγνωσή μου δεν έχει καν τελειώσει, επομένως το παρόν δεν είναι κριτική αλλά προσδοκία. Το βιβλίο το απέκτησα μετά το τέλος μιας εκδήλωσης για τα 25 (ή 27) χρόνια της Παρέμβασης, της πνευματικής επιθεώρησης την οποία ο συγγραφέας φροντίζει και καλλιεργεί από το 1984. Στην κατοχή μου έχω όλα τα τεύχη μετά το 1995. Πρόκειται για ένα πολύ περίεργο ευτύχημα, το ότι στην πόλη μας εκδίδεται ένα περιοδικό Λόγου και Τέχνης μοναδικό εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης με τέτοια διάρκεια και ποιότητα. Δεν θα συνεχίσω τον κολακευτικό λόγο, αλλά κάποιος πιο ικανός θα έπρεπε. Εδώ μόνο εύχομαι άλλα 25 και να ξαναγιορτάσουμε το 2036.

Πρόκειται δε για ένα εξαιρετικό δυστύχημα πως ο εν λόγω συγγραφέας έπαψε κάποτε να είναι ο διευθυντής του Ινστιτούτου Βιβλίου και Ανάγνωσης, αλλά αυτή είναι μια παλιά ιστορία για την οποία λίγα γνωρίζω πέρα από την δυστυχία του γεγονότος. Υπάρχει πάντα η ελπίδα της διορθωτικής κίνησης, έστω και αργά. Όσοι έχουν την δυνατότητα να την κάνουν, δεν έχουν κανέναν λόγο να καθυστερούν. Ο δε Β. Καραγιάννης δεν έχει το ηθικό δικαίωμα να την απορρίψει γιατί αυτή θα συνέχιζε να είναι μια συλλογική απώλεια.

Αυτό το οποίο με παρακινεί να γράψω είναι η ίδια η εκδήλωση, γιατί καμιά φορά συμβαίνει να διακρίνει κανείς κάτι το εύθραυστο και αισιόδοξο στην μέση του πουθενά, το κερί στο σκοτάδι. Στο πατάρι του Συνεταιριστικού βιβλιοπωλείου μαζεμένοι κάποιοι φίλοι, ιδρυτές, συνεργάτες και αναγνώστες της Παρέμβασης «γιόρτασαν» τον εαυτό τους, όπως και τους πρέπει. Προσφέρθηκαν εδέσματα ιδιόχειρα και ακούστηκαν τα λόγια ποιητών παρουσία πορτραίτων υπό Κ. Ντιό, πορτραίτων χρηστικών που σκιαγραφήθηκαν για τους σκοπούς της Παρέμβασης. Καθόμουν απέναντι από τον Παλαμά και δίπλα στον κ. Ντιό τον οποίο μισογνώρισα με ψιθύρους ενώ γινόταν η παρουσίαση. Αυτός είναι ένας ζωγράφος, κι αυτός χωρίς επιθετικό προσδιορισμό. Τόσο καθαρά τουλάχιστον ξέρω να βλέπω.

Δεν θα γράψω περισσότερα για την εκδήλωση και θα αδικήσω όσους παρουσίασαν ιδέες και λόγους – θα αναφέρω μόνο, ανώνυμα, την εικόνα (γεγονός) του αναγνώστη που απήγγειλε ύμνο του Ρωμανού του Μελωδού, υπό το βλέμμα της Ιταλίδας ποιήτριας, του θυμωμένου εξωκοινοβουλευτικού μαχητή που φορούσε χλαίνη και είχε μαυρισμένο το μάτι, της άγουρης φεμινίστριας που είχε ενστάσεις για την ύπαρξη του αρσενικού φύλου εν γένει και του υπόλοιπου ετερόκλητου και πολυμορφικού ακροατηρίου, για να περιγράψω έναν υπαρκτό κοσμοπολιτισμό τον οποίο διαβάζει κανείς και στις «Συγκεχυμένες Αγάπες» του Β. Καραγιάννη. Την συλλογικότητα και ανεκτικότητα, εκείνη την σχέση που ψάχνουμε βάζοντας το επίθετο «κοινωνικός» δίπλα σε όλα τα ανούσια-ουσιαστικά, μάλλον την βρήκαμε πιο αβίαστα και πηγαία, έστω για λίγο, σαν προσευχή πριν το σχολείο, προχθές το βράδυ στο Συνεταιριστικό – χωρίς παροξυσμούς αλτρουϊσμού και επιδειξιομανίες. Δεν είναι για χόρταση, φαίνεται όμως, η λιτότητα του εαυτού μας και φαίνεται επίσης πως όλα αυτά μοιάζουν γραφικά. Αν είναι όντως γραφικά, τότε θα ήθελα, παρακαλώ, να ζω σε έναν πιο γραφικό κόσμο. Αν αυτή είναι η «πολιτισμένη Αριστερά» όπως ακούστηκε κάποια στιγμή, τότε ήμουν κι εγώ «Αριστερός», έστω για δύο ώρες.

Για το πρόσωπο του Παλαμά δια χειρός Κ. Ντιό και για τα λόγια των ποιητών, για όσους δεν ήταν εκεί και έχασαν την ευκαιρία να φύγουν για λίγο από τις δονήσεις του χρηματοπιστωτικού παραληρήματος που μας κατατρέχει, για όσους θέλουν σαν πρώτο βήμα να συνειδητοποιήσουν πού βρισκόμαστε, για όσους προσπαθούν να θυμηθούν ότι τα Χριστούγεννα γιορτάζονται στον Άη Νικόλα – κλείνω με τα λόγια του Β. Καραγιάννη:

«…γιατί ποιος βεβαιώνει ότι δεν είναι μεταδοτική αυτή η αρρώστια που χτύπησε τα έγκατα της γης, να κολλήσουν οι άνθρωποι από αυτό το διαρκές κουνητό κι ως τρεμουλιαστά άστρα καθαρής νύχτας να τρέμουν εσαεί από την πάρκινσον του φόβου, κι εκεί, στον πράσινο κήπο-αλώνι που συμμαζεύτηκε η γειτονιά των ονείρων σου, να ροχαλίζει γενναία τρομάζοντας ακόμα κι εκείνα τα βιαστικά τριζόνια και τα όψιμα αηδόνια της αείποτε κυδωνιάς των παιδικών χρόνων σου που σε κοίμιζαν κάθε Ανάσταση…»

(Ή όπως σιγο-μουρμούριζε ο Παλαμάς απέναντι με τα μάτια του κλειστά:

«Σβησμένες όλες οι φωτιές οι πλάστρες μες στη Χώρα…

…σβησμένες όλες οι φωτιές τραγούδι των Ηρώων»)

Πήγαν για πατσά...

2011-12-23T09:32:00.001+02:00

Μετά από τόσον ωραία πράγματα που συνέβησαν στο πατάρι του βιβλιοπωλείου πήγαμε για ...πατσά - ναι, γιατί όχι;- κι είχα να δοκιμάσω παρόμοιον πάνω από 10 χρόνια. Για πατσά τον τόσον γήινο, καυτό (κι από πιπέρι κόκκινο μπούκοβο που μας ζεμάτισε και σχεδόν εξάλειψεν το πάθος του αρχόμενου συναχιού) εν μέσω σχεδόν καυτής χιόνος που έπιπτεν του καλού καιρού... "Κ' επάνω εις την χιόνα έπεσε χιών. Κι η χιών εστοιβάχθη, εσωρεύθη δύο πιθαμάς εκορυφώθη κι η χιών έγινε συνδών" και φυσικά παρά τον κόμβον Καλαμιάς, ανεμοσούρι. Κι έκλεισε κι η Εγνατία οδός και η κατάστασης γενικώς ήτο απεπλισμένη...

Η φωτογραφία είναι του Γρηγόρη Δάλλη (ή μήπως Δαλλή;)

Οι ποιητές του ζωγράφου Κ. Ντιό στο πατάρι σου Συνεταιριστικού Βιβλιοπωλείου

2011-12-20T19:55:00.000+02:00

Την Τετάρτη 21 Δεκεμβρίου 2011, παραμονή εορτής της αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας, την 9^ην βραδινήν, στο πατάρι του Συνεταιριστικού βιβλιοπωλείου της Κοζάνης, αρχίζει η έκθεση ζωγραφικής με θέμα: «Οι ποιητές του ζωγράφου Κώστα Ντιό και οι Μεταμορφώσεις της 25ετούς Παρέμβασης». Ο Κ. Ντ. ζωγράφισε τους Γ. Σεφέρη, Δ. Σολωμό, Οδ. Ελύτη, Κ. Π. Καβάφη, Κ. Παλαμά, Ντ. Χριστιανόπουλο, Εζρα Πάουντ, Μ. Αναγνωστάκη, Μ. Σαχτούρη, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη σε διάφορες προσωπικές του εκδοχές.

Στη έναρξη θα υπάρχει ελεύθερη ανάγνωση κειμένων από τους επισκέπτες, οι οποίοι επιπλέον καλούνται να φέρουν βιβλία που τους περισσεύουν ή έχουν οριστικά κι αμετάκλητα αναγνωστεί, τα οποία θα τα χαρίσουν στη βιβλιοθήκη των κλειστών φυλακών Γρεβενών.

Δελτίο λογοτεχνικών ειδήσεων

2011-12-16T17:48:00.001+02:00

Α. Κυκλοφόρησε το 159-160 τεύχος της πνευματικής επιθεώρησης «η Παρέμβαση» η οποία με αυτό το τεύχος συμπληρώνει 25 χρόνια ενεργού εκδοτικής παρουσίας

Στα περιεχόμενά του: Β.Π.Κ. Ενδόδημα και αποικιακά, Γ. Κεντρωτής 3 σονέττα,

Σαΐτ Φαΐκ Αμπασιγιανίκ διήγημα (μτφ. Γιώργος Σαλακίδης), Στέλιος Μαφρέδας Ποίημα, Αν. Αφεντουλίδου Ημερολόγιο όνειρα, Νένας Κοκκινάκη Μονόλογος καθηγήτριας, Ευριπίδης Κλεόπας ...στην ‘Εγκωμη, Β.Π.Καραγιάννης Ενσταντανέ Κέρκυρας, Αλεξ. Κοσματόπουλος Προς Εμμαούς. Σελίδες για Αλεξ. Παπαδιαμάντη: Χ. Μπούσιας Η αγία Σεραϊνώ, μ. Μωυσή αγιορείτη Η αγιότης στον Ππδ. Θ. Σαρηγκιόλης ποίημα.

Εγκάρδιον ανθολόγιον με ποιήματα: Π. Β. Πάσχου, Κ. Αδαλόγλου, Αλεξ. Αραμπατζή, Γ. Αργυροπούλου, Αρ. Γκανίδου, Πάνου Θεοδωρίδη, Αντ. Κάλφα, Γ. Καραχάλιου, Κατερίνας Καριζώνη, Ηλ. Κεφάλα, Αφρ. Κοΐδου, Χλόης Κουτσουμπέλη, Νίκης Μαραγκού, Πρ. Μάρκογλου, Θαν. Μαρκόπουλου, Αλεξάνδρας Μπακονίκα, Γ. Μύαρη, Νάσας Παταπίου, Γ. Πατίλη, Βασ. Παπά, Κ. Ριζάκη, Μ. Σουλιώτη, Γεωργίας Τριανταφυλλίδου, Γ. Υφαντή, Κυριάκου. Χαραλαμπίδη.

Αννυς Κουτροκόη Γράμμα προς..., Μαρίας Αρχιμανδρίτου ποίημα, Στ. Λουκάς 3 ποιήματα, Αναστασίας Γκίτση ποίημα, H. SCΗONBERG Η ερμηνεία της μουσικής, (μτφ. Σάκης Παπαδημητρίου), Πέτρος Πέτκας Δοκίμιον.

Κριτική βιβλίων: Τάσος Καλούτσας για Μ. Καραγιάννη, Θ. Μαρκόπουλος για Αλ. Μπακονίκα, Δ. Κόκορης για Πρόδρομο Μάρκογλου, Αγνή Παπακώστα για Μιχ. Πιτένη, Μαρία Δαλαμήτρου για Γ. Μπάκανο, Βάσω Παραστατίδου για Σ. Τσακίρη

Οδός βιβλίων, Πάροδος περιοδικών.

Το τεύχος διανθίζεται με έργα του ζωγράφου Κ. Ντιό για τον Γ. Σεφέρη και τον Αλεξ. Παπαδιαμάντη. Τον Αλεξ. Παπαδιαμάντη ζωγραφίζουν και οι ζωγράφοι: Γιάννης Βούρος, Γ. Κόλλας, Πασχάλης Δουγαλής.

Το αφιερωματικό εξώφυλλο και το σχέδιον για το «εγκάρδιον ανθολόγιο» είναι του Δημήτρη Χάτσιου ενώ τις σελίδες του διανθίζουν φωτογραφίες από μικρά γλυπτά της Αναστασίας Βατάλη.

Για τα 25 χρόνια της «Π» γράφουν οι: Γ. Γ. Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας κ. Γ. Δακής, ο Δήμαρχος Κοζάνης κ. Λάζαρος Μαλούτας, ο κ. Αλέξης Ζήρας πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, ο κ. Θανάσης Βαλτινός της Ακαδημίας Αθηνών και ο κ. Γιάννης Μπασκόζος διευθυντής του περιοδικού των βιβλίων «Διαβάζω».

Β. Την Τετάρτη 21 Δεκεμβρίου 2011, παραμονή εορτής της αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας, ώρα 9ην βραδινήστο πατάρι του Συνεταιριστικού βιβλιοπωλείου της Κοζάνης, αρχίζει η έκθεση ζωγραφικής με θέμα: «Οι ποιητές του ζωγράφου Κώστα Ντιό και οι Μεταμορφώσεις της 25ετούς Παρέμβασης». Ο Κ. Ντ. ζωγράφισε τους Γ. Σεφέρη, Δ. Σολωμό, Οδ. Ελύτη, Κ. Π. Καβάφη, Κ. Παλαμά, Ντ. Χριστιανόπουλο, Εζρα Πάουντ, Μ. Αναγνωστάκη, Μ. Σαχτούρη, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη σε διάφορες προσωπικές του εκδοχές.

Ελα ρε! Τι άλλο;

2011-12-09T12:47:00.000+02:00

Το βιβλίο στην πόλη των Κοζανιτών διατίθεται στο βιβλιοπωλείο των Συνεταιριστών, Ρήγα Φεραίου τόσο...

" Συνέντευξις εδίδετο περί του..."

2011-12-02T20:22:00.005+02:00

Συνέντευξη του Βασίλη Καραγιάννη στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη.

Αγίας Αικατερίνης της Πανσόφου, της ανεστίου κ.λπ.

2011-11-25T12:35:00.001+02:00

Το εσπέρας της παραμονής της εορτής της, στον καθεδρικό της πόλεως (κι είχα μια ανεξήγητη διάθεση για τέτοια ακροάματα), ένθα λάβαινε χώρα αρχιερατικός εσπερινός για την «πρόσφυγα», αγία η οποία εδώ και χρόνια δεν έχει που την αγία και σοφή (ήξερε όλην την ελληνικήν και λατινικήν παιδεία του καιρού) κεφαλή της κλίνη στην πόλη. Κεφαλή που περιέκοψαν σύριζα: «Αικατερίνα και σοφή και

παρθένος/Εκ δε ξίφους και Μαρτυς. Ω καλά τρία!). Μα έχει προς τούτο τις καρδιές των πιστών; Εδώ παραποιώ ελαφρώς τον ποιητή Γ. Ρίτσο, όστις μαζί με όλο το παγκόσμιο, κομμουνιστικό βουητό την περίοδο της σταλινικής αποκαθήλωσης (και των αγαλμάτων του) μετά το 1956 θρηνούσε: «Στάλιν κοιμήσου στις καρδιές μας είν’ πιο ζεστά εκεί», έτσι και «Αγία κοιμήσου στις καρδιές μας κ.λπ.». Αυτό τούτο το «περικάρδιο» ζήτημα δεν αφορά εννοείται την διοικούσα εκκλησία ότι γι’ αυτήν αξία έχουν τα έργα της θεσμικής λατρείας με όλα τα λιβανοφόρα μυστήρια και κερδοφόρα συνάμα συμπαραμαρτούντα.

Τέλος πάντων.

Εμνήσθην ένα κείμενο δημοσιευμένο στη νεαρότατη «Παρέμβαση» (τχ.13, Δεκέμβριος 1985 -πόσα χρόνια θεέ μου!) περί του ναϋδρίου της Πανσόφου αγίας, που ήταν κολλημένο για πάνω από 250 και χρόνια σε μια γωνιά του επισκοπείου, ενσωματωμένο στην κτιριακή του αισθητική και την ιστορική του ακολουθία.

Εγραφον τότε τα «περισπούδαστα» περί αυτού:

« Σ’ αυτήν την οικεία διαρρύθμιση και το δωμάτιο-Ναός της αγίας Αικατερίνης στο δυτικό μέρος. Δεν θυμίζει τους ναΐσκους ή τα μονύδρια του Παπαδιαμάντη αλλά η προσέγγισή του προϋποθέτει αγάπη και γνώση προς το έργο του συγγραφέα που κάπως περιέχει και αυτό. Βέβαια οι μικροί ναοί της υπαίθρου θέλγουν πάντα ένθεους κι αδιάφορους και καθώς βρίσκονται σε αρμονική ενότητα με το περιβάλλον, ηρεμούν το πνεύμα, όσοι βέβαια έμειναν ασύλητοι από τους εγχώριους και ξένους αγιογδύτες που με επιμέλεια περισσή τους γυμνώνουν από ό,τι θυμίζει τέχνη έξω από την τρέχουσα...». «Χωρίς τοιχογραφίες με εικόνες αρχαίες επί του πατώματος και ένα μικρό τέμπλο μετατρέπουν το συμπαθητικό δωμάτιο σε χώρο σεβάσμιο».

Στο νυν.

Το ναΰδριο αυτό σαρώθηκε όταν άρχισαν τα έργα ανακαίνισης του Επισκοπείου. Τώρα εκεί μέσα εργάζεται δούλος απλήρωτος, ο ζωγράφος Γ. Κόλλας, ο οποίος δημιουργεί σύμπαντα εικαστικά, περιμένοντας (με υπομονή μάρτυρα της Ορθοδοξίας) πότε θα πληρωθεί το συμφωνηθέν και θα «πληρωθεί» για το ζωγραφηθέν έργο. Αυτοί που το γκρέμισαν πήραν και τη μεγάλη αμαρτία επ’ ώμου τους. Ο λαός της πόλεως πόνεσε την καταστροφή αυτή σαν να έχασε υλικό (όχι μόνον πνευματικό) κομμάτι του εαυτού του. Αγαπούσαν το ναΰδριο όσο κανέναν άλλο ναό της πόλης. Ηταν το μικρό, κρυφό, γλυκό, ενιαύσιον καταφύγιόν τους. Σαν τις κρυφές αγάπες. Θέλουν, λέει, τώρα να κτίσουν στη μέση της αυλής νέον και επέπεσαν φυσικά οι αρχαιολογικές, εκκλησιαστικές, δημοτικές ευτέλειες. Ναυτιώντες οι πιστοί αλλά και οι αδιάφοροι των θεοτικών, βλέπουν την επιλογή αυτή από ξένη έως εχθρική. Τους στέρησαν την αγαπημένη τους αγία οι αθεόφοβοι. Κι ως γνωστόν όλες οι εξουσίες για το μόνο που δεν νοιάζονται είναι οι πολίτες τους είτε ποίμνιον πιστών είναι είτε κοπάδι λαού. Βέβαια αυτές τις δυναστείες τις μέλλεται, έτσι κι αλλιώς, να σαρωθούν, αυτός είναι ο προορισμός τους και από Θεού. Περιμένουμε σύντομα.

Ετσι είναι κι έτσι κάνουν όλοι οι εισβολείς σε ξένους τόπους, τρόπους, συνήθειες· θρυμματίζουν της πόλεως τους όποιους απόμειναν ακόμα, ιστούς, νεωτερίζοντες ατιμωρητί κατά το δοκούν και το καραδοκούν και ορμούν ως ταύροι σε υαλοπωλείο σε ό,τι δεν ισορροπεί με την ημιμάθεια, το εγκόσμιό τους κιτς, την θρασύτητα της δοτής τους δύναμης.

Δε βαριέσαι όλα περνούν, ξεχνιούνται και πρωτίστως συνηθίζονται κυρίως το ευτελές.

Στο τότε, λοιπόν ξανά.

«Παραμονή της εορτής υπό ραγδαία βροχή βρεθήκαμε και εμείς να περιβαδίζουμε την αυλή του Επισκοπείου και μέσα ο μέγας Εσπερινός εν εξελίξει με τις βυζαντινές οκτάβες να διαχέονται γύρω και εντός μας.

Με ομπρέλα φυσικά την οποία κατεβάζαμε μέχρι τους ώμους καλύπτοντας επιμελώς το πρόσωπο κάθε που βραδυπορούντες εισέρχονταν κι ανυπόμονοι εξέρχονταν της επισκοπής, πιστοί μη μας δει κανείς γνωστός και αναγκαστούμε ν’ επιστρατεύσουμε αδέξιες δικαιολογίες...»

Στο σήμερα πάλι δηλαδή στον χθεσινό εσπερινό της.

Δεν είναι και ό,τι καλύτερον για τους εκκλησιαζόμενους να είναι παρών κι ο επίσκοπος στις τελετές. Ετσι λέγεται και φαίνεται. Τι κρίμα να επικρατεί αυτή η γνώμη πλέον για τον τοπικό προκαθήμενο, αν και επί της ουσίας λίγο μας κόφτει. Η καθημερινότητα έχει πολύ σοβαρότερες αγωνίες από αυτές του χαμένου ορίζοντα του επέκεινα. Ο νυν παράδεισος, δηλαδή η απλή διαβίωση του ανθρώπου, κινδυνεύει από την άγρια επιδρομή των χαρατσοφόρων. Διάβασα ή άκουσα και κάτι αστείες δηλώσεις ότι τον υποβλέπουν και τον εχθρεύονται. Ποιός δίνει σημασία σ’ αυτά; Στο χέρι του είναι να διορθώσει εαυτόν και τους άλλους και να γίνει αγαπητός κάπως και στους όποιους «εχθρούς» του, αν το θέλει φυσικά.

Εν τουτοίς στην Είσοδο με το επιλύχνιο «Φως Ιλαρόν» το

ιδιόμελο το οποίον πήρε ο ίδιος αργά να ψάλλει, κάπως μ’ άρεσε και έπιασα τον εαυτό μου να μετέχει μιας ευμενούς ουδετερότητας προς αυτόν και τους συν αυτώ. Ομως στη μέση του τροπάριου πλάκωσαν τα θυμιατήρια των διακόνων και των υποδιακονιδίων που τον πολυχρόνευαν ασύστολα και θρυμμάτισαν τη μυσταγωγία όπως κονιορτοποίησαν τη μικρή εκκλησία της αγίας Αικατερίνης. Τόσο χρεία έχουν την θυμιατοκολακεία; Επρεπε να τους επιβάλλει σιγήν παρόμοια με κείνη που επιβάλλουν στους εαυτούς οι πετεινοί της Ιερουσαλήμ τη Μεγάλη Παρασκευή, εις ένδειξιν σεβασμού και πένθους, όπως έγραφε κι ο Εμ. Ροΐδης. Χάλασαν το ωραιότερο κομμάτι της βραδιάς με τη σπουδή του θυμιατογαργαλήματος. Μπορεί να το λέει το τυπικό, δε λέω, αλλά οι δεσποτάδες σε λειτουργία είναι ανώτεροι παντός Θεού, Χριστού, Παναγίας, αγίων κι αγιουσών, όπως η μεγάλη και Πάνσοφος Αικατερίνα, μεγάλη η χάρη της κ.λπ.

Ενιωσα μια ψυχική ανορεξία. Μάλιστα μια στιγμή που είδα να με κοιτούν κλεφτά απ’ τ’ αριστερά κάτι βλέμματα που με πήγαιναν στον άδολο (άδολο;) παιδικό μου καιρό, έφυγα προτροπάδην απ’ το ναό, με κατεύθυνση αυτόν. Δηλαδή προς τη νύχτα της μνήμης του και του μαρτυρίου της.

Θα είμαστε κι εμείς εκεί ως ακροατές του εαυτού μας

2011-11-21T10:12:00.001+02:00

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ

Ο κ. Βασίλης Καραγιάννης, εκδότης του περιοδικού Παρέμβαση-λογοτέχνης

και ο κ. Θανάσης Μαρκόπουλος, λογοτέχνης-κριτικός,

θα παρουσιάσουν το έργο τους και θα συζητήσουν

με διδάσκοντες και φοιτητές

την Τρίτη 22 Νοεμβρίου 2011, ώρα 20:00

στο Σπουδαστήριο 208

(2^ος όροφος Νέου Κτιρίου Φιλοσοφικής Σχολής)

ΥΓ. Προφανώς και δεν θα γίνει εκεί καμιά "κατάθεση ψυχής" των ανωτέρω

η αφού η εν λόγω κατάθεση είναι προνομία των επιφανών της τέχνης

και των γραμμάτων που επιχωριάζουν σ' όλη την χλωρίδα και πανίδα

της επαρχίας, των κέντρων μη εξαιρουμένων

(αλλά εκεί εκ της πληθώρας δεν φαίνονται και τόσον οι καταθέτες)

Ενήδονα αυτάρκεις και πένθιμα υπερσίγουροι

2011-11-16T13:22:00.001+02:00

Ενώπιον του άδειου

Διαβάζω διαγωνίως, μη αντέχοντας το απευθείας διάβασμα ή άκουσμά τους, ως εκ της αφορήτου κοινοτοπίας που τις δέρνει, διάφορες τοποθετήσεις εμφανών του τοπικού μας είναι, δημοσίων όντων και πολιτικών, επί το πλείστον μικροοργανισμών, περί των τοπικών, πολιτισμικών μας διαπραγμάτων, κι ένα αίσθημα ήπιας ναυτίας με περιέχει. («Καλά σου κάνει» θα πει αμέσως ο άξεστος αλλά γνήσιος και κάτω του μέσου όρου αισθητικής και πνευματικής στάθμης του χώρου μας, συμπολίτης).

Ημουνα πριν λίγες μέρες στην Κέρκυρα σε ένα μεγάλο, τριήμερο συνέδριο για το Γ. Σεφέρη (λιτό - ελάχιστα τα έξοδά του και εκ των ενόντων καλυφθέντα- κι απέριττο, πλην ουσιαστικό με διοργανωτές το λογοτεχνικό περιοδικό «Πόρφυρας», το Μουσείο Σολωμού, συνεπικουρούμενο σε ομιλητές από το Ιόνιον και το εν Ιωαννίνοις πανεπιστήμιο, κυρίως) και φυσικά κάποτε γύρισα. Στις ώρες αργίας του περπατούσα τους δρόμους της παλαιάς πόλεως μεταξύ των οποίων κι η μεγάλη εμπορική οδός Ευγενίου Βούλγαρη, ότι ο μέγας αυτός δάσκαλος του Γένους των νεοελλήνων καταγόταν από εκεί. Από το 1746 έως 1751 διετέλεσε διευθυντής της Σχολής Κοζάνης. Οταν τον ζήτησαν έφυγε από τη Σχολή Μαρούτζηδων των Ιωαννίνων για να ‘ρθει «στης Κοζάνης τα σοκάκια» (εκεί ο μισθός του ήταν 500 γρόσια εδώ 800). Μεταγραφές λογίων και διδασκάλων όπως την σήμερον μεταγράφονται οι ποδοσφαιριστές, οι πολιτικοί καλή τους (και μας) ώρα, καθώς και οι ανήμποροι «φοιτητές», γόνοι των εχόντων χρήματα άφθονα, γονέων. Τότε έγραφε πως: «Ουκ αντέσχομεν, αλλά υπεχωρήσαμεν ως αφ’ ίππου επ’ όνου, από της λαμπράς πόλεως των Ιωαννίνων εις την μικράν μεταβάντες Κοζάνην...» Βλέπουμε πως ο γάιδαρος ήταν και είναι και φιλολόγιον ζώον, το οποίον εκτός από τη μεγάλη μνήμη είναι σήμερα λίαν αγαπητό στους κοινοβουλευτικούς μας κύκλους, αφού ο νυν υφυπουργός, ο οποίος ονόμασε τους βουλευτές της πλειοψηφίας «γομάρια», υφυπουργοποιήθηκε ενδόξως στον οικείο τομέα γεωργίας, κτηνοτροφίας στην Κυβέρνηση της εθνικής ημών καταθλίψεως.

Επιστρέφοντας (αφιππεύοντας μεν αλλ’ ονηλάτες) και τηρουμένων μέγιστων αναλογιών έτσι νιώσαμε κι ημείς όταν από την Κέρκυρα γυρίσαμε στην πόλη μας «με τα σπίτια τα ψηλά».

«Γυρίσαμε· πάντα κινάμε για να γυρίσουμε

στη μοναξιά, μια φούχτα χώμα, στις άδειες παλάμες...»(Γ.Σ.)

Αλλά γιατί κάθε φορά όταν επιστρέφεις από μια άλλη πόλη και τόπο, έχεις ένα αίσθημα, κάτι σαν ντροπή (τις πρώτες μέρες, μετά το ξεπερνάς ως εκ της συνηθείας) για το τρόπο, τις συνθήκες, τους λόγους, τους δημόσιους ανθρώπους, τις προτεραιότητες, τις ασημαντότητες, τις ασχήμιες που βιώνεις και είναι και δικές σου τελικά;

Εντάξει, άλλο Κέρκυρα ως νήσος και πόλη αισθητικά κι άλλο η Κοζάνη των κοζανιτών ως τόπος. Τα μεγέθη ασύγκριτα. Ομως ως πόλη ζώντων, αλλά και μνήμη τεθνεώτων, έχουν πεδία σύγκρισης. Πρωτίστως έχουν και οι δύο τμήματα πανεπιστημίου, πολιτιστικούς θεσμούς, ανθρώπους των γραμμάτων, της τέχνης, βιβλιοθήκες, ωδεία, φιλαρμονικές, εκκλησίες, γήπεδα, κήπους ταβέρνες, ουζερί (γύρους δεν έχει η Κέρκυρα) κ.α.

Γιατί αυτό το αίσθημα ματαιότητας και θλίψης εξ όλων αυτών των συγκρίσεων που λειτουργούν συντριπτικά σε βάρος μας;

Ο οικιστικός περίγυρος που μας έλαχε να ζούμε είναι αυτός δεν αλλάζει. Ας το πάρουμε απόφαση. Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ θάλασσα που εκλεπτύνει τις αισθήσεις των πραγμάτων και των ανθρώπων τα έργα. Ομως ο επιφανειακός, δημόσιος ανθρωποπερίγυρος δεν είναι κάτι το οριστικό, το παγιωμένο κι εκ Θεού· απλά μας έγινε σχεδόν μοίρα η μετριότητά τους και κάτω, και κόλλησε πέτσα λερή στη συνείδησή μας, η οποία σε οδηγεί στην ψυχική παραίτηση. Κι όλο να τείνει και να είναι αυτό το ίδιο και ανάλλαχτο και πάντα προς το παρακάτω να κατευθύνεται.

Τα λυπητερά κι ακατέργαστα άτομα που διαθέτει ο τόπος και ο πολιτισμός του, είναι αντανάκλαση του ηγετικού του άπαρατ (ωχ, όρος λενινιστικός) που λιμνάζει σαν έλος, χρόνια και χρόνια στην πόλη.

Ντρέπεσαι ορισμένως, για το ότι νιώθεις ωραία στους άλλους τόπους και τρόπους, αλλά αν θέλεις κάνε κι αλλιώς. Το υψηλό και το χαμηλό ως έννοια ηθική αλλά και πραγματικότητας στοιχείο είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού σε κάθε καλής πίστεως πολίτη. Το κακό και το άσχημο απορροφάται ασυνείδητα.

Λογαριάζω, το λοιπόν (έστω και χωρίς τον πανδοχέα ή τον χανιτζή) πως ο κ. δήμαρχος Κοζάνης και περιχώρων και ο κ. Περιφερειάρχης Κοζάνης και περιπόλεων (κατανοητή η ανθρώπινη αδυναμία για την επανεκλογή τους, αλλά ολέθρια ως συλλογική, πολιτική παθογένεια) θα άντεχαν άραγε να διοργανώσουν (με τα βαθυνούστατα επιτελικά, πνευματικά τους τρίμματα), μια δημόσια συζήτηση για τον εν γένει και εν είδει τοπικό μας πολιτισμό (κι όχι με τους ευήθεις, τις γελοιότητες κι ελαφρότητες που ακούγονται στις συνεδριάσεις των συνήθως ημιμαθών συμβούλων και αντίστοιχων συμβουλίων τους) και πάνω σε τρεις ενδεικτικούς, ας πούμε, πολιτισμικούς άξονες:

α. Το είναι και το φαίνεσθαί του

β. Το άλλοτε κάποιο και το τωρινό του τίποτα

γ. Το επόμενο που, αλίμονο, δεν έρχεται.

Απάντηση:

- Οχι φυσικά.

Μέχρι πότε, λοιπόν, θα περιφέρουν (και θα τους ακολουθούμε εκόντες άκοντες εκ του λόγου ότι είναι οι επιλεγμένες κι εκλεγμένες μας φλούδες) την ασημαντότητα του είδους τους, και σ’ αυτόν τον τομέα, ενήδονα αυτάρκεις και πένθιμα υπερσίγουροι για την αξία τους, και θα κοιμούνται (θα κοιμόμαστε) όπως οι σύντροφοι του Οδυσσέα στον Αδη, που φάγαν του θεού Ηλιου τ’ αργά γελάδια με ό,τι τους περίμενε (και μας περιμένει) μετά;

Πεινούσαμε στης γης την πλάτη

σα φάγαμε καλά

πέσαμε εδώ στα χαμηλά

ανίδεοι και χορτάτοι.

(Γ. Σεφέρης)

Της θαλάσσης καλύτερα (μη) φουσκωμένα τα κύματα

2011-11-14T17:37:00.000+02:00

Θάλασσα των Ιόνιων νερών και των δειλινών χρωμάτων

και θάλασσα των εις θάνατον καταδικασμένων φυλλωμάτων

***

Δεν έχει σημασία ποιά συμφορά τη βρήκε·

την τύλιξε μια μουσική απελπισμένη

και τυλιγμένη, τυλιγμένη, μες στο θριάμβό της

εκεί που στοίβαζαν δεμάτια και καλάθια

έβγαλε μια φωνή παράξενη, τραγουδιστή:

"Ω θάλασσα που θάλασσα ποθείς, θάλασσα πεινασμένη"

Γ. Γαίητς μετ. Σπύρος Ηλιόπουλος

Μετά την Κυβέρνηση Εθνικής Κατάθλιψης

2011-11-07T20:19:00.000+02:00

...Τίποτα δε γυρεύουμε να γίνει,

Εφτά χρόνια ζήσαμε ήσυχα,

Πετύχαμε να μη μας προσέχουν,

Ζώντας και ψευτοζώντας.

Είχαμε τυραννία και χλιδή,

Είχαμε φτώχεια και παραλυσία,

Είχαμε ακόμη κάποιες αδικίες.

Ωστόσο πηγαίναμε ζώντας,

Ζώντας και ψευτοζώντας.

Κάποτε μας λείπει το σιτάρι

Κάποτε έχουμε καλή σοδειά,

Τον ένα χρόνο έχουμε βροχές,

Τον άλλο χρόνο αναβροχιά,

Τον ένα χρόνο τα μήλα περισσεύουν,

Τον άλλο χρόνο λείπουν τα δαμάσκηνα.

Ωστόσο πηγαίναμε ζώντας,

Ζώντας και ψευτοζώντας.

Γιορτάσαμε τις γιορτές, πήγαμε στην εκκλησιά,

Φτιάξαμε μπίρα και μηλίτη,

Μαζέψαμε ξύλα για το χειμώνα,

Κουβεντιάσαμε στη γωνιά του τζακιού,

Κουβεντιάσαμε στη γωνιά του δρόμου,

Κουβεντιάσαμε κι’ όχι πάντα ψιθυριστά,

Ζώντας και ψευτοζώντας.

Είδαμε γέννες, γάμους και θανάτους,

Είχαμε σκάνδαλα λογίς λογίς,

Είχαμε φόρους που μας βασανίζαν

Είχαμε γέλια και κουτσομπολιά,

Εξαφανίστηκαν πολλές κοπέλες

Ανεξήγητα και κάποιες δεν είτανε γι’ αυτά

Ολοι μας είχαμε τους προσωπικούς μας τρόμους,

Τους ιδιαίτερους ίσκιους μας τους μυστικούς μας φόβους.

Μα τώρα ένας μεγάλος φόβος έπεσε απάνω μας, φόβος όχι του ενός μα των πολλών.

...............................................................................................................

Χορικό από το «Φονικό στην εκκλησιά» του Θ.Σ. ‘Ελιοτ σε μετάφραση Γ. Σεφέρη, Ικαρος 1965.

Γιάννης Βούρος ο ζωγράφος κι όχι οι ονοματοαπομιμήσεις του

2011-11-05T11:02:00.000+02:00

Από την έναρξη της έκθεσης του Γιάννη Βούρου στην Κοζάνη το βράδυ της 4ης/11/2011 στο χώρο εκθέσεων του Δήμου Κοζάνης

-Καλησπέρα σας
Μην ανησυχείτε δεν πρόκειται να πέσει η Κυβέρνηση αφού θα λάβει ψήφον εμπιστοσύνης. Φροντίζουν προς τούτο:
"οι ρήτορες κι οι λωποδύτες
ζητιάνοι εταίρες και προφήτες..."
της βραδιάς κ.λπ.
οι οποίοι εκ νέου μαρμαρωμένοι θα σταθούν
είτε σε στάση προσοχής είτε στη στάση του πίνακα*

*Οπερ κι εγένετο

Μέρες Νοεμβρίου 1973 τέλος Οκτωβρίου του 2011;

2011-10-29T10:24:00.002+03:00

Ανθρωποι που δεν κοιτάνε την παρέλαση

Σκύλος που έτρωγε μισό σάντουιτς με λουκάνικο

Υπερβολές...

-Τηρουμένων των αναλογιών...

Προφανώς και εννοείται. Ομως οι πραγματικότητες κάθε φορά είναι οι πραγματικότητες της εποχής και των ανθρώπων της, πάσα δε μεταξύ τους ομοιότητα είναι προϊόν της ιστορίας κι όχι των συμπτώσεων.

Κάθε εξουσία θαρρείς κι έχει εξάρτηση από την κοκαΐνη της επίδειξης και στήνεται στις εξέδρες για να θυμιάζεται από τους υπηκόους της, να τους χειροκροτεί η μάζα - ο λαός που φορές μοιάζει με πολτό. Επέτειοι γιορτές άγιοι κ.α. θεσμικές πλέον ανοησίες, όπως τις κατάντησαν· στολές, κουστούμια, ράσα αδειανά. Πατρίς –Θρησκεία - Παρελασιοκρατία. Το τραβάει η ψυχή τους όπως τούτη την εποχή τραβούν το κρασί από τα στέμφυλα.

Τα πλέον πειθήνια, ως υπάκουα εξ ανάγκης, μέλη του όλου, οι μαθητές και οι στρατιώτες· οι ελπίδες δηλαδή του έθνους, κάθε τόπου, κάθε οικογένειας· κι εδώ ν’ αρχίζει το δράμα: σπουδές κι ανεργία.

Μαθητές και στρατιώτες στοιχημένοι και ζυγισμένοι στην παρέλαση κι όχι στα άτακτα μπουλούκια σκορπισμένοι.

Ετσι είναι αν έτσι νομίζουμε. Αλλά έπαψε να είναι έτσι.

Στις εξέδρες οι μουστακαλήδες (προσοχή όχι οι Μουστακλήδες -λέω το όνομα ενός πρόσφατου αγίου- και οι Γλέζοι), οι άκαπνοι παρασημοφορτωμένοι, οι γενειοφάντες με τις προτεταμένες γαστέρες. Λίγο πίσω οι παρακεντέδες της κάθε φοράς, και της κάθε εποχής οι γυμνοσάλιαγκες. Αυτά είναι τα ηρωικά παιδιά της νυν Ελλάδας τα βολεμένα παιδιά της, που της ξετίναξαν τα πέταλα.

Τα παιδιά είναι πάντα παιδιά, αλλά δεν θα μείνουν για πάντα έτσι. Στη γωνία του χρόνου, τους την έχουν στημένη οι στημένοι στις εξέδρες για να αποστάξουν κάθε τι ζωντανό που έχουν μέσα τους ρίχνοντάς τα στις μυλόπετρες της ανάγκης (εξ ου και η οργή τους).

Τώρα όμως καθώς περνούν από μπροστά τους, αφού έτσι τους υποχρέωσαν στο σχολείο με κάτι φουκαράδες γυμναστές να τους ποδηβατούν, τους φτύνουν καταπρόσωπο με τη στροφή της κεφαλής αριστερά. Ο,τι λυπηρότερον και συναρπαστικότερον. Κι αυτοί Ιησούδες ή Ιησουίτες στρέφουν και την άλλη παρειά. Στο μαρτύριό τους οι καημένοι! Που θα πάει, όμως, θα τελειώσει. Πάλι ωραίοι θα είμαστε.

Εν τω μεταξύ γελούν χαριεντίζονται, αμηχανεύονται, όπως στις αποκριές και στο καρναβάλι τους.

Απέναντί τους κόσμος που γιουχάρει άγρια αυτούς κι ό,τι εκπροσωπούν πια σαν συνέχεια ενός πολιτικού συστήματος αξιών που μυρίζει πτωμαΐνη. Δεν είναι πολλοί. Τηρουμένων των αναλογιών τόσοι ήταν και στο Πολυτεχνείο. Θεσσαλονίκη –Αθήνα το 1973. Οι άλλοι, οι πολλοί, πάντα περιμένουν τους λίγους. Δεν πειράζει! (Εμένα μου λες;)

Γιατί θυμήθηκα εκείνες τις μέρες του Νοέμβρη. Εχουν τόσα αλλάξει. Εχουμε πρωτίστως δημοκρατία (χρεοκοπημένη) σε όλο το μήκος και το φάρδος της. Ο στρατός, της Ελλάδος ο φρουρός, να περνά μπροστά τους συντεταγμένα και φτάνει. Τότε μέσα στα Πολυτεχνεία ήταν οι φοιτητές κι έξω τους περίμεναν οι φαντάροι που πάνε πάντα μπροστά. Οπως τότε σαν σήμερα. Τώρα οι μαθητές αντιστέκονται με τον αυθορμητισμό και τον χαβαλεδισμό τους. Παιδιά είναι δεν έχουν να χάσουν τίποτα, ότι τίποτε δεν έχουν να περιμένουν απ’ αυτούς που τώρα κεφαλοαποστρέφονται.

Χρόνια είχα να βγω στην παρέλαση από τότε που η κόρη μου μονοπωλούσε την πρώτη σειρά κι όχι μόνον λόγω ύψους και μας υποχρέωνε εκόντες άκοντες να συγκινούμεθα.

Πήγα τώρα.

Ακουγα και το «Ψωμί παιδεία, ελευθερία / η χούντα δεν τελείωσε το ‘73» και ένοιωθα κάπως. Λες; Τότε τι μας συνέβη τόσα χρόνια; Απλώς μόνο μεγαλώσαμε;

Η δραξ των ενεργών, ηρωικών πολιτών όλης της χώρας (τηρουμένων των αναλογιών και των εποχών) να εκφράζουν, φορές κι αλυχτώντας, το σιωπηλό πλήθος, το οποίο ένδον ζητούσε περισσότερα. Τι όμως; Να τους ορμήξουν άραγε; Θέαμα ίσως...

Ακουσα δίπλα μου ένα ξεκάρφωτο κοφτό «ου». Κάπως άτολμο. Είμαι στην απέναντι όχθη των γαυριούντων. Λες να έφυγε από μένα ασυναίσθητα, χωρίς να το καταλάβω; Παρασύρθηκα κι εγώ; Μπορεί! (- Τι μπορεί εσύ ήσουνα). Πάει έφυγε, πέταξε. Δεν το έστειλα κι ούτε το πήρε κανείς επί του προσωπικού, διευκρινίζει ο μικροαστισμός μου. Αλλά σε ό,τι εκφράζουν αυτοί ούτοι, το οποίο μας χρεοκόπησε και μάλιστα εφ’ όλης της ύλης μας.

«Και χάρηκα που μπόρεσα να βλαστημήσω...» με τον Γ. Ρίτσο.

ΥΓ. Κάτι χυδαία μούτρα που δεν απέχουν πολύ από αυτό που ονομάζουν λαμόγια, λοιδωρούν συλλήβδην τη γενιά του Πολυτεχνείου. Οταν η ελληνική ιστορία θα ξαναβγάλει από τα σπλάχνα της γενιά που θα ρισκάρει επί της ουσίας κάτι της, τότε τα ξαναλέμε. Τότε όλοι είχαν όνομα, δεν ήταν ανώνυμοι ασπλάκες και γεωσκώληκες.

ΥΓ. Ενοχλήθηκε ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας από την ασύντακτη παρέλαση της οργής κι έφυγε από την παραλία της Θεσσαλονίκης. Τον εκάστοτε πρόεδρο κατά σύμβασιν τον θεωρούν σύμβολο της ενότητας (ποιάς ενότητας δηλαδή;) του Εθνους δηλαδή όλου του απλού λαού, παρότι δεν τον εκλέγει ο ίδιος αλλά το κομματικό αλισβερίσι. Εστω. Πότε όμως έσκυψε με συντριβή πάνω στην θλίψη, την απελπισία, την αγανάκτηση του κόσμου; Εχει κι ένα μεγάλο όπλο στα χέρια του με το οποίο μπορεί να κόβει τον πολιτικό καιρό στα δυό· την παραίτηση.

Είναι τόσο λίγος λοιπόν;

Το συναξάρι της 26ης Οκτωβρίου ε.ε., η χειρ και η Χείρα

2011-10-25T20:02:00.002+03:00

Τω αυτώ μηνί ΚΣΤ’, μνήμη του Αγίου και πανενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Θαυματουργού Δημητρίου του Μυροβλύτου.

Δημήτριον νύττουσι λόγχαι Χριστέ μου,

Ζηλούντα πλευράς λογχονύκτου σης πάθος.

Εικοστή μελίαι Δημήτριον έκτη ανείλον

Είμαστε στην εποχή των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού όταν νύκτα «επιάσθη ο μέγας τούτος Δημήτριος και εβάλθη εις την φυλακήν». Ο βασιλεύς εκαυχάτω δια ένα άνθρωπον, Λυαίον ονομαζόμενον, ο οποίος υπερέβαλε εις τους άλλους κατά το μέγεθος το σώματος (ποιόν μου θυμίζει άραγε;) και κατά την ανδρείαν αλλ’ όχι και την στωμυλίαν του. Ομως είχε το γνωστό τέλος θανατωθείς υπό του γενναίου Νέστορος, ο οποίος πριν την μεταξύ τους πάλη «σταυρώθηκε» στο μέτωπο από τον φυλακισμένο Δημήτριον. Ο Νέστωρ παιδί του απλού λαού, ήταν ίδιος ο λαός - γίγαντας κατά το εαμικόν άσμα «Ξυπνάει ο γίγαντας τώρα λαός». Ξυπνάει; Ας λείπουν όμως τυχόν συνειρμοί με την σήμερον και την αύριον (τόσο νωρίς;) όταν με το καλό και δια του σταυρού, ο μόλις λαός, θα καταφέρει το οριστικό κτύπημα εις το απαίσιο πολιτικό σύστημα που χρεοκόπησε το εν Ελλάδι βασίλειο της οικογενειοκρατίας.

Τη αυτή ημέρα μνήμη της από Θεσσαλονίκης εις την εν Κωνσταντινουπόλει Μονήν του Παντοκράτορος, δια πραστάξεως βασιλικής γενομένης εισελεύσεως, του περιωνύμου και αηττήτου Δημητρίου, ήτοι της ιεράς εικόνος αυτού, της πρότερον επικειμένης τη μυροβλύτω αυτού σορώ και σκεπούσης ταύτην

Το έτος 6657 από κτήσεως κόσμου (σήμερα είμαστε στο 7525) ο βασιλεύς Μανουήλ ο Κομνηνός (1143 δηλαδή μ.Χ.) ξεκίνησε για πόλεμο στη Σικελία. Ο Ηγούμενος κύριος Ιωσήφ της Μονής Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη δι’ υπόθεσίν του πήγε να τον ανταμώσει. Τον συνάντησε όχι στη Θεσσαλονίκη (όπου τον αναζητούσε μέχρι τα ξημερώματα μαζί με τον κ. Μητροπάνο στα Λαδάδικα) αλλά κοντά στη Βέροια σε χωριό ονομαζόμενο Ντομπροχουβίστα –δύο μίλια απ’ αυτήν, δυό μέρες από Θεσ/νίκη- και ζήτησε τη μεσολαβήσει του, να πάρει την εικόνα του αγίου Δημητρίου, η οποία ήταν πάνω στον μυρόβλυτον τάφο του στη Θες/νίκη, και να την πάει στο Μοναστήρι του στην Πόλη.

Το αίτημα αυτό ερείδετο στους παρακάτω νόμιμους, βάσιμους κι αληθινούς λόγους: α) να είναι δ’ αυτής μέγας ο στολισμός της βασιλικής Μονής, β) να είναι βοηθός του βασιλέως Κομνηνού και των διαδόχων αυτού και ίνα με την αόρατην (αλλά ουσιαστικήν) δύναμιν κρατήσει μακριά τους εχθρούς του Ρωμαϊκού βασιλείου, γ) να είναι στην φύλαξιν της Βασιλευούσης των πόλεων.

Ο βασιλιάς είδε ότι καλό και συμφέρον είναι, κι ενέδωσε αμέσως, καλή ώρα όπως οι δικοί μας στην εξ εσπερίας Τρόικαν («και τι φριχτή η στιγμή που ενδίδεις/ ...και φεύγεις οδοιπόρος για τα Σούσα»), ειδοποίησε δε τον τιτουλάριο Θεσσαλονίκης και περιχώρων Βασίλειον (είχε εκπέσει από έτους ο εκλεγμένος της κ. Παναγιώτας Ψωμοθρεψιάδης που δεν σήκωνε τέτοιες μύγες στο ξίφος του) να κάνει άλλη εικόνα και να δώσει την παλιά στον ηγούμενο. Ούτως και εγένετο. Αυτός ανέθεσε εις τον Σέρβον ζωγράφο Ντράγκισα και τον εκ Λευκοπηγής αγιογράφο Πσχλ Δ. να φτιάξουν από μίαν ο καθείς και όποια θεωρηθεί καλύτερη θα κέρδιζε τη Θεσσαλονίκη. Προκρίθηκε ο Σέρβος ότι η χωρική χειρ απέτυχε στα ιερά Χέρια του αγίου καθώς αυτό φαίνεται στο τέμπλο του ναού του αγίου Παντελεήμονος Λευκοπηγής και στη φωτογραφία, που θυμίζουν ανάπηρον ή λειψόδαχτυλον. Εγινε η περίλαμπρος εικόνα η οποία έμεινε στη Σαλονίκη και η παλαιά πήρε το δρόμο για την Ισταμπούλ, εις την Πόλην δηλαδή. Εκεί την προϋπάντησαν λαός και στρατός ενωμένος (άρα ποτέ πεινασμένος) και οι άρχοντές της, αλλά από μακριά δια τον φόβον φασκελωμάτων, προπηλακισμών και γιαουρτιών, με δορυφορίαν και προπομπήν μεγάλην, με ύμνους και ωδάς, λαμπάδας και θυμιάματα κ.λπ.

Από τότε η Θεσσαλονίκη ονομάζεται συμβασιλεύουσα και κατ’ επέκτασιν στις μέρες μας συμπρωτεύουσα, αφού της πήραν τη γνήσια εικόνα κι έμεινε με το ακριβές αντίγραφόν της, ονομασίας προελεύσεως Μπουτάρη.

Παραλείπομεν κάποιους ελάσσονες αγίους και αγίας ενδιάμεσα και πηγαίνομεν κατευθείαν στο σεισμό και στο τέλος του συναξάριου.

Τη αυτή ημέρα μνήμη το μεγάλου σεισμού

‘Εσεισας αλλ’ έστησας αύθις γην Λόγε,

Της σης γα οργής οίκτος έστι το πλέον

Κατά τον εικοστόν τέταρτον χρόνον της βασιλείας Λέοντος του Ισαύρου (εορτάζει η μικρά οδός που περικλείει το σπίτι μας), ήτοι εν έτει ψμ’ (740), ινδικτίωνος ενάτης εν τη εικοστή έκτη ταύτη ημέρα του Οκτωβρίου, έγινε τόσον μέγας και φοβερός σεισμός εις την Κωνσταντινούπολιν ώστε οπού, όλα τα ανώγεια και τα ωραιότητα από τα άλλα οσπίτια, κατεκρημνίσθηααν.

Επιμύθιον. Εις τυχόν σημερινό κοινωνικόν σεισμόν (έρχεται οσονούπω) πρώτον λόγον καταρρεύσεως έχουν τα ωραιότατα οσπίτια κι οι ενοικούντες αυτά. Μαζί οι μετοχές και οι καταθέσεις όσων δεν πρόλαβαν να φυγαδεύσουν αυτές στην γλυκεία χώρα του Γουλιέλμου Τέλλου, Ελβετία, από την οποία και οι αρχαίοι φρουροί της αγίας Εδρας και Τράπεζας μαζί.

ΥΓ. Δια την σύνταξιν των παραπάνω καταλήστεψα τον «Συναξαριστήν αγίου Νικοδήμου αγιορείτου» (εκδ. Δόμος), μεγάλη η Χάρη του ομού με του αγίου Δημητρίου.

Χώρα ιχθυόεσσα

2011-10-24T11:33:00.000+03:00

Χώρα ιχθυόεσσα

Με τα φωνήεντα αλμυρά

Τα σύμφωνα απ’ τις αγάπες συλημένα

Ελένα η Μενελαΐς

Πολέμου λάφυρο στα χείλη της

Πτολίεθρα απ’ τις δόξες τους πυρπολημένα.

Χώρα δακρυόεσσα

Με τα αίματα νωπά

Και τ’ άρματα της μάχης αναμμένα.

Χώρα αλυπίας

Του χρόνου δάκρυ φωτεινό

Ημέρα και Παράδεισος συμφιλιωμένα.

Χώρα του πόνου

Με το γδικιωμό

Και το τομάρι τ’ άδικου ενωμένα.

Χώρα δικαίου

Με τις οδύνες δίπτυχες

Του ηλίου κατοικεί το φως το Ενα.

Το βιβλίο κυκλοφορεί απ’ τις εκδ. Παρέμβαση

Η πολιτική και ποιητική ηθική των ημερών μας

2011-10-22T10:06:00.000+03:00

Γιατί αυτές τις μέρες μου έρχεται στο μυαλό ένα παλιό βιβλίο του διακεκριμένου φιλολόγου και εν γένει πνευματικού ανθρώπου Δ. Ν. Μαρωνίτη “Ποιητική και πολιτική ηθική» εκδ. Κέδρος1976, δοκίμια πάνω στην ποίηση και την πολιτική στάση των ποιητών: Μ. Αναγνωστάκη, Τίτου Πατρίκιου, Αρη Αλεξάνδρου;

Ισως γιατί στο σήμερα κάποια ποιήματά τους, κυρίως του Μ.Α. είναι εντελώς επίκαιρα, όπως το:

ΠΟΙΗΤΙΚΗ

― Προδίδετε πάλι την Ποίηση, θα μου πεις,

Tην ιερότερη εκδήλωση του Aνθρώπου

Tην χρησιμοποιείτε πάλι ως μέσον, υποζύγιον

Tων σκοτεινών επιδιώξεών σας

Eν πλήρει γνώσει της ζημίας που προκαλείτε

Mε το παράδειγμά σας στους νεωτέρους.

― Tο τί δ ε ν πρόδωσες ε σ ύ να μου πεις

Eσύ κι οι όμοιοί σου, χρόνια και χρόνια,

Ένα προς ένα τα υπάρχοντά σας ξεπουλώντας

Στις διεθνείς αγορές και τα λαϊκά παζάρια

Kαι μείνατε χωρίς μάτια για να βλέπετε, χωρίς αυτιά

N' ακούτε, με σφραγισμένα στόματα και δε μιλάτε.

Για ποια ανθρώπινα ιερά μάς εγκαλείτε;

Ξέρω: κηρύγματα και ρητορείες πάλι, θα πεις.

Έ ναι λοιπόν! Kηρύγματα και ρητορείες.

Σαν π ρ ό κ ε ς πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις

Nα μην τις παίρνει ο άνεμος

Οπως επίσης του αυτού ποιητού το ποίημα «Επίλογος» της αυτής μόνης συγκεντρωτικής έκδοσης των ποιημάτων του που κυκλοφόρησε το 1970 όπου μεταξύ άλλων αναφέρει:

“Γιατί” όπως πολύ σωστά είπε κάποτε κι ο φίλος μου ο Τίτος*

«Κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες

Κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα».

Εστω

Ανάπηρος, δείξει τα χέρια σου. Κρίνε για να κριθείς.

Οσο για τον Αρη Αλεξάνδρου αυτός την ακραία πολιτική και ποιητική ηθική του την πλήρωσε άγρια στο κορμί και στην ψυχή του χτυπημένος από παντού.

Με την ευκαιρία δεν έχω να προσθέσω εδώ κάποια από τα ποιήματά του γιατί το βράδυ της 19^ης Αυγούστου στην εκδήλωση «Μεσούρανα τ’ Αυγούστου» που έγινε στα Καραούλια Λευκοπηγής, κτήμα Γ. Μητλιάγκα, με τον Παναγιώτη Δημόπουλο στο πιάνο και τον Παναγιώτη Μπετσάκο να διαβάζει ποιήματα του Αρη Αλεξάνδρου, στο τέλος της «γιορτής» κάποιος πολίτης, μέσα στη μέθη της βραδιάς, πήρε κατά λάθος, ίσως και να το έκλεψε κάπως το βιβλίο με τα ποιήματα του Α.Α. Αν το επιστρέψει θα λάβει τρία βιβλία ως δώρον.

Εκτός κι αν πρόκειται περί του αυτού παθιασμένου με τον ποιητή ο οποίος έκλεψε, κανονικά τώρα, πριν χρόνια από το Συνεταιριστικό Βιβλιοπωλείο το βιβλίο του Δ. Ραυτόπουλου «Αρης Αλεξάνδρου ο εξόριστος» εκδ. Σοκόλη.

Οποτε;

*Πατρίκιος εννοείται

Της ημέρας μη και της ώρας

2011-10-20T19:31:00.000+03:00

Ζώστηκα κατάστηθα σελίδες

που οικοδομούσαν το σύμπαν και μένα.

Θριαμβευτικές εικόνες, πρωτοφανείς,

διόρθωναν την ιστορία της Ελλάδας,

καθαγίαζαν τον άνθρωπο

Και μ’ άφησαν με μια καινούργια θλίψη.

Διέσχισα το πένθος μου

με την κορδέλα που έδεσα στα παιδικά μου χρόνια.

Είχαν το πείσμα αιχμηρό κι επίμονα τα όνειρα.

Εκλεισε ο φράχτης. Το κόκαλα μέσα...

2011-10-17T17:49:00.001+03:00

Τους θεωρούσα ακαλλιέργητους κι όμως μου βούλωσαν στο στόμα

αν και πολ(λ)ύ(οι) θα επιθυμούσαν να μου βουλώσουνε το όμμα.

Ακόμα και στους άξεστους μπορείς να βρεις χώμα καλλιεργήσιμον!

- Την ποίηση ή στην πίεση υπάκουσαν εν τέλει. Συζητήσιμον...

Κατηφόρα του αγίου Γεωργίου

2011-10-15T13:23:00.003+03:00

Πέρασε άραγε βροχή ή κρυφή νεροσυρμή μ’ αχώνευτο χώμα-νερό;

Μήπως οι κεκοιμημένοι τίναξαν τα πόδια έτη και έτη μουδιασμένοι

(στρατιώτες του εμφυλίου μπήκαν από νωρίς σ’ ασφόδελο καιρό;)

Χτύπησαν κι έπεσε ο φράχτης όπου της μνήμης οι φυλακισμένοι.

Τώρα να φύγουν από κει μπορούν όσοι βαρέθηκαν να περιμένουν

ανάσταση ή να μπούνε ελεύθερα οι αδέσποτες ψυχές των ζώντων

μαζί τα σκυλιά της γειτονιάς που για ανθρώπων κόκαλα επιμένουν

κι όσοι στα όρια του σήμερα ψάχνουν στο λυκόφως των οριζόντων.

Οι ποιητές στην παρέλαση της 11ης/10/2011

2011-10-13T12:57:00.001+03:00

Η κατάληψη, η εγκατάλειψη κι η εγ-κατάθλιψη

Αν θες να μετρήσεις κι όχι με το κουταλάκι του καφέ

(«Μέτρησα τη ζωή μου με το κουταλάκι» Τ.Ελιότ) το εύρος της ευφυΐας και της σκέψης του νεοέλληνα πολιτικού, μικρού ή μεγάλου μεγέθους και τόπου, δεν έχεις παρά να τον ακούσεις να κάνει δηλώσεις ενώπιον των μικροφώνων, μετά από τη λήξη δημοσίων εκδηλώσεων, εκκλησιαστικών (πολιούχοι), εθνικών εορτών και τοπικών επετείων (μετά την παρέλαση) ή και λαϊκοπανηγυρικών συμβάντων (νιάημερου μετά τα σουβλάκια). Στο μεγαλείο της η φτώχεια λόγου, η κενότητα
ιδεών, η αμάθεια, η ημιμάθεια -κάτι ξέρουν κάτι άκουσαν για το θέμα ίσως από την εποχή του Δημοτικού Σχολείου για οποίο αποφθέγγονται φουσκωμένοι ως διάνοι και σοβαροί όπως οι εν αγνοία ηλίθιοι- η ιστορική και θρησκευτική αμηχανία που ξεκινά από τα αβαθή του νου κι εξέρχεται ατιμωρητί του έρκους των οδόντων («ποίον έπος φύγεν έρκους οδόντων», άμοιρε και πονηρέ πολιτευτάκια). Οι δηλώσεις αυτές είναι επιπέδου ελαφρώς παραπάνω των νηπίων.

νήπιοι, οι κατά βους Υπερίονος Ηελίοιο

ήσθιον·αυτάρ ο τοίσιν αφείλετο νόστιμον ήμαρ. ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Αφού μας μέναν παξιμάδια

τι κακοκεφαλιά

να φάμε στην ακρογιαλιά

του Ήλιου τ' αργά γελάδια

που το καθένα κι ένα κάστρο

για να το πολεμάς

σαράντα χρόνους και να πας

να γίνεις ήρωας κι άστρο!

Πεινούσαμε στης γης την πλάτη,

σα φάγαμε καλά

πέσαμε εδώ στα χαμηλά

ανίδεοι και χορτάτοι.

(Οι σύντροφοι στον Άδη, Γ. Σεφέρης)

Ενας κάποιος από τους ανωτέρω φωστηροπατέρες κάποτε σε μια δημόσια ανάγνωση ποιημάτων με πολιτικούς, μας ερμήνευε το ποίημα ως η οικολογική διάσταση του ποιητή, να μην τρώμε δηλαδή βόδια και γελάδια κρέατα εν γένει πολλά. ( Ο Γ.Σ. μιλά για τη Μικρασιατική Καταστροφή).

Στα παρά ένα έτος από τα 100 χρόνια ελεύθερου βίου της πόλεως, ποτέ αυτή δε βρέθηκε με τόσο χαμηλής στάθμης πολιτικό προσωπικό, ανεξάρτητα των πτυχίων που αραδιάζουν στα βιογραφικά τους. Ας ρίξουν μια ματιά στην τοπική ιστορία και τα πρόσωπά της.

Στην χθεσινή επέτειο είχαμε όμως εξαιρετικά συμβάντα.

Ακούγοντας τον ποιητή Μιχάλη Κατσαρό και τους λόγους από τη «Διαθήκη» του λιγοστοί πολίτες, έστω, αντιστάθηκαν.

Αντισταθείτε

σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες

ατέλειωτες τις παρελάσεις

και παρότι ο ποιητής υπονοεί τον Στάλιν και την εποχή του, όμως κατά τη «Μαρία Νεφέλη» του Ελύτη «Κάθε καιρός κι ο Στάλιν του» και δόξα τω θεώ και λόξα τω λαώ, πολλοί Στάλιν και σταλινίσκοι σηκώνουν από γελοία έως θρασεία κι ανιστόρητη κεφαλή.

Αντισταθείτε το λοιπόν ιδίως:

σ’ όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς

στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας

ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ

αντισταθείτε.

Γιατί όχι σ’ όλους μας και άγρια μάλιστα;

Ομως η μη στροφή της κεφαλής μαθητών Λυκείων προς την εξέδρα των επισημο-ασήμων – ήταν μια πράξη περιφρόνησης της νεότητας (επιτέλους) αλλά κι εντελώς ποιητικής με πολλές συνδηλώσεις προς όλους για όλα όσα βιώνουν ή και δεν θα βιώσουν «οι νέοι» της σήμερον «που τους έλεγαν αλήτες» ορισμένοι.

Η απο-στροφή της κεφαλής και της ένδον οργής με ήπιους τρόπους διαδηλούμενη, κι αυτή έρχεται και πάλι από την «Μαρία Νεφέλη» .

Προεισαγωγικόν άλμα εις τέσσαρας ταχείς χρόνους:

αντικαταστήσατε τους καθημερινούς φόνους.

Ένα δύο τρία τέσσερα. Το αυτό:

το γενναίο είναι απατηλό.

Εις τον καιρόν! Επιμείνατε στον Μπρετόν!

Προσχέεεε! Μελετήσατε τον Φουριέ!

Στροφή της κεφαλής αριστερά:

όλα είναι σκατά.

Στροφή της κεφαλής δεξιά:

όλα είναι σκατά.

Οι τυποκτόνες δια-αγωγές αθέμιτου πλουτισμού

2011-10-10T17:06:00.001+03:00

Διασχίζοντας τον ποταμό της Ιλιάδας (διαβάντες τον Σκάμανδρον) στον Β’ μάλλον τόμο της, (σε έξοχη απόδοση του Δ. Μαρωνίτη, εκδ. Αγρα), συνάντησα κάποια στιγμή έναν από τους πρωτο-δευτερο-αγωνιστές του μεγάλου έπους τον οποίο ονομάζει ο Ομηρος και ο Δ.Μ. μεταφράζει, ως «παρλαπίπαν». Η λέξη μου θυμίζει την ελληνική, κινηματογραφική ταινία του παλιού καιρού «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» (προβλήθηκε εκατοντάδες φορές στην τηλεόραση και πάντα ενώπιόν της την καταβρίσκω) με πρωταγωνιστές τον κ. Γ. Κωνσταντίνου και την κ. Μάρω Κοντού κ.α. αρίστους. Σ’ αυτήν άκουσα με έμφαση λόγου και ταύτιση αντίστοιχου ρόλου, (προς δικηγόρον κατευθυνόμενη) την κάπως χαρίεσσα λέξη. Δεν μπόρεσα να δω, δε θυμάμαι δηλαδή, που ήταν στην μετάφραση, για να βρω και την αντίστοιχη αρχαία.

Σημαίνει αυτόν που όχι απλώς λέει χαζομάρες αλλά τις λέει μιλώντας ακατάσχετα.

Φέρνοντάς την στην σημερινή πολιτική, κοινωνική, οικονομική πραγματικότητα νομίζω πως η λέξη εφαρμόζει σχεδόν σφιχτά σε σημείο να δημιουργεί και ψυχική πλην από τη σωματική δυσφορία, στον β’ αντιπρόεδρο της κυβέρνησης όλων εκείνων που μας κυβερνούν ανίδεοι αλλά κυρίως χορτάτοι, τόσα χρόνια -και τόσον επιτυχώς ώστε κατάφεραν να χρεοκοπήσουν τον τόπο- και επί των οικονομικών μας αρμόδιον, τσάρον κατά δυσφημισμόν. Αρα υποψήφιον να έχει το ίδιο πολιτικό, όχι βιολογικό, τέλος, με τον ύστερο Τσάρο πασών των Ρωσιών Νικόλαο Β’ Ρομανόφ (18 Μαΐου 1868 – 17 Ιουλίου 1918) μεγάλη η χάρη Του, αφού αγιοποιήθηκε από τη Ρωσική Ορθοδοξία, μετά της πολυπληθούς οικογενείας του, εκτελεσθέντες άπαντες από τους απαισίους μπολσεβίκους.

Στην κατηγορία της χαζομάρας ανήκουν κι οι καλοσυνταγμένες πολιτικές και συνταγματικές πομφόλυγες πάσης υφής του εν λόγω κι αλίμονο στον εκόντα ή άκοντα, ακροατή τους.

Αυτή η βουλιμική αδολεσχία οδηγεί τον αντίπαλο ακροατή, τον οποίο δεν θέλει απλά να πείσει αλλά να κατισχύσει επ’ αυτού, σε καταστάσεις κατατονίας εκ του αφόρητου άδειου της πάρλας. Δείχνει να λέει και να καταπίνει τις λέξεις με άφατον ηδονήν, να τις ξεκοκαλίζει έως μυελού τους.

Από τον μέχρι τώρα πολιτικό βίο, τις νομοθετικές του επιτεύξεις και πράξεις του, μένουν μόνον οι τυποκτόνες τροπολογίες στο νόμο περί τύπου τον οποίο ετοίμασε, έφερε στη Βουλή και ψήφισε όλη η πασοκική μαρίδα, πριν χρόνια, κατά της ελευθερίας του τύπου και των πολιτών αυτής της δύστηνης τελικά, χώρας.

Ο νόμος τούτος υπάρχει για να περιορίσει έως εξαφανίσεως την ελεύθερη γνώμη στα ΜΜΕ παρότι ο Ποινικός Κώδικας, ήταν κι είναι αρκετός για την τιμωρία τυχόν υβριστών και συκοφαντών. Προβλέπει την άσκηση αγωγής για προσβολή της προσωπικότητας, μια θανάσιμη αγωγή (θυμίζει τις υπηρεσίες των γραφείων τελετών όλο το κύκλωμα που κινείται γύρω απ’ αυτές) με την οποία ο οιοσδήποτε θιγείς, στ’ αλήθεια ή κατά νομιζόμενον λόγον, ελπίζει πως κάτι θα τσιμπήσει ως αποζημίωση από το δικαστήριο, αρκεί να φέρει ενώπιόν του έναν έως ενάμιση μάρτυρα, ο οποίος θα δηλώσει ενόρκως, ότι ο ενάγων ετρώθη δεινώς εις την προσωπική του τιμήν κ.λπ. εκ του τάδε, δημοσιογράφου συνήθως, ή άλλου κοινού θνητού, δημοσιολογούντα.

Μια φάμπρικα παρόμοιων αγωγών έχει στηθεί σε όλη την Ελλάδα της κρίσης, της αρπαχτής και της απελπισίας, για να τα οικονομήσουν τελικά σε βάρος της ελευθερίας του λόγου, διάφοροι τύποι ακόμα και του τύπου.

Στα μέρη μας ο δημοσιογράφος κ. Σπύρος Κουταβάς ακριβής, τεκμηριωμένος και μετριοπαθής στην άσκηση του δημόσιου ρόλου του, διατελεί εναγόμενος και καλείται να πληρώσει ποσό των 760.000 ευρώ για να επανορθωθεί η τιμή («Η τιμή και το χρήμα» Κ. Θεοτόκης) του πολίτη κι ενάγοντα, ο οποίος με τον τύπο και τις εκδόσεις ασχολείται, διετέλεσε δε και επί του τύπου υπεύθυνος γενικών γραμματέων της δυτικομακεδονικής περιφέρειας. ‘Οποιος ανακατώνεται όμως σε τέτοια εσχάτης ποιότητας αλλά κερδοφόρα εντούτοις πίτουρα, στο τέλος μπορεί να τον φαν οι κότες ή άλλοτε πάλι φαίνεται να γλείφει κάπως από το μέλι τους, λέει η λαϊκή σοφία -πάντα με τις εξαιρέσεις φυσικά. Γενικώς το λέμε. Και μόνο το ακριβές αλλά τόσο μεγάλο ποσό δια του οποίου «επιστρέφει» η «Χαμένη τιμή (της Κατερίνας Μπλούμ)» στον θιγέντα, δείχνει πως έχουμε απλά ευκαιρία για οικονομισιές, ελέω του κ. αντιπροέδρου και ελευθεροτυποφάγου πλέον. Θα ήταν παλικάρι πραγματικά όποιος εφ’ όσον ήθελε να χρησιμοποιήσει τον τυποκτόνο νόμο, να ζητούσε συμβολικά 1 ευρώ ως ηθική αποζημίωση–ήταν ικανή αν δικαιωνόταν- που θα έκοβε ο δραγάτης της δικαιοσύνης στον υβριστή, και να αρκεστεί ακολούθως στην ποινική διεξαγωγή, η οποία έχει τα εχέγγυα της σοβαρότητας νόμου με διάρκεια κι όχι στη λογική του έκτακτου νομοθετήματος ολοκληρωτικής, καθεστωτικής νοοτροπίας.

Ομως, ο αντιπρόεδρος ήταν πιο αποφασιστικός στην πάταξη της ελευθερίας του λόγου και της αδέσμευτης γνώμης των Νεοελλήνων υπηκόων του. Τους επιφύλαξε αγωγή αγρίων προθέσεων με την οποία ο πάσα εις «Θιγείς» ζητά από τον θίξαντα αυτόν, τρελά χρηματικά ποσά ως αποζημίωσιν διότι γνωρίζει ο νομοθέτης του –κι από τις νυν επιδρομές στα τσέπες του λαού- πως μόνον εκεί πονά το ζήτημα.

Οι διώξεις αυτού του τύπου από ανθρώπους μάλιστα του τύπου σε ανθρώπους της ενημέρωσης έχουν κοινή κατάληξη. Αν σήμερα είσαι ο διώκτης αύριο θα έρθει η σειρά σου ως διωκόμενος ακόμα και δι’ ασήμαντον αφορμήν. Η εφήμερη ελπίδα κέρδους από τη ζημία σε βάρος της ελευθερίας του λόγου θα πληρωθεί στο πολλαπλάσιο. Κανείς δεν θ’ αποφύγει τα μέσα που μετέρχεται.

Το νόμο με τον οποίο νοσφίσθηκε ατομικών δικαιωμάτων ο εις αντιπρόεδρος, τον χρησιμοποιεί κι ο έτερος, της αυτής αισθητικής, ο οποίος κυνηγά με παρόμοιες της ελεύθερης γνώμης θανατερές αγωγές, τους νεοέλληνες μπλόκερ. Ταυτόχρονα ομού και οι δύο θέλουν να χωρέσουν τον πολίτη στο στενό μπουρί μιας καμινάδας υποβάλλοντάς τον σε άγρια διαρπαγή των υποστατικών του.

Αυτοί που αρπάζουν το φαΐ απ’ το τραπέζι, κηρύχνουν τη λιτότητα.

Αυτοί που παίρνουν όλα τα δοσίματα ζητάνε θυσίες.

Οι χορτάτοι μιλάν στους πεινασμένους

για τις μεγάλες εποχές που θα ’ρθουν. (Μπέρτολτ Μπρεχτ)

Οι πολιτικές, ανθρώπινες λύσεις και οι ανοιχτές, πρόσωπο με πρόσωπο αντιπαραθέσεις συνήθως συνενώνουν τα διεστώτα.

Η δίωξη του δημοσιογράφου Σπ. Κτβ είναι και δίωξη κατά της ελευθερίας του τύπου. Ετσι πρέπει να εκληφθεί κι έτσι πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί ευρύτερα. Η σβούρα με την οποία παίζουν οι κρατούντες την αξιοπρέπειά μας και την κρατούν αιχμάλωτη παρακρατούντες βίαια ό,τι της απομένει, πάντα πέφτει στο «πάρτα όλα μας».

Σέρνομαι σαν άγκυρα στον πυθμένα της θάλασσας

Και τι δεν πιάνω που δεν χρειάζομαι

Κουρασμένη αγανάκτηση, πυρωμένη αυτοεγκατάλειψη.

Οι δήμιοι φέρνουν πέτρες, ο Θεός γράφει στην άμμο...

(Τούμας Τρανστρέμερ)

ΥΓ. Χτύπησα στο Google τη λέξη "παρλαπίπας" να βρω εικόνα του προσώπου και μου έβγαλε και την ανωτέρω. Δια του λόγου το ασφαλές δοκιμάστε.

«Το μόνο που θέλω να πω αστράφτει απρόσιτο»

2011-10-08T11:44:00.000+03:00

Το φετινό βραβείο Νόμπελ για τη λογοτεχνία κλήρωσε στον Τούμας Τρανστρέμερ, το σημαντικότερο ποιητή της Σουηδίας σήμερα, ο οποίος γεννήθηκε το 1931. Στα ελληνικά τα ποιήματά του κυκλοφόρησαν σε μετάφραση του Βασίλη Παπαγεωργίου το 2004 από τις εκδόσεις PRINTA

Απ’ αυτό το βιβλίο καταγράφω κάποιους στίχους του υπογραμμισμένους με το κόκκινο μολύβι εκείνου τον καιρού.

Η Πετρούπολη βρίσκεται στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με τον αφανισμό

(είδες την όμορφη στον κεκλιμένο πύργο)

και ο δυστυχής αιωρείται ακόμη πάνω από τις παγωμένες γειτονιές

σαν μέδουσα μέσα στο παλτό του

Μια ώρα πάνω από τα βάσανα (20-9-2006)

Και τρώω τη σιωπή που με τυλίγει

Ενα μεγάλο γράμμα προσπαθεί

μάταια να χωθεί στη σχισμή μεταξύ ξύπνιου και ονείρου

(πρωί 1-1- 2005)

Ο Ριζοσπαστικός κι ο Αντιδραστικός συζούν σαν δυστυχισμένο ζευγάρι

ο ένας έχει διαμορφώσει τον άλλο κι εξαρτάται απ’ αυτόν

Ημουνα ανώνυμος

σαν εν αγόρι στην αυλή ενός σχολείου περικυκλωμένο από εχθρούς

Οι σκοτεινοί τόμοι, αμίλητα πρόσωπα

«Σας ζηλεύω. Η φύση δεν μου λέει τίποτε.

Αλλά οι άνθρωποι σε τοπίο, αυτό μου λέει κάτι»

φύκια που επιπλέουν με τη βοήθεια φυσαλίδων, όπως επιπλέουμε κι εμείς με τη βοήθεια ιδεών

Υπάρχουν μέρες που η Βαλτική είναι μια ήρεμη απέραντη στέγη,

Ονειρέψου τότε αφελώς κάτι που πλησιάζει σερνάμενο στη στέγη και προσπαθεί να ξεμπερδέψει τα σχοινιά της σημαίας

που προσπαθεί να υψώσει

το κουρέλι

η σημαία είναι τόσο φαγωμένη απ’ τον άνεμο και τόσο

καπνισμένη από τις καμινάδες και ξεθωριασμένη απ’ τον

ήλιο που μπορεί ν’ ανήκει σε όλους

Ως την αυγή που έρχονταν οι σκουπιδιάρηδες

κι έκαναν φασαρία με τους τενεκέδες, τις γαλήνιες

γκρίζες καμπάνες κάτω στην πίσω αυλή

που ήχος τους με κοίμιζε (1-1-2006)

Τους μελαγχολικούς μήνες η ζωή μου έβγαζε σπίθες μόνον όταν έκανα έρωτα μαζί σου

Τους μελαγχολικούς μήνες η ψυχή μου ήταν σωριασμένη

και δίχως πνοή

αλλά το σώμα μου πήγαινε ίσια σε σένα

Ο νυχτερινός ουρανός μούγκριζε

Αρμέγαμε στα κλεφτά το σύμπαν κι επιζούσαμε

Χίλια χρόνια πριν από τη γέννηση της κλειστοφοβίας (11-4-2006)

Δεν είμαι κενό, είμαι ανοιχτό

Η αλήθεια είναι πάνω στο χώμα

αλλά κανείς δεν τολμά να τη πάρει

Η αλήθεια κείτεται στο δρόμο

Κανείς δεν την κάνει δική του (Μ. Δευτέρα 17-4-2006)

Με κουβαλά η σκιά μου

όπως μια μαύρη θήκη

κουβαλά το βιολί της

Ανθρωποι με μέλλον

αντί για πρόσωπο

Ο Λιστ έγραψε στο χαρτί μερικές συγχορδίες οι οποίες

είναι τόσο βαριές που θα έπρεπε να σταλούν

στ’ ορυκτολογικό ινστιτούτο της Πάντοβας για ανάλυση

Ενας υπόκωφος ήχος τούμπας με διαπερνά

Είναι η φωνή φίλου, άρον τον τάφο σου και περιπάτει

Δες πως κάθομαι

σα βάρκα τραβηγμένη στην άμμο

Είμαι ευτυχισμένος εδώ. (Μάννα, Μ. Πέμπτη 2006)

Τα αδρανή υλικά του Δήμου και των βιβλίων

2011-09-30T09:37:00.001+03:00

Eπειδής, που θα λέγαν κι οι διαβασμένοι “οργανικοί διανοούμενοι” του Δήμου Κοζάνης (καθηγητές πανεπιστημίων, χωρομέτρες, πνευματικοί λιμοκοντόροι, αρπακτικά γενικώς κ.α.) λόγος γίνεται περί της νέας Δημοτικής Βιβλιοθήκης που σχεδιάζεται να κτισθεί στις πρώην αποθήκες δημητριακών και ζωοτροφών, της άλλοτε ευαγούς υπηρεσίας Γεωργικών συνεταιρισμών κι ήδη υπογράφτηκε το συμβόλαιο ανέγερσης με τον εργολάβο.

Επειδής (το αιτιολογικόν μόριον και πάλι από τους παραπάνω διανοούμενους αντιγραμμένο) ακούω μέχρι ναυτίας πλέον τους εν γένει και εν είδει ημιμαθείς κι ανιστόρητους όλων των δημοτικών αναβαθμίδων να ομιλούν με στόμφον γνώσεως και τιποτένιου ενδιαφέροντος περί “Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης” (νομικόν σχήμα λόγου και κτιρίου μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί εδώ και χρόνια).

Σκέπτομαι πως καιρός είναι να πάψει και θεσμικά αυτός ο ονοματολογικός πλεονασμός και να επιστρέψει ο χώρος στην ιστορική επί 50ετίας και παραπάνω, ονομασία προελεύσεώς του, ως “Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης”. Σκέτη. Μετά την παύση της χρήσης του δημαρχιακού, κτιριακού προσφύματος (η δωρεά των Κοβεντάρων έγινε το 1960-61) που στέγασε άλλοτε τη Βιβλιοθήκη -παραδίπλα της υπήρχαν και τα δημοτικά ουρητήρια- δεν υπάρχει λόγος περαιτέρω μνημόνευσης των δωρητών. Σ’ εκείνο το κτίριο υπάρχει ακόμη ξεχασμένη η πινακίδα της κι ας παραμείνει εκεί εις αιώνιον μνημόσυνόν τους. Προς τούτο άλλωστε εξαρκεί το Κοβεντάρειον δημοτικόν συνεδριακόν κατάστημα καθώς και τα ερείπια μύλων και άλλων γεωργοποιμενικών υποστατικών του ομωνύμου προγονικού κτήματός των (αν δεν κάνουμε λάθος περί την κυριότητά τους) στην περιοχή των ορίων Κερασιάς – Αιανής, ιστορικής έδρας του Δήμου Κοζάνης για να μην ξεχνιόμαστε. Με την ευκαιρία του νέου κτιρίου, όταν γίνει (κάτι σαν οξυγώνιον μπούνκερ θυμίζει το οποίο δεν έχει καμιά σχέση με τη δυτικομακεδονική αισθητική, το περιεχόμενο και το χαρακτήρα της ως «ιστορική» (ελάχιστοι κατανοούν τον όρο), της νέας δηλ. ζωής της Βιβλιοθήκης μετά τη διάσωση του ΝΠ της (ομού με άλλα 70 τόσα μεταξύ των οποίων και το ισάξιό της ...Κέντρον μελέτης του έργου του Β. Τσιτσάνη στα Τρίκαλα!), είναι ευκαιρία να γίνει μια ριζική τροποποίηση του καταστατικού του ΝΠ, καθότι είναι πλέον της πλάκας στην κυριολεξία. Κι αυτό για την διαρκή κι από τώρα λειτουργία της ότι οι Βιβλιοθήκες είναι οι άνθρωποί της, τα αρχεία, οι μελετητές, οι αναγνώστες, τα βιβλία, ο χρόνος της, εσωτερικός κι εξωτερικός, ό,τι δηλαδή ζει κι αναπνέει εκεί μέσα στον κονιορτό των αιώνων, την αιώνια ανάσα της γνώσης.

Να οριστεί Διοικητικό Συμβούλιο (οι πρόεδροι σηματοδοτούν αυτό) που να μη απαρτίζεται από τους διαφόρους ανυποψίαστους, περαστικούς ξένους και τους έως και βλαβερούς τύπους των κομματικών, δημοτικών συνδυασμών. Τούτ’ αυτό έγινε πλειστάκις με τα ΔΣ. της Βιβλιοθήκης και του ΙΒΝΑ μέχρι τώρα, για αυτό κατάφεραν να τα διαλύσουν έργω ή λόγω. Και φυσικά να ορίζονται εκεί τα μέλη με το μόνον ερώτημα αν γνωρίζουν που είναι η βιβλιοθήκη, διότι μέχρι πρότινος ούτε αυτό δε γνώριζαν ορισμένα διορισμένα εκεί κοθώνια.

Τα εκάστοτε ευκαιριακά, αδρανή υλικά του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης (αφού κάνανε το γύρο τους στις έμμισθες αντιδημαρχίες και τις αδρά αμοιβόμενες προεδρίες των ΝΠ –τόσα χρόνια κι ακόμα δεν χόρτασαν- τα τοποθετούσαν (δηλ. τα πετούσαν) στη Βιβλιοθήκη και το ΙΝΒΑ για την καθορισμένη αγρανάπαυση. Εξαιρώ τον μόνο πολίτη που τοποθετήθηκε ως κοινός πρόεδρος εκεί, αλλά υπονομεύτηκε καίρια από τη δημοτική αφασία, κομματική ασυδοσία και συνδικαλιστική μαφία. Αν παρέμενε δε θα διαλυόταν στην πράξη (όχι απαραίτητα κατ’ όνομα) το ΙΝΒΑ, η δε Βιβλιοθήκη δεν θα έφτανε στον πάτο της ύπαρξης της.

Αν οι «πρόθυμοι» διερμηνευτές των δημοτικών νόμων, αυτοί που δεν πρόλαβαν το «σκάνδαλον» της ψηφιοποιήσεως των 700.000 και ευρώ εκ της Κοινωνίας της Πληροφορίας (που διαχύθηκαν μήπως και σε πρακτικές λωποδισίας;), για το οποίο σιωπούν ένοχα διάφοροι μπερδεμένοι, γνωμοδοτήσουν περί του αδυνάτου της ριζικής μετεξέλιξης, τότε να ορίσει το Δημοτικό Συμβούλιο Κοζάνης στο ΔΣ της ΚΔΒΚ τους απαραίτητους αστείους τύπους των θεσμών για να διοικούν εμαυτούς και τους υπαλλήλους της.

Στη συνέχεια να επανασυστήσει την ιστορική Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης ως ένα εθελοντικό θεσμό προσώπων με γνώση, θέληση, προσφορά, ικανότητες και διάθεση θυσίας για τα βιβλία και τον πολιτισμό της πόλης· πρόσωπα δηλαδή που δεν θα προκαλούν το γέλιο, όπως τα μέχρι τώρα, όταν ορίζονταν να διοικούν τους εγγράμματους θεσμούς της.

Ο σιωπηλός, άρα σοφός, κ. Δήμαρχος λιλίστατα αρθρογραφών (οι δήμαρχοι συνήθως κάνουν έργα) πιστεύω θα λάβει σοβαρά υπ’ όψιν τα ανωτέρω και κατά την συνήθεια του, θα μιλήσει επ’ αυτών με την παρρησία που διαθέτουν οι ιχθείς και μετά τις επόμενες εκλογές, τις οποίες επιθυμεί και δικαίως πράττει δηλαδή, διακαώς να κερδίσει με κάθε τρόπο και έκπτωση.

ΥΓ.1 «Παντού στον κόσμο οι εθνικές βιβλιοθήκες βρίσκονται στο κέντρο της πόλης. Δεν πηγαίνουν να τη βρουν ούτε στα ψάρια ούτε στα πρόβατα και τις κατσίκες» σημείωνε ο κ. Β. Κρεμμυδάς, για χρόνια πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Κατ’ αναλογίαν το αυτό ισχύει για όλες τις βιβλιοθήκες. Η Δ.Β. Κοζάνης τον καιρό που υπήρχε ακόμα το ενδιαφέρον για τα βιβλία και τα γράμματά στην πόλη, σχεδιάστηκε (επί χάρτου δηλαδή) να πάει κατά σειράν: 1. Στον Hotel Ερμιόνιον, 2^ον Έναντί του, στον νυν αέρα της Εμπορικής Τράπεζας που τώρα διασχίζεται από καφετέρια, 3. Κατέβηκε λίγο παρακάτω στο Βαλταδώρειον Γυμνάσιο. Εως εδώ ήταν μέσα στο διεθνές πλαίσιο εγκατάστασης. 4. Στη συνέχεια αναχώρησε για το Σιόποτο ως μέρος του υπερφίαλου σχεδίου για παγκόσμιο, μητροπολιτικό, συνεδριακό κέντρον κ.λπ. τρίχες. 5. Τέλος κλήρωσε στις Γεωργικές Αποθήκες. Ο σχεδιασμός για εκεί έγινε από εντελώς ξένους κι άσχετους περί των βιβλίων και των βιβλιοθηκών, της χρήσης των ή της χρησιμότητάς τους, αφού οι περισσότεροι ανήκουν στη προαναφερθείσα κατηγορία των δημοτικών, αδρανών υλικών ή σ’ εκείνους για τους οποίους ο Καζανόβα έλεγε: «Φοβάμαι τους ανθρώπους του ενός ο βιβλίου». Ο,τι χειρότερο δηλαδή. Εδώ η μοντέρνα μεγαλαυχία του κτιρίου θα συμβαδίζει με τη μοναξιά των βιβλίων, την έρημη χώρα της από ανθρώπους (χρήστες της) με την χλαλοή του περιβάλλοντος χώρου (δημοτικός κήπος, γήπεδα, στάδια). Ενας αντιπνευματικός συναγελασμός με την ήρεμη διαδικασία στοχασμού, μάθησης, παιδείας. Τα σημαντικά πνευματικά ιδρύματα μιας πόλεως δεσπόζουν κτιριακά στο κέντρο της, είναι λειτουργικά, προσβάσιμα, χρηστικά, υπάρχουν για όλους και για τον καθένα χωριστά, κι αποτελούν και με την αισθητική τους, τη διαφήμιση μιας πόλεως. Δεν δανείζουν μόνον βιβλία ή είναι καταφύγιο των μαθητών για την μελέτη των φροντιστηριακών μαθημάτων, αλλά κυριαρχούν με τις εν γένει δράσεις τους στις πόλεις και στους ανθρώπους. Είναι η καρδιά της πόλης. Δεν είναι ούτε τα άνω ούτε, ιδίως, τα κάτω άκρα της, μέρη και μέλη που επιφύλαξαν για την νέα Δ.Β.Κ. μετά του μουσείου της...

ΥΓ. 2 Κάπως άσχετον. Εντύπωση προκαλεί το πως ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης, δηλαδή η θεσμική συνισταμένη των παρατάξεων άρα και του λαού, κι όχι μόνον του νικητήριου συνδυασμού, δεν έχει την πρωτοβουλία του εορτασμού των 100 χρόνων από την απελευθέρωσης της πόλης, μια κορυφαία στιγμή που δεν έχει σχέση με λυμφατικά Λασσάνεια και τις θλιβερές πλέον Αποκριές. Κανείς από τους δύο τουλάχιστον, ιστορικούς και σοβαρούς προέδρους του Δ.Σ (κ. Κ. Μακεδόνας και κ. Αναστασία Σιόμου), δεν θα απεκδύονταν αυτήν την ευθύνη αλλά και τιμή. Ομολογία αδυναμίας ή άλλο τι συμβαίνει υποδεέστεροί του δηλαδή στο Δ.Σ. να διαχειρίζονται το γεγονός;

ΥΓ. 3 Σε τι θλιβερό τοπίο δημοσίων ανθρώπων και τρόπων μας έλαχε να υπάρχουμε! Η ποδοσφαιρική ομάδα της Κοζάνης χρόνια τώρα αγωνίζεται στις έσχατες κατηγορίες· το ίδιο κι η δημοτική που παρακολουθεί κατά πόδας και τρόπο την ευρύτερη πολιτική.

Καιρός να τελειώνουμε μ’ όλα αυτά.

Πατριαρχικές περιηγήσεις του καλού καιρού

2011-09-27T12:43:00.003+03:00

27 Σεπτεμβρίου, Αριστάρχου Θεσ/νίκης κι όχι μόνον

Στη Δυτική Μακεδονία ήρθε ο Πατριάρχης της Οικουμένης (όσο πιο φανταχτεροί οι τίτλοι στον κόσμο τούτο τόσο αναντίστοιχοι είναι με την πραγματικότητα των ανθρώπων αλλά και του Θεού, άλλη ακυριολεξία κι αυτή, αλλά ας επιτρέψουμε στην ασημαντότητα των λόγων μας λογικά άλματα τα οποία με θράσος πηδούν στη μεταφυσική αβεβαιότητα. Εκοψε θρησκευτικές και οικολογικές βόλτες στα Γρεβενά και τα περίχωρα του νομού που τώρα ονομάζουν περιφερειακή διοίκηση, οι ξιπασμένοι μεταρρυθμιστές. Αφορμή το μνημόσυνο για τα 100 χρόνια από το μαρτύριο του μητροπολίτη Αιμιλιανού (Λαζαρίδη) το 1911, τον οποίο κατέσφαξαν οι βαζιβουζούκοι Νεότουρκοι πρόγονοι του σημερινού Τούρκου πρωθυπουργού, μαζί με τους συνσφαγείς εταίρους τους, ρουμανίζοντες βλάχους. Κι ήταν μόνον 34 ετών! Αυτοί κι αν ήταν ιεράρχες όχι σαν τα αποστολικά αλαλάζοντα κύμβαλα της σήμερον.

Μου θύμισε η έλευσις, το άσμα ηρωικό και θλιμμένο: «Ηρθε ο βουλευτής στο χωριό βόλτες από κει κι εδώ» του αξιότιμου βάρδου της αλλαγής Θωμά Μπακαλάκου, ήδη υποθέτω λαγώου (δραπέτη) αυτής, ίσως και από χρόνια, για να μην αδικώ τον καλλιτέχνη.

Η επιχώρια αλλά κι ευρύτερη αγραμματοσύνη όταν συνδυάζεται με τον βλακώδη τελικά ευσεβισμό, προσφωνεί αυτόν (και κάθε αφικνούμενο ιεράρχη δηλαδή) ως Ευλογημένος ο Ερχόμενος (τέτοιος υπήρξε μόνον Εις στην ιστορία οι λοιποί ήταν θλιβερές απομιμήσεις)· αλλά και Παναγιώτατον (και καλά κάνει), τίτλο που όμως μοιράζεται με τον εν Θεσσαλονίκη ομογένειο κι ομόρασο θρησκευτικό πολιτευτάκια. Του εκκλησιαστικού τίτλου έπονται δύο κ.κ. ήγουν Κύριος Κύριος τα οποία προηγούνται του ονόματος της κουράς τους. Διπλά δηλαδή κύριος ή κύριος στο τετράγωνο (K²).

Τα δύο κάπα («Το πολύ τα κάπα κάπα κάνει το παιδί ...» έλεγε ένα αναρχικό σύνθημα) κανονικά ούτε τα γράφουμε κι ακόμα περισσότερο ούτε προφορικά τα λέμε. Είναι τόσο λάθος να γράφεις όσο και γελοίο να τα λες ή να τ’ ακούς. Συνήθως το λες όταν θέλεις να γελοιοποιήσεις κάποιον (τον οποίο αντιπαθείς μέσα σου) αλλά εννοείται πως τον γλείφεις δημοσίως. Στο γραπτό λόγο βάζουμε τα δύο κ.κ. όταν ακολουθούν πολλά ονόματα, ενώ στον προφορικό ένα και μόνο «οι κύριοι» αρκεί όταν ακολουθεί πληθυντικός αριθμός νοματαίων. Οταν προηγείται μάλιστα ο θείος τίτλος «Παναγιώτατος» προς τι ο εγκόσμιος ασήμαντος και κοινότατος ως η φτέρη (τυχαία ονόμασα μια πρσινάδα). Αν ερχόταν λ.χ. σε επίσημη επίσκεψη ο Θεός («των πνευμάτων και πάσης σαρκός») στα Γρεβενά, ας πούμε, προς μεγάλη δόξαν κυρίως των εγχώριων πολιτευτάδων πόσα κάπα κάπα θα του επιδαψίλευαν; ‘Απειρα; Τι λέει επ’ αυτού ο άλλοτε Νομάρχης Γρεβενών νυν Δήμαρχός της; Σημειωτέον πως ο εν λόγω μια φόρα σε γιορτές ενός χωριού του νομού του, ήταν κι ο καιρός των Χριστουγέννων, με θέμα τα γδερόμενα γουρούνια (γουρνοσφαγή γι’ αυτό και γουρνοχαρά;) είχε κρεμασμένη μια πόδια στην οποία έγραφε κάτι σαν: «είμαστε όλοι με τα γουρούνια» έτσι σαν συμπαράσταση στο μόνο ζώον που μοιάζει τόσο με τον άνθρωπο, ότι ο άνθρωπος κι ο χοίρος ερωτεύονται καθ’ όλον το έτος αδιακρίτως.

Είδα κι άκουσα πως όταν η Πατριαρχική Συνοδεία («Μετά της κουστωδίας...» Ματθ. κζ’ 62-66) επισκέφτηκε και τη Βάλια Κάλντα (άραγε θα πει ακόμα «Ζεστή κοιλάδα»;) έψαλαν ομού κι υπαιθρίως τον ωραίο, επιλύχνιο ύμνο «Φως Ιλαρόν» και μου φάνηκε το Σεπτεμβριανόν φως εν γένει, κάπως γελαδερόν. Δεν έμαθα αν υπέβαλλε τα σέβη της σ’ αυτούς η κυρία εκπρόσωπος των αγρίων ζώων του βουνού και του δάσους, η βασίλισσα αρκούδα της Πίνδου, λίαν προστατευόμενο είδος της πανίδος μας.

-Και τι μ’ αυτό, λοιπόν, που ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας ήρθε στα Γρεβενά;

- Και τι μ’ αυτό που δεν ήρθε ακόμα στην Κοζάνη, την οποία περιτριγυρίζει αλλά δεν μπορεί να εισπηδήσει εντός της, ακάλεστος εισέτι. Δεν είναι και ο ήρωας Λάπας του δημοτικού τραγουδιού όστις πήγε ακάλεστος σε γάμο, αλλά αυτός ήταν κανονικός Κλέφτης. ‘Εφτασε η αγιότητά του μέχρι την Νεάπολη Ανω Βοϊου, αν καλά θυμάμαι, γι’ αυτό κι η πολίχνη αυτή κατέστη ευλογημένη με συνέπεια να κερδίζει τη Σιάτιστα, άλλοτε φλουροχώρι και σήμερα πασοκοσκορποχώρι, σε κάθε μεταξύ τους αγώνα· τώρα της πήρε και την Εφορία.

Αλλά τι αρχηγός της Ορθοδοξίας είναι αυτός, όταν δεν μπορεί να επισκεφτεί μια πόλη άρα και μητρόπολη άνευ αδείας του τοπικού θρησκευτικού άνακτα; Αν το επιχειρήσει δηλαδή θα τον συλλάβει η αστυνομία; Μπορεί, όλα να τα περιμένεις από τον κλήρο και τον συνακόλουθο εξουσιολάγνο λήρο της, θεσμισμένο από την ατομοκεντρική κι υλόφρονα ουσία της εγκόσμιας αρχής των. Οι Εσφιγμενίτες ακραίοι πολιορκημένοι, όπως κι οι «Αγιοβασιλίτες καλόγεροι» δηλ. οι Ζηλωτές της ερήμου του αγίου Βασιλείου του αγίου Όρους, την έμαθαν στα καλά αυτήν.

- Σιγά τα ωά, για τον κάθε απελπισμένο της καταστάσεως, λοιπόν, η Επίσκεψη της γηραιάς ιεράς, κυρίας ακολουθίας στα Γρεβενά.

Αραγε αυτή η ιερά Περιήγηση συνέβαλε στο να υποχωρήσει κάπως η προσωπική, ατομική ή συλλογική αθυμία του κόσμου ο οποίος παραδέρνει σαν σανίδα ναυαγίου; Ακόμα και των εντελώς πιστών, οι οποίοι πέφτουν κατά γης να τους πατήσει το άγιον βήμα ή να φιλήσουν τα χνάρια του, και μετά σηκώνονται πάλι ν’ αντιμετωπίσουν την άγρια πραγματικότητά τους αφού «Ζωή θα πει αυτό: εφτά φορές να πέφτεις και να σηκώνεσαι οχτώ»;

Οι γενειοφόροι ρασοφόροι έπνιξαν τις εικόνες του γλυκού τριήμερου του Σεπτεμβρίου.

Από κοντά τους, δίπλα και πλάι η πολιτική δουλοφροσύνη, ξεχείλισε από το φούσκωμα και βγήκε έξω από τα κάδρα της ασημαντότητάς της.

Αυτό που εκπροσωπούν στενά με τους υλικούς κι άυλους τίτλους και κύκλους, οι δυο αυτές παρασιτικές κατηγορίες εξουσίας, εξαιρούνται της γενικευμένης θλίψης και της προϊούσας κατάθλιψης του φοβισμένου, απλού ανθρώπου του τόπου και της χώρας, που μαζεύεται στα θολάμια τού μοναχικού του είναι και καρφί δεν του καίγεται στις προτροπές: «Σουτ (σιωπή) θα φας στον ουρανό...». Οι βολεμένοι όλων των καιρών κοσμικοί κι εκκλησιαστικοί έχουν πάντα ένα λόγο δικαιολογίας και παρηγορίας για τους άλλους, τους πολλούς, τους οποίους οι ευχές, αλίμονο, δεν τους πιάνουν κι ούτε τους φτάνουν, έστω και για την εφήμερη παραμυθία τους.

Αλλωστε τα παραμύθια για όλους τελειώνουν αν δεν τέλειωσαν.

«Ο σώζων εαυτόν επί γης εδώ και τώρα...» γράφουν τα πανό της σωματικής και ψυχικής διέγερσης, εξέγερσης σε λίγο, συντεταγμένης ή ασύντακτης.

- Γένοιτο...

Βιβλία δυτικομακεδονικής περιοχής και φρούτα πάσης εποχής

2011-09-22T12:45:00.000+03:00

Το ένα πρόσωπο είναι σταθερό, μόνιμα στα αριστερά της εικόνας όπως την κοιτάμε, στα δεξιά όπως μας κοιτάει. Το άλλο εναλλάσσεται ανάλογα με την πολιτική επισκεψιμότητα του κτιρίου της Περιφέρειας Δ.Μ. στην περιοχή του Αργίλου αλλά και την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα. Είναι πάντα ο κ. Περιφερειάρχης, ο εκάστοτε άλλος μόνον διαφέρει. Βαστούν («εικόνα και χαρτί...) μια έκδοση πολυτελείας με τίτλο «Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας-
Ιστορία και πολιτισμός», κείμενη όπως τα φαγιούμ εντός φανταχτερού κυτίου. Ετσι κάπως στην ορθόδοξη εικονογραφία ζωγραφίζονται οι αγιοόσιοι Διονύσιος ο εξ Ολύμπου και Νικάνωρ ο εν Καλλιστράτω όρει, ο θαυματουργός, οι οποίοι κρατούν από κοινού εικόνα μονυδρίου ως ιδρυτές μοναστηριού αμφότεροι. Οπως και τα μικρά παιδιά που εικονίζονται στ’ αναγνωστικά του δημοτικού σχολείου να κρατούν την χάρτινη εκκλησία και να λεν τα κάλαντα.

Θυμίζει επίσης τους τοπικούς συνάρχοντες που φέρουν την εικόνα του αγίου Νικολάου κατά την εορταστική περιφορά κάθε 6/12 είτε κατά προτίμηση της Παναγίας της Ζιδανιώτισσας , το εσπέρας της Κυριακής του Θωμά, όταν μεταφέρεται με τιμές αντιπροέδρων Κυβερνήσεως (με τις αγίες γαστέρες τους) από τον δεσποτικό άγιον Κωνσταντίνον εις τον καθεδρικό άγιον Νικόλαον. Η τρίτη περιφορά με την Παναγία πάλι επ’ ώμου, γίνεται την 13η Μαΐου –Γλυκερίας μάρτυρος- εις ανάμνησιν του αναίμακτου σεισμού, («Σαν την ανάμνηση της φωνής σου» Γ.Σ.) γύρωθεν του ναού, αλλά τότε πολιτικά δεύτερα πρόσωπα την αίρουν και την περιφέρουν, βοήθειά τους.

Η εν λόγω βαρύτιμη έκδοση εγένετο από τον προηγούμενο περιφερειοάρχοντα, κ. Ανδρείο Λεούδη.

Ανωφελείς ερωτήσεις που δεν περιμένουν καμιά απάντηση:

1. Γιατί δεν έγινε γνωστό το βιβλίο στο αναγνωστικό και μη κοινό της Περιφέρειας; Ποτέ κανένας δεν έγραψε γι’ αυτό ούτε καν το περιεχόμενό του γνωρίζουν· τους συγγραφείς, τους φωτογράφους, τους συντελεστές γενικά αυτής της όντως ωραιότατης, πανάκριβης και δίγλωσσης εκδόσεως. Είναι άραγε μόνον για τους εκλεκτούς της εξουσίας κατά τεκμήριον πνευματικά ανώτερους όλων, φαίνονται άλλωστε κι από τη φάτσα τους.

2. Μοιράζεται από την Περιφέρεια των Δυτικομακεδόνων οίκοθεν στους υψηλούς επισκέπτες της (από 1.75 cm και πάνω) δίκην αναμνηστικού μπακιρένιου πιάτου, όμοιο μ’ αυτό που επιδίδει ο κύριος Δήμος Κοζάνης στους δικούς του επισκέπτες, το οποίον πιάτο φέρει ανάγλυπτον το καναμπαριό (σήμα υπερυψωθέν της πόλεως) στο μέσον του.

3. Πόσα είναι τα αντίτυπα της και πόσο κόστισε στον πολίτη της Δ. Μ. η εν λόγω έκδοση;

4. Ποιοί οι συγγραφείς του τόμου, πως επελέγησαν προς τούτο, πόσο αμείφθησαν (και καλά έκαναν) για τον κόπο τους; Μια παλιότερη συλλογική έκδοση της Ν.Α. Κοζάνης με τίτλο «Γρεβενά –Κοζάνη. Χώρος και άνθρωποι» οι 50 πανεπιστημιακοί συν ένας κοινός θνητός, συγγραφείς του, δεν πληρώθηκαν τα συμφωνηθέντα (ελάχιστα δηλαδή ευρώ) προς δόξαν και λόξαν της τότε Νομαρχιακής Διοικήσεως (κι ήταν ο καιρός που υπήρχαν χρήματα). Διευκρινίζω πως δεν ήταν ο κ. Πασχάλης Μητλιάγκας Νομάρχης τότε αν κι αυτός ξεκίνησε το έργο με τον κ. Νίκο Καλογερόπουλο.

5. Η γελαδερή χειρονομία επίδοσης (πάντα κάποια αστειάκια θα ανταλλάσσουν μεταξύ τους την ώρα εκείνη του τύπου, συνήθως αλλ’ όχι πάντα: «Α, ρε μεγάλε, - Α, ρε μεγαλύτερε» και να εννοούν φυσικά ένδον: «Α, ρε γελοίε, - Α ρε γελοιωδέστερε») είναι ό,τι προσβλητικότερο γίνεται στα βιβλία και τα γράμματα. Πέραν της χαζοχαρούμενης έμφασης που δίδεται στο γεγονός (το βιβλίο είναι ο σιωπηλός κι αγαπημένος μας σύντροφος στις ιδιαίτερες προσωπικές στιγμές φυγής, στοχασμού κι αναστοχασμού και δεν είναι για κάθε θορυβώδες κνώδαλον), δηλώνει ακόμα και στον ξένο περί αυτών, την περιφρόνηση στο περιεχόμενο και τους συγγραφείς τους, γιατί το εν λόγω ούτε ποτέ θα διαβαστεί ούτε καν θα φυλλομετρηθεί από τους παραλήπτες. Απλώς θα πεταχτεί. Κατασκευάστηκε, γιατί περί αυτού πρόκειται, σαν αντικείμενο δώρου για να μπει (στην καλύτερη των περιπτώσεων) στο σκρίνιο μαζί με τα γυαλικά και τ’ άλλα κλαπατσίμπαλα της μικροαστικής, χλιδάτης αισθητικής –του νιάημερου δηλαδή που οσονούπω έρχεται με βήμα ταχύ. Τουλάχιστον αν ήταν συνταγές της μαγειρευτικής διαλεκτικής θα έπιαναν τόπο στην κουζίνα. Επίσης και για εισπρακτικούς λόγους παρασκευάστηκε από τους έχοντες την ιδέα αυτήν, την οποία έριξαν στους τότε Περιφερειάρχες - χάπια γενικώς περί των βιβλίων και των εδόσεων- γιατί δεν πιστεύω πως κι απ’ αυτά να έβγαζαν χρήματα οι εν λόγω αναίρετοι.

Οσοι τώρα τα διανέμουν αφού τα κληρονόμησαν ως επαχθές φορτίο, απλά είναι τα ακούσια βαπόρια μιας καλά κρυμμένης, αδιαφανούς, μικρής ιστορίας (δεν είναι βέβαια και η αποναρκοποίηση του Γράμου) με θέμα τα χοντρά, γυαλιστερά βιβλία και πρόσωπα της δημόσιας ή και ιδιωτικής απελπισίας μας.

ΥΓ. Φορές το ογκώδες και περικαλλές βιβλίο συνοδεύεται και από λυγερό καλάθι γεμάτο προϊόντα και φρούτα της εποχής και της περιοχής. Δεν φτάνουν φαίνεται όσα ζώντα περιβάλλουν την όλη εκδήλωση.

Μετά την Διεθνή Εκθεση κύμα σηκώθηκε στο λιμάνι

2011-09-20T18:17:00.002+03:00

Σ’ αυτό τον κόσμο όσοι αγαπούνε

τρώνε βρώμικο ψωμί

κι οι πόθοι του ακολουθούνε

υπόγεια διαδρομή για το «Underground Εντευκτήριο»

Είμαι ο ορμώμενος μ’ αυτή δηλαδή την καταγωγική, ταξιδιωτική μετοχή κατά γραμματικόν νεολογισμόν, που γράφει η αφίσα και προαναγγέλουν τα σάιτ, τα μπλοκ, τα μέιλ κι οι στόματι ειδήσεις που διακινούσαν οι φίλιες δυνάμεις προς ειδοποίηση ότι την τάδε στο «Underground Εντευκτήριο», θα λάβαιναν Συγλίσεις/Αποκλίσεις³ ήγουν λογοτεχνία που γράφεται τώρα μετά μουσικής και θεαμάτων.

Κοιτούσα στο χωριό επί τοίχου κρεμάμενο το πτυχίο της νομικής του ΑΠΘ, στο οποίο έγραφε πως αυτό τούτο απονέμεται: «στον εκ Λευκοπηγής Κοζάνης ορμώμενον περί την νομικήν επιστήμην σπουδάσαντα μετά δε ακριβή δοκιμασίαν αξιωθέντα του βαθμού καλώς».

Καλώς;

-Πάλιν καλώς.

Γιατί σήμερα αν εξεταζόμουν στην περί την νομική, πολυχρόνια κατα-διατριβή μου, ίσως -τι ίσως σίγουρα- και να μην αξιωνόμουν αυτού του προαγωγικού επιρρήματος.

Ηρθε (δηλαδή ήρθα στη Θσσλνκ) κι έζησε, (έζησα) χρόνια αλησμόνητα σαν να ‘ταν ξένα εδώ και τότε, αλλά και μετά και τώρα ακόμα, καθώς κάθε που τον φέρνουν εκεί οι δρόμοι της Εγνατίας, τον καταπίνουν αμέσως οι παράδρομοι της νοσταλγίας.

Για να έλθω στην πόλη περνώ από δύο σταματούρες διοδίων· τα πρώτα σήμερα τα πέρασα απλήρωτος ότι οι υπάλληλοί του τα ελευθέρωσαν· σήκωσαν τις μπάρες γιατί τους έχει απλήρωτους η εταιρεία και ...περάστε κόσμε. (Τι ωραία!). Στα Μάλγαρα μείωση υπέστην (από 2,80 πήγε στο 2,40 ευρώ η διέλευση, πρωτοφανής για την μεγάλη εθνική, πολιτική, οικονομική μειοδοσία που υφιστάμεθα.

Επειτα από δύο ποταμούς τον Βαρδάρι, στου Αξιού την παραλλαγή του, τον οποίο ούτε κοιτώ, (γιατί σ’ αυτόν πλέον τα πόδια και ποτίζουν τα βόδια του οι βορειοσλαυομακεδόνες) και τον ναρκωμένο από τα γεωργικά φάρμακα και τα στραγγίσματα από τα λιπάσματα, ήμερον Λουδία, του οποίου δεν είδα ποτέ το νερό του ρέον αλλά την ελαιώδη ηρεμία του και σχεδόν ελώδη ακινησία.

Ομως έχω παράλληλα και δεξιά μου τον ανδρείο Αλιάκμονα, συνέκδημο σ’ αυτήν πρόσκαιρη, πνευματική μου ξυνωρίδα, αφού σαν τέτοια επιχωματίζεται πάντα η κάθοδός μου στην Θ. ακόμα κι αν θέλω να αγοράσω ένα φωτιστικό των 3 ευρώ από το ΙΚΕΑ ή να πάω ως τη Θέρμη, στο τυπογραφείο για την έκδοση της «Π» των 1500 και άνω ευρώ. (Χλόη, Αρετή, Αρχοντούλα μουσοσειρήνες του μόλις τεύχους αυτό κυκλοφόρησε κι οσονούπω το λαμβάνετε).

Απερχόμενος, μετοχή αποχωρισμού, βλέπω τους δρόμους της επιστροφής ανάποδα και κάπως άγνωστους σε σχέση μ’ εκείνους της δυτικής μου εισόδου Κατά την είσοδο υπάρχει η αδημονία προσέγγισης του σώματος της πόλεως με όλα τα συμπαρομαρτούντα αυτής· στην έξοδο η αδιόρατη μελαγχολία της απόσπασης απ’ αυτό.

Οι δύο αυτές ψυχικές διαθέσεις παλίρροια κι άμπωτη προφανώς δεν θεμελιώνουν δι ημάς τον όρο «Μητέρα Θεσσαλονίκη» ή «Ερωτική πόλη» αλλά στοιχειοθετούν ασφαλώς τον όρο της πόλης- Αγαπημένης έτσι χωρίς άλλους επιθετικούς ή συναισθηματικούς προσδιορισμούς.

Χρόνια τώρα...

Σημ. : Ακολούθησε ανάγνωση αποσπάσματος από το διήγημα «Ο πατών επί πτωμάτων κι ο περιπατών επί χρωμάτων» που περιλαμβάνεται στη συλλογή «Σκηνο-πηγαίες καταστάσεις παντός τύπου» που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.